آمارسازی در کابینه دوباره رونق گرفت/خطا یا بازی با آمار صادرات؟ صنعت و معدن

آمارسازی در کابینه دوباره رونق گرفت/خطا یا بازی با آمار صادرات؟

  بزرگنمايي:

فصل تجارت - آمارسازی‌ها در کابینه دوباره رونق گرفته است؛ این اولین باری نیست که آمار صادرات از سوی دولت دستکاری و عملکرد منفی در حوزه صادرات غیرنفتی، مثبت جلوه داده می‌شود.

آمارسازی در کابینه روحانی، انگار به یک رویه تبدیل شده است. سال 1395 بود که خبرگزاری مهر در گزارشی دقیق و مستند ، نسبت به دستکاری‌های آماری که در حوزه صادرات غیرنفتی رخ داده بود، هشدار داد؛ در واقع، در حالی دولت با افتخار از رشد صادرات غیرنفتی در 4 ماهه ابتدای سال 95 خبر داده بود که بررسی دقیق جداول گمرک در همان دوره، از کاهش 11 درصدی صادرات حکایت داشت.
اینک مستندات موجود، از آمارسازی در کابینه روحانی در حوزه صادرات غیرنفتی حکایت دارد. چالش بر سر آمارهای صادراتی و کم و کیف آن، چند وقتی است که از سوی بخش‌خصوصی و اتاق‌های بازرگانی مطرح می‌شود. در آخرین جلسه شورای گفتگوی دولت و بخش‌خصوصی که کمتر از ده روز قبل برگزار شد هم، غلامحسین شافعی، رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران با ادبیاتی تند، آمار اعلامی از سوی گمرک در حوزه صادرات غیرنفتی را زیرسوال برد و اعلام کرد که آمار صادرات غیرنفتی که از سوی دولت اعلام می‌شود، به هیچ عنوان واقعی نیست.
البته این بار، گفته فعالان اقتصادی با گزارشات رسمی و کارشناسی از مراجع معتبر پژوهشی نیز همراه شده است. دهم دیماه امسال بود که معاونت بررسی‌های اقتصادی اتاق بازرگانی تهران در گزارشی که بر اساس داده های گمرک ایران اعلام شده بود، نکاتی را در خصوص کاهش شدید صادرات غیرنفتی و ارزش پایه صادراتی کالاها مطرح کرد؛ انتقادات مطرح شده در گزارش اتاق با رجوع به آمار رسمی گمرک کاملا مشهود بود به طوری که به دنبال افزایش غیرمنطقی میانگین قیمت واحد صادرات بدون نفت خام کشور در آبان ماه و رسیدن آن به 538 دلار در هر تن، رقم صادرات در آذرماه افت شدیدی داشته و به 160 دلار در هر تن رسیده است.
حال این نهاد پژوهشی می‌گوید که بعد از مشخص شدن این موضوع، گمرک در اقدامی به جای شفاف سازی و ارائه توضیحی در خصوص آمار مزبور، آمار ارزش صادرات در آبان ماه 1397 را تغییر داد (جدول 1)؛ به نحوی که بدون تغییر آمار تجمعی مقداری و ارزشی صادرات کشور در نه ماهه 1397، میانگین قیمت های صادراتی در آبان ماه به 347 دلار در هر تن و در آذرماه نیز از 160 دلار به 290 دلار در هر تن تغییر داده شد.
جدول 1- تغییرات آمار صادرات بدون نفت خام گمرک طی دو ماه آبان و آذر 1397

ماه
آمار گزارش شده گمرک در هفته اول دی ماه 1397
آمار گزارش شده گمرک در هفته دوم دی ماه 1397
تغییرات
میزان
(هزار تن)
ارزش
(میلیون تن)
میزان
(هزار تن)
ارزش
(میلیون تن)
میزان
(هزار تن)
ارزش
(میلیون تن)
آبان 1397
7971
4291
7970
2767
1-
1524-
آذر 1397
11670
1867
11671
3391
1
1524
تجمعی هشت ماه 1397
75270
31491
75269
29967
1-
1524-

بر این اساس، در صورت پذیرش موضوع درج آمار اشتباه و بیش برآورد ارزش صادرات در آبان ماه 1397، لازم است مواردی در اخبار گمرک و گزارشات سازمان توسعه تجارت کشور اصلاح شود. به این معنا که طبق خبر مورخ 12 آذر 1397 گمرک با تیتر خبری؛ «جزئیات تجارت خارجی کشور منتشر شد» رشد ارزشی صادرات در هشت ماهه 1397 معادل 13 درصد و مازاد تراز تجاری معادل 2 میلیارد دلار اعلام شده بود که با آمار جدید صادرات ماهیانه گمرک مربوط به نه ماهه نخست سال 1397، تفاوت قابل توجهی دارد؛ لذا لازم است خبر مذکور به صورت رشد 7.5 درصدی (به جای 13 درصدی) و تراز تجاری 418 هزار دلاری (به جای 2 میلیارد دلاری) اصلاح شود.
از سوی دیگر، در گزارش سازمان توسعه تجارت مربوط به هشت ماهه سال 1397، وفق جدول (2) برگرفته شده از سایت این سازمان، همچنان ارزش صادرات هشت ماهه، معادل 31.5 میلیارد دلار درج شده که بهتر بود گمرک بعد از تغییر آمار آبان ماه! و کاهش ارزش صادرات هشت ماهه، موضوع را به سازمان توسعه تجارت هم منعکس می کرد تا آمار این سازمان هم به 29.9 میلیارد دلار تغییر یابد.
جدول 2- آمار تجارت هشت ماهه 1397-1396

ارزش هشت ماهه 97 (میلیون دلار)
ارزش هشت ماهه 96 (میلیون دلار)
درصد تغییرات
صادرات غیر نفتی (کالا و میعانات گازی)
31491
27877
13
صادرات غیر نفتی (بدون میعانات گازی)
28715
23418
23
واردات کالا
29549
34376
14-
تجارت کل
61040
62253
2-
تراز تجاری (با احتساب میعانات گازی)
1942
6499-
130
بر این اساس، در مجموع به نظر می رسد تردید و شبهات در آمار اقتصادی کشور به آمار گمرک هم سرایت کرده و احتمال نفوذ صلاحدیدها، ارائه تصویر واقعی از اقتصاد کشور را خدشه دار نموده است. حال باید منتظر ماند و دید که گمرک جمهوری اسلامی ایران، چه توضیحاتی را در حوزه دستکاری‌های آماری ارایه می‌دهد؛ به خصوص اینکه اکنون دیگر رسانه‌ها به تنهایی مدعی آمار خلاف واقع دولت در حوزه صادرات غیرنفتی نیستند، بلکه معاونت بررسی‌های اقتصادی اتاق بازرگانی، صنایع و معادن تهران که همواره به دور از دید سیاسی، اقدام به تهیه گزارش‌های کارشناسی می‌کند، این ادعا را دارد که گمرک، آمارسازی را در دستور کار خود قرار داده تا آمار صادرات غیرنفتی کشور را مثبت جلوه دهد.
این در حالی است که بسیاری از کارشناسان می‌گویند که آمار، میراث بین نسلی است و نباید به این راحتی‌ها دستخوش تغییر شود؛ اعداد و ارقامی که نباید به بهانه کم و زیاد جلوه دادن عملکرد یک دولت، آن را از واقعیت دور و به نفع خود، تفسیر کرد. حال اما در دولت حسن روحانی، به نظر می رسد برخی آمار این گونه تفسیر می‌شوند. گاه یک متغیر در درون آن وارد شده و آن را به سمت مثبت جلوه دادن عملکرد هل می‌دهد، گاه همان متغیر به یک متغیر مزاحم تبدیل شده و به راحتی از آمار حذف می‌شود .
هر چه باشد، صادرات غیرنفتی، اکنون این گونه حال و هوایی دارد؛ حال و هوایی که حتی بخش‌خصوصی و فعالان اقتصادی هم نمی‌توانند به راحتی از کنار آن عبور کنند و این میراث بین‌نسلی را تنها به خاطر مثبت جلوه دادن عملکرد گروه یا عده‌ای، نادیده بگیرند.
اکنون فعالان اقتصادی می‌گویند دولت حسن روحانی، به نوعی دارد آمارسازی می‌کند، آن هم در مورد صادرات غیرنفتی که پس از نفت تکیه گاه بزرگ درآمد دولت و محور سیاست‌های اقتصاد مقاومتی است .



ارسال نظر شما

Protected by FormShield

اخبار خواندنی

هدایت نقدینگی های کوچک به سمت تولید به رونق اقتصاد کمک می کند

صنعت استان قزوین می تواند شاخص های اقتصادی کشور را تغییر دهد

بخشی از اختیارات وزارت صمت به استانها واگذار می شود

رئیس جدید سازمان صمت استان قزوین معرفی شد

حل و فصل موانع واردات در مقابل صادرات

مدیریت بازار شکر با افزایش ذخایر به 500 هزار تن

تعیین تکلیف واردات گروه کالایی 4 براساس سهمیه مشخص شده مناطق آزاد

برگزاری نمایشگاه و حضور در نمایشگاه‌های بین المللی با هدف توسعه صادرات خواهد بود/ برای حضور گسترده و تاثیرگذار در «اکسپو 2020» دبی برنامه‌ریزی کرده‌ایم

خلأهای تولید در استان سمنان/ بهین یاب راهی برای رونق تولید

افزایش 34 درصدی عرضه میوه برای تنظیم بازار شب عید

جزئیات قیمت انواع میوه و صیفی در میدان مرکزی میوه و تره بار

آغاز نهضت تولید کالای ساخت ایران/معدن محور اقدامات سال آینده

مدیریت بازار شکر با افزایش ذخایر به 500 هزارتن

فرآیند اجرایی طرح تاپ اعلام شد

ثبت سفارش در درب خروج کنترل می‌شود

انجام یک روزه بررسی درخواست متقاضیان/حذف سقف و سابقه در ثبت سفارش

مردم از قیمت‎گذاری کالاها سود نبردند/نرخ گذاری نباید رانت آورباشد

گوشت قرمز وارداتی را نمی‌توان دوباره صادر کرد

نرخ‌های چندگانه آجیل در آستانه سال نو/آجیل‌فروشان ناراضی‌اند

یک هزار کانتینر لوازم یدکی دو خودروساز ترخیص شد

فصل تجارت سایت خبری تحلیلی اقتصاد

آگهی ها

  • بانک سینا
  • بانک پارسیان
  • بانک اقتصادنوین
  • بانک توسعه و تعاون
  • بانک گردشگری