فصل تجارت - مریم رحیمی* رابرت لوکاس در دوره‌ای از تاریخ اقتصاد کلان می‌زیست که اقتصاددانان با میراث قدرتمند جان مینارد کینز و نظریه‌هایی مواجه بودند که برای چند دهه، چارچوب مسلط تحلیل مسائل اقتصاد کلان را شکل داده بود.

سه شنبه ۲۴ شهريور ۱۴۰۵ - ۰۰:۱۲:۳۸

بازديد: ۱۸

فصل تجارت - دنیای‌اقتصاد: در دهه‌های پایانی قرن بیستم، یکی از مهم‌ترین پرسش‌های علم اقتصاد این بود که آیا می‌توان از روابطی که در داده‌های گذشته مشاهده و برآورد شده‌اند، برای پیش‌بینی پیامدهای سیاست‌های اقتصادی در آینده استفاده کرد؟ این پرسش در ظاهر مساله‌ای فنی در اقتصادسنجی بود اما در نهایت به یکی از بنیادی‌ترین بحث‌ها درباره شیوه ساخت مدل‌های اقتصاد کلان انجامید.

سه شنبه ۲۴ شهريور ۱۴۰۵ - ۰۰:۱۲:۳۷

بازديد: ۱۷

فصل تجارت - قاسم اسدی* روزگاری که زیست می‌کنیم مملو از اطلاعاتی است که فارغ از درست و غلط یا بنیاد سست و محکم خود اشتراکی عظیم با یکدیگر دارند: همه در تلاشند تا حداکثر سهم ممکن از توجه ما را تصاحب کنند و این امر جز با حذف ابعاد متفاوت پدیده‌ها ممکن نیست.

سه شنبه ۲۴ شهريور ۱۴۰۵ - ۰۰:۱۲:۳۶

بازديد: ۱۹

فصل تجارت - رابرت لوکاس، یکی از اثرگذارترین اقتصاددانان قرن بیستم، کار خود از یک بستنی‌فروشی کوچک در یاکیما، شهری در ایالت واشنگتن، آغاز کرد. او سال ۱۹۳۷ در خانواده‌ای چهارفرزندی به دنیا آمد. پدرش، رابرت لوکاس، و مادرش، جین، به یاکیما رفته بودند تا یک بستنی‌فروشی و رستوران کوچک راه بیندازند و هیچ خبر نداشتند پسر بزرگ این خانواده یک روز موفق به دریافت جایزه نوبل اقتصادی می‌شود. درست شبیه به زندگی لوکاس مسیر علمی او نیز چندان خطی نبود. رابرت لوکاس ابتدا در دانشگاه شیکاگو تاریخ خواند و علاقه‌اش به تاریخ بعدها در نگاه او به تحولات اقتصادی هم اثر گذاشت.

سه شنبه ۲۴ شهريور ۱۴۰۵ - ۰۰:۱۲:۳۵

بازديد: ۱۶

فصل تجارت - با وجود افزایش نرخ‌های بهره اسمی مختلف در کشور، نرخ بهره حقیقی به‌شدت منفی باقی مانده است؛ واقعیتی که بسیاری از اقتصاددانان را به مطالبه افزایش نرخ بهره کشانده است. داده‌ها نشان می‌دهند نرخ‌های بهره مختلف از بازار بین‌بانکی گرفته تا اوراق دولتی، فارغ از خواست سیاستگذار، در مسیر صعودی قرار دارند. تجربه بانک‌های مرکزی جهان، از جمله در دوره تورمی پس از پاندمی، نشان می‌دهد پاسخ درست به این وضعیت نه جهش یک‌باره نرخ بلکه مسیر تدریجی و قابل رصد است. این نتیجه‌گیری با هشدارهای مکمل درباره ضرورت آماده‌سازی زیرساخت‌های بازار بین‌بانکی پیش از هرگونه آزادسازی، همسو است. اصلاح نرخ بهره در ایران، چه از مسیر بازار و چه از مسیر سیاستگذاری، تنها در صورتی پایدار خواهد بود که به‌جای دستکاری مقطعی، با تکیه بر شفافیت قاعده‌مند و گام‌به‌گام آغاز شود.

دوشنبه ۲۳ شهريور ۱۴۰۵ - ۰۰:۱۵:۳۳

بازديد: ۲۸

فصل تجارت - دکتر تیمور رحمانی * در تاریخ ۹ آبان ۱۴۰۳ مقاله‌ای تحت عنوان «سلطان قیمت‌ها» در روزنامه «دنیای‌اقتصاد» نوشتم تا تاکید کنم که نرخ بهره تا چه اندازه قیمت با اهمیتی است و عملا سلطان همه قیمت‌ها است. در دنیای کنونی و بر اساس دانش کنونی، نرخ بهره متغیری است که سیاستگذار پولی از طریق آن اهداف خود یعنی ثبات اقتصاد کلان (مهار تورم و پرهیز از رکود) را دنبال می‌کند و تک‌تک عاملان اقتصادی تصمیمات اقتصادی خود را شکل می‌دهند، از تصمیم به سرمایه‌گذاری در انواع دارایی‌ها گرفته تا تصمیمات مصرف و پس‌انداز و حتی نحوه نگهداری موجودی انبار بنگاه‌ها. کشوری که در این قیمت کژی بیافریند، کل اقتصاد آن کشور دچار کژی می‌شود و بسیار بعید است که اقتصاد آن کشور در مسیر صراط مستقیم باشد.

دوشنبه ۲۳ شهريور ۱۴۰۵ - ۰۰:۱۵:۳۳

بازديد: ۲۶

فصل تجارت - دکتر سعید خانی‌پور* عبور شاخص کل از مرز هفت‌میلیون واحد، بار دیگر یک پرسش آشنا را به صدر بحث‌های بازار آورده است: بورس تا کجا می‌تواند بالا برود؟ شاید این‌بار، بیش از آنکه پاسخ مهم باشد، خود پرسش نیاز به بازنگری داشته باشد. در اقتصادی با تورم نزدیک به ۷۰درصد، تعیین ۸ یا ۹میلیون واحد به‌عنوان سقف شاخص چندان معنایی ندارد. سقف اسمی بازار در چنین اقتصادی مدام جابه‌جا می‌شود. آنچه اهمیت دارد این است که رشد قیمت‌ها تا کجا با سودآوری شرکت‌ها، تورم، نرخ ارز و ارزش دارایی‌ها قابل توضیح است و از کجا جریان پول قیمت‌ها را سریع‌تر از بنیادهای بازار حرکت می‌دهد.

يکشنبه ۲۲ شهريور ۱۴۰۵ - ۰۰:۰۷:۳۱

بازديد: ۴۰

فصل تجارت - فردین آقابزرگی* پیش‌بینی در شرایط ناپایدار، به‌ویژه در اقتصادی که هم‌زمان تحت تاثیر متغیرهای ژئوپلیتیک و سیاسی قرار دارد، همواره با دامنه‌ای از فقدان قطعیت همراه است. در شرایط فعلی حتی اظهارات و تصمیمات سیاسی در سطح بین‌المللی، از جمله مواضع دونالد ترامپ، برای بسیاری از بازیگران اقتصادی قابل پیش‌بینی نیست. فعالان اقتصادی ناچارند خود را با مجموعه‌ای از سناریوها درباره تحولات نظامی، ژئوپلیتیک و سیاسی تطبیق دهند؛ از روابط میان کشورها گرفته تا این پرسش که اظهارات سیاسی تا چه اندازه واقعی است و چه مسائلی ممکن است در پشت پرده وجود داشته باشد.

يکشنبه ۲۲ شهريور ۱۴۰۵ - ۰۰:۰۷:۲۹

بازديد: ۳۷

فصل تجارت - بورس تهران پس از پشت سر گذاشتن تعطیلی ناشی از جنگ، بالاخره در مسیر صعود قرار گرفت؛ مسیری که این‌بار برخلاف گذشته، تنها با موجی از هیجان و ورود نقدینگی توضیح داده نمی‌شود. تغییر سیاست‌های ارزی، منفی بودن نرخ بهره حقیقی و فاصله گرفتن بازار سهام از ارزش‌های حبابی، از مهم‌ترین عواملی هستند که به تداوم رشد بازار کمک کرده‌اند. با این حال، صعود شاخص به معنای حذف ریسک‌های بازار نیست؛ نرخ بهره، کسری بودجه، قیمت‌گذاری دستوری، محدودیت‌های انرژی و مهم‌تر از همه ریسک‌های سیاسی همچنان می‌توانند مسیر بورس را در کوتاه‌مدت تغییر دهند. آیا رشد فعلی بورس ادامه‌دار است؟ آیا می‌توان ریسک‌های امروز را با ریزش تاریخی سال ۱۳۹۹ مقایسه کرد؟ و مهم‌تر از همه، مقصد بعدی بازار سرمایه کجاست؟ باشگاه اقتصاددانان در این پرونده تلاش می‌کند تصویری از موتورهای محرک بورس، ظرفیت آن برای جذب نقدینگی و ریسک‌های پیش‌روی این بازار ارائه کند.

يکشنبه ۲۲ شهريور ۱۴۰۵ - ۰۰:۰۷:۲۵

بازديد: ۳۳

فصل تجارت - خورشید گزدرازی* تامین کالا از کانال‌های متعددی صورت می‌گرفت که اکنون برخی از این مسیرها مسدود شده است. اکثر کالاهایی که مورد نیاز کشورمان هستند، مانند کالای واسطه‌ای و کالای سرمایه‌ای از مبدأ کشورهایی مانند کره‌جنوبی، چین و جاهای دیگر وارد شده و از طریق کشتی‌های کانتینربری به بندرعباس، چابهار و بندر جبل‌علی می‌رسیدند. اکنون بنا به شرایط محاصره اقتصادی با محدودیت مواجه شده‌‌ایم و این محدودیت باعث شده است بسیاری از کالاهایی که بارگیری شده‌اند، هنوز به مقصد نهایی نرسیده باشند. واردکنندگان، واحدهای تولیدی و تامین‌کنندگان کالاهای مصرفی، متحمل هزینه‌های گزافی شده‌اند.

شنبه ۲۱ شهريور ۱۴۰۵ - ۰۸:۱۶:۵۸

بازديد: ۴۷

فصل تجارت - کیوان کاشفی* در بحران‌های بزرگ، هزینه پیش از کالا به مقصد می‌رسد. اختلال، پیش از آنکه در قفسه‌های خالی دیده شود، در افزایش نرخ بیمه، بی‌نظمی برنامه کشتیرانی، سخت‌ترشدن شرایط پرداخت و نامعلوم‌شدن زمان تحویل آشکار می‌شود. مساله امروز اقتصاد ایران صرفا عبور کشتی از هرمز نیست؛ مساله، از دست رفتن قابلیت پیش‌بینی در زنجیره سفارش، پرداخت، حمل، بیمه، ترخیص و توزیع است. کمبود ابتدا در دفتر برنامه‌ریزی بنگاه شکل می‌گیرد و سپس در خط تولید و بازار آشکار می‌شود.

شنبه ۲۱ شهريور ۱۴۰۵ - ۰۸:۱۶:۵۶

بازديد: ۳۵

فصل تجارت - یحیی آل‌اسحاق* کالاهای وارداتی از نظر اهمیت و جایگاه با یکدیگر فرق دارند؛ یک‌سری از کالاهای کشور، کالاهای اساسی هستند که ویژگی‌های خودشان را دارند. این کالاها یک برنامه تامین ویژه‌ دارند و تمام زنجیره تامین که شامل حمل‌ونقل، نظارت و ذخیره‌سازی است، همگی شامل فرآیند خاص خود هستند و به همین دلیل با اولویت‌بندی‌های مشخص تامین می‌شوند. بخشی از کالاهای وارداتی کشور مواد اولیه و قطعات هستند که باز با ضریبی از اولویت شبکه تامین می‌شوند. یک‌سری کالاهای عمومی هستند و هر یک از این کالاها جایگاه خاص خود را دارند.

شنبه ۲۱ شهريور ۱۴۰۵ - ۰۸:۱۶:۵۵

بازديد: ۳۴

فصل تجارت - ایران به واسطه موقعیت جغرافیایی خود و دسترسی به خلیج‌فارس، دریای عمان و آب‌های آزاد، یکی از مهم‌ترین ظرفیت‌های لجستیک خود را در جنوب کشور شکل داده است؛ ظرفیتی که سال‌ها بخش مهمی از جریان تامین کالا، مواد اولیه، نهاده‌های تولید و محموله‌های حجیم را بر دوش داشته است. بنادر جنوبی و شبکه دریایی کشور، به‌ویژه امکان ورود کشتی‌های بزرگ، فقط یک مسیر برای جابه‌جایی کالا نبوده‌اند؛ این شبکه بخشی از زیرساختی بوده که تداوم تولید، تامین بازار و تجارت خارجی کشور به آن وابسته است.

شنبه ۲۱ شهريور ۱۴۰۵ - ۰۸:۱۶:۵۴

بازديد: ۳۶

فصل تجارت - قورباغه‌هایی که در دیگی جوشان غوطه‌ورند و تقلا می‌کنند تا هرطور شده دستی به بیرون برسانند و شعله را زیادتر کنند؛ این استعاره‌ای است که به‌خوبی وضعیت کنونی بشر را در برابر تغییرات اقلیمی توصیف می‌کند.

پنجشنبه ۱۹ شهريور ۱۴۰۵ - ۰۰:۱۱:۴۹

بازديد: ۴۵

فصل تجارت - دکتر حسین قریب* حکمرانی در ایران دارای حفره‌های عمیق و گسترده‌ای است که موجب شده‌اند حکمرانی را از کارکردها و ویژگی‌های «خوب» دور سازند. به این معنی که حکمرانی از یکسو فاقد توانایی‌های اولیه لازم برای اِعمال حکمرانی مناسب حتی بر سازوکارها و روندهای «ساده» مدیریت اقتصادی است. به‌عبارت دیگر، حاکمیت تمامی لوازم و اجزای اعمال حکمرانی را در اختیار دارد، اما از اِعمال آنها عاجز است.

چهارشنبه ۱۸ شهريور ۱۴۰۵ - ۱۴:۱۳:۳۷

بازديد: ۴۹

فصل تجارت - دکتر روح‌اله اسلامی* ایران امروز از توانایی اندک در جمع کردن ایده‌های متعارض در یک نظم حکمرانی رنج می‌برد. در سیاست و اقتصاد، دو روایت قدرتمند در برابر یکدیگر قرار گرفته‌اند. یک روایت، واقع‌گرایانه و مقاومت‌محور است؛ جهان را عرصه رقابت قدرت‌ها می‌بیند، بر استقلال، خودکفایی، قدرت نظامی، مقاومت و کاهش آسیب‌پذیری در برابر فشار خارجی تاکید دارد. روایت دیگر، توسعه‌محور و تعامل‌گراست؛ آینده را در دیپلماسی، تجارت، تقسیم کار بین‌المللی، علم، فناوری، سرمایه‌گذاری، اصلاحات و پیوند با اقتصاد جهانی جست‌وجو می‌کند. هیچ‌کدام را نمی‌توان به‌سادگی نادرست دانست. مساله از جایی آغاز می‌شود که این دو نگاه از «رقابت عقلانیت‌ها» به «آنتاگونیسم سیاسی» تبدیل شوند.

چهارشنبه ۱۸ شهريور ۱۴۰۵ - ۱۴:۱۳:۳۵

بازديد: ۴۴

فصل تجارت - دکتر تیمور رحمانی* در ادبیات و تحلیل‌هاى اقتصادى ایران همچنان بر مفهوم پول پرقدرت تاکید مى‌شود. پرقدرت بودن پول پرقدرت که پایه پولى یا پول ذخیره و اسامى دیگرى نیز دارد، نزد ما تحلیلگران ایرانى انعکاس دو موضوع است. اول آنکه پشتوانه پول پرقدرت دارایى‌هاى بانک مرکزى است و در نتیجه باارزش‌تر یا محکم‌تر از پول ما نزد بانک‌ها یا همان سپرده‌هاى بانکى است؛ چون على‌الاصول بانک مرکزى ورشکست نمى‌شود؛ اما یک بانک مى‌تواند ورشکست شود و سپرده ما سوخت شود، دوم اینکه پول پرقدرت اثر تورمى شدیدترى در مقایسه با نقدینگى یا سایر تعاریف پول دارد. هر دو تصور فوق اشتباه است.

چهارشنبه ۱۸ شهريور ۱۴۰۵ - ۱۴:۱۳:۳۴

بازديد: ۴۷

فصل تجارت - حکمرانی کارآمد زمانی اهمیت می‌یابد که سیاستگذار میان ضرورت‌های همزمان مانند ثبات، امنیت، توسعه اقتصادی و دسترسی به فناوری تعادل برقرار کند. کیفیت سیاستگذاری، نه فقط منابع محدود، بلکه هزینه‌های اقتصادی را تعیین می‌کند. هماهنگی قدرت سیاسی، امنیتی و اقتصادی کلید تبدیل ظرفیت‌ها به مزیت پایدار است.

چهارشنبه ۱۸ شهريور ۱۴۰۵ - ۱۴:۱۳:۳۲

بازديد: ۳۹

فصل تجارت - سید مهدی موذن علوی* بسترهای دیجیتالی که برای معاملات طلا ایجاد شده‌اند، چند مزیت اصلی دارند که مهم‌ترین آن‌ها، سهولت است. این بدان معناست که در این بسترها سهولتی ایجاد شده که همگان به آن دسترسی دارند و می‌توانند به‌سادگی از این بسترها استفاده کنند و دیگر نیازی به مراجعه به مراکز خرید طلا ندارند. این موضوع باعث شده است پای سرمایه‌گذاران جدیدی به بازار طلا باز شود و به نظر بسیاری از کارشناسان، این مساله که طلا در چند سال گذشته از یک دارایی صرفا امن به یک دارایی سودآور تبدیل شده است، اهمیت پیدا کند.

سه شنبه ۱۷ شهريور ۱۴۰۵ - ۰۰:۱۳:۴۳

بازديد: ۴۲

فصل تجارت - محمد نوری* بازار طلای ایران در چند سال گذشته صرفا با افزایش قیمت سکه و مصنوعات بزرگ نشده است. شکل مالکیت طلا نیز تغییر کرده است. امروز فرد می‌تواند با مبلغی اندک، بدون مراجعه به طلافروشی، در صندوق‌های بورسی یا پلتفرم‌های آنلاین موجودی طلا بخرد؛ موجودی‌ای که ممکن است برحسب میلی‌گرم ثبت شود، در خزانه نگهداری شود و در شرایطی به طلای فیزیکی تبدیل شود.

سه شنبه ۱۷ شهريور ۱۴۰۵ - ۰۰:۱۳:۴۱

بازديد: ۳۸

فصل تجارت - نیما امیرشکاری* دیجیتالی‌شدن بازار طلا را در نگاه اول می‌توان اتفاقی شبیه دیجیتالی‌شدن بسیاری از بازارهای دیگر دانست: همان کالایی که پیش‌تر برای خرید آن باید به بازار و طلافروشی مراجعه می‌کردیم، حالا با چند کلیک در یک اپلیکیشن یا پلتفرم قابل خرید است. اما این تصویر، بخش مهم‌تر تحول در حال وقوع را نادیده می‌گیرد. پلتفرم‌های طلا فقط «محل خرید» را از مغازه به تلفن همراه منتقل نکرده‌اند؛ آنها در حال تغییر دادن ویژگی‌های اقتصادی خودِ دارایی طلا هستند.

سه شنبه ۱۷ شهريور ۱۴۰۵ - ۰۰:۱۳:۴۰

بازديد: ۴۲

فصل تجارت - با افزایش استقبال از خرید آنلاین طلا، بخشی از نگرانی‌ها درباره این بازار هم جدی‌تر شده است. وقتی مردم می‌توانند با چند صد هزار تومان یا حتی کمتر، طلای خود را در یک پلتفرم آنلاین بخرند و بفروشند، دیگر لازم نیست برای هر معامله طلایی در خانه یا صندوق امانات داشته باشند. طلای خریداری‌شده می‌تواند در یک خزانه نگهداری شود و آنچه روی صفحه تلفن همراه دیده می‌شود، سهمی از طلای موجود در آن خزانه باشد.

سه شنبه ۱۷ شهريور ۱۴۰۵ - ۰۰:۱۳:۳۹

بازديد: ۳۹

فصل تجارت - نیک لیشتنبرگ* مارتا شِدِن پانزده سال است می‌کوشد آمریکایی‌ها را از هراس‌زدگی بازدارد؛ اما به گفته خودش این روزها در این نبرد رو به شکست است. او یکی از بنیان‌گذاران انجمن ملی تحلیلگران ثبت‌شده تامین اجتماعی (NARSSA) است؛ نهادی که مشاوران مالی را برای دریافت گواهی‌نامه «تحلیلگر ثبت‌شده تامین اجتماعی» (RSSA) آموزش و صلاحیت‌سنجی می‌کند. شِدِن در گفت‌وگو با فورچون از الگویی سخن گفت که این روزها در سراسر آمریکا شاهد آن است: بازنشستگان و افرادی که در آستانه بازنشستگی‌اند، از تیتر خبرهای مربوط به وضعیت مالی این برنامه به هراس افتاده‌اند و مستمری خود را از سن ۶۲سالگی، زودترین سن ممکن، دریافت می‌کنند؛ حتی اگر صبر کردن برای‌شان به‌صرفه‌تر باشد.

دوشنبه ۱۶ شهريور ۱۴۰۵ - ۰۰:۴۰:۴۰

بازديد: ۴۷

فصل تجارت - اکونومیست سال ۲۱۰۰ است، زمانه سختی برای افراد در سن اشتغال است؛ زیرا آنها باید با عواملی مانند بالاآمدن سطح دریا، هوش مصنوعی‌های سرکش و همکارانی که هشتاد سال پس از همه‌گیری کرونا هنوز نمی‌دانند چگونه در تماس تصویری میکروفن خود را قطع کنند، کنار بیایند و از همه مهم‌تر اینکه دستمزد خالص آنها نیز ناچیز است. مالیات‌هایی که صرف حمایت دولت از جمعیت انبوه سالمند می‌شود، سهم روزافزونی از دستمزدشان را می‌بلعد. پس از یک قرن که هزینه‌های سلامت سریع‌تر از اقتصاد رشد کرده‌اند، چیز چندانی جز قرص، تخت بیمارستان و پرستار باقی نمانده است.

دوشنبه ۱۶ شهريور ۱۴۰۵ - ۰۰:۴۰:۳۸

بازديد: ۴۸

فصل تجارت - هر پیشنهادی برای مقابله با ورشکستگی قریب‌الوقوع تامین اجتماعی باید بر پایه درکی درست از تاریخ استوار باشد: اینکه چرا اصلاحات سال۱۹۷۷ تنها پنج سال دوام آورد، درحالی‌که اصلاحات سال۱۹۸۳ پنجاه سال توانمندی مالی به همراه آورد. اصلاحات سال۱۹۷۷ در شرایطی شکست خورد که دستمزد واقعی رو به کاهش بود، قیمت‌ها سیر صعودی داشتند و اقتصاد در رکود به‌سر می‌برد. اصلاحات سال۱۹۸۳ عمدتا به‌دلیل قدرتمندی اقتصاد به موفقیت رسید: نرخ تورم به‌شدت کاهش یافت و دهه‌ها ثبات قیمت‌ها را در پی داشت و دستمزد واقعی افزایش یافت و حدود ربع قرن رشد اقتصادی قوی را رقم زد.

دوشنبه ۱۶ شهريور ۱۴۰۵ - ۰۰:۴۰:۳۶

بازديد: ۴۶