فصل تجارت سایت خبری تحلیلی اقتصاد



<rss version="2.0" xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" xmlns:ynews="http://news.yahoo.com/rss/">
      <channel>
        <title>فصل تجارت سایت خبری تحلیلی اقتصاد - یادداشت</title>
        <link>https://www.fasletejarat.ir</link>

        <item>
          <title>استفاده هوشمندانه‌تر</title>
          <link>https://www.fasletejarat.ir/Fa/News/901108/استفاده-هوشمندانه‌تر</link>
          <description>فصل تجارت - نرگس تنگستانی* صنعت برق ایران امروز در یک تنگنای تاریخی گرفتار شده است، تنگنایی که دیگر نه با کلیدواژه‌های «کمبود سوخت» یا «خشکسالی» به‌تنهایی قابل توصیف است و نه با نسخه‌های قدیمی «افزایش ظرفیت اسمی» قابل درمان. یادداشت پیش‌رو، با تکیه بر داده‌های واقعی سال1403، تلاش می‌کند تا پارادایم «بهره‌برداری صحیح» را از منظر اقتصاد انرژی بازتعریف کند و در این مسیر، به تجربه کشورهایی بنگرد که با وجود بهره‌مندی از ذخایر عظیم نفت و گاز، مسیر توسعه‌یافتگی را پیموده‌اند. پرسش محوری این است: چگونه می‌توان از همان ظرفیت نصب‌شده موجود، ارزشی بیشینه استخراج کرد و کشورهای نفت‌خیز توسعه‌یافته چه کردند که ما نکردیم؟</description>
          
          <language>fa-IR</language>
          <pubDate>2026/09/30 00:03:36</pubDate>
        </item>
  
        <item>
          <title>نسخه کم‌هزینه‌تر</title>
          <link>https://www.fasletejarat.ir/Fa/News/901107/نسخه-کم‌هزینه‌تر</link>
          <description>فصل تجارت - رسول قسمت* تابستان1405 هم با تمام مشکلات و ناترازی‌های شبکه برق و خاموشی‌های برنامه‌ریزی شده شرکت توانیر و وزارت نیرو به پایان رسید و به پاییز رسیدیم و سپس وارد زمستان خواهیم شد که نقطه شروع دوباره مشکلات کمبود گاز، قطع گاز نیروگاه‌های حرارتی، خاموشی‌های صنایع، شاید منازل مسکونی و همچنین سایر بخش‌های شبکه برق کشور می‌شود. اما آنچه همیشه در این خصوص مطرح شده این است که علت ناترازی‌های برق و گاز چیست؟ پرداختن به دلایل این ناترازی‌ها که مسوولان امر همیشه از بازگویی آن امتناع کرده‌اند از حوصله این مقاله خارج است و شاید در یک گزارش جداگانه به آن پرداخته شود. اما آنچه اهمیت دارد این است که در حال حاضر و با این معضل که در کوتاه‌مدت هم قابل حل نیست، چه باید کرد؟</description>
          
          <language>fa-IR</language>
          <pubDate>2026/09/30 00:03:34</pubDate>
        </item>
  
        <item>
          <title>افزایش تولید و کاهش رفاه: مخارج زاید دولت</title>
          <link>https://www.fasletejarat.ir/Fa/News/901106/افزایش-تولید-و-کاهش-رفاه-مخارج-زاید-دولت</link>
          <description>فصل تجارت - دکتر تیمور رحمانی* مى‌دانیم در کشورهایى مانند ایران که دخالت دولت در اقتصاد خیلى گسترده است، بخش قابل‌توجهى از مخارج دولت زاید است؛ به این معنا که نقشى در کمک به تولید حقیقى کالاها و خدمات و ایجاد رفاه ندارد و حتى با ایجاد موانع بر سر راه کسب‌وکارهاى خصوصى اسباب کاهش حقیقى تولید و رفاه شهروندان است.</description>
          
          <language>fa-IR</language>
          <pubDate>2026/09/30 00:03:32</pubDate>
        </item>
  
        <item>
          <title>مساله فقط تولید نیست</title>
          <link>https://www.fasletejarat.ir/Fa/News/901105/مساله-فقط-تولید-نیست</link>
          <description>فصل تجارت - وقتی پای صحبت از نیروگاه‌ها به میان می‌آید، اولین مساله‌ای که در ذهن ما پدیدار می‌شود، ناترازی فعلی در حوزه انرژی است. واژه ناترازی ناخودآگاه ما را به سمت خلأ تولید می‌برد؛ درحالی‌که بخش قابل‌توجهی از این ناترازی به بهره‌وری بازمی‌گردد. اگر اندکی از نیروگاه‌ها و سوءمصرف انرژی در دو سوی این معادله فراتر برویم، به چشم می‌بینیم که بخش قابل‌توجهی از انرژی کشور در شبکه توزیع و انتقال از دست می‌رود. در شرایط ایده‌آل نیز نیروگاه‌های کشور فاصله غیرقابل اغماضی با استانداردهای فناوری روز جهان دارند چه رسد به شرایط فعلی که با فرسایش شدید تجهیزات روبه‌رو هستند.</description>
          
          <language>fa-IR</language>
          <pubDate>2026/09/30 00:03:31</pubDate>
        </item>
  
        <item>
          <title>درخشش در عصر طلایی</title>
          <link>https://www.fasletejarat.ir/Fa/News/900539/درخشش-در-عصر-طلایی</link>
          <description>فصل تجارت - مریم رحیمی* تا به‌حال به این فکر کرده‌اید که عصر طلایی قرن بیستم چه زمانی بوده؟ لودویگ‌ هاینریش فون میزس، تئوری‌پرداز اقتصادی مشهور در وین، آن هم در اواخر امپراتوری اتریش-مجارستان می‌زیست. شهری که در فاصله چند دهه، مأمن اندیشمندان نام‌آشنایی همچون زیگموند فروید، لودویگ ویتگنشتاین، ادموند هوسرل، کارل منگر، گوستاو کلیمت بود. بسیاری از اندیشمندان و متفکران تصور می‌کنند در دوره‌ای استثنایی از تاریخ زندگی می‌کنند یا وقتی به گذشته نگاه می‌کنند، گمان می‌برند نسلی که پیش از آنها زیسته، سهم بزرگ‌تری از نبوغ، خلاقیت و شکوه فکری جهان را در اختیار داشته است.</description>
          
          <language>fa-IR</language>
          <pubDate>2026/09/29 00:19:13</pubDate>
        </item>
  
        <item>
          <title>جدال بزرگ قرن بیستم</title>
          <link>https://www.fasletejarat.ir/Fa/News/900538/جدال-بزرگ-قرن-بیستم</link>
          <description>فصل تجارت - حسین جعفری* تاریخ اندیشه اقتصادی را می‌توان از زاویه منازعه میان ایده‌ها نیز روایت کرد. اگر مارکس مهم‌ترین منتقد سرمایه‌داری بود و کینز نظریه‌پرداز مداخله دولت برای مهار بحران‌ها، لودویگ فون میزس را باید چهره‌ای دانست که بیش از هر اقتصاددان دیگری از منطق بازار دفاع کرد. اما جایگاه واقعی او پیچیده‌تر از تصویری است که معمولا در روایت‌های لیبرتارین ارائه می‌شود و باید اهمیت او را در فراتر از دفاع از اقتصاد آزاد جست‌وجو کرد. میزس با طرح پرسش‌هایی بنیادین درباره امکان برنامه‌ریزی اقتصادی، ماهیت کنش انسانی و روش‌شناسی علم اقتصاد، مسیر بخش مهمی از مباحث اقتصاد قرن بیستم را تغییر داد. حتی بسیاری از منتقدانش نیز اذعان کردند که بدون او، تاریخ اندیشه اقتصادی شکل دیگری پیدا می‌کرد.</description>
          
          <language>fa-IR</language>
          <pubDate>2026/09/29 00:19:12</pubDate>
        </item>
  
        <item>
          <title>جامانده از جریان اصلی</title>
          <link>https://www.fasletejarat.ir/Fa/News/900537/جامانده-از-جریان-اصلی</link>
          <description>فصل تجارت - قاسم اسدی* اقتصاد اتریشی و به‌طور خاص لودویگ فون میزس، گرچه نقش عمیقی در شکل‌گیری تاریخ علم اقتصاد داشتند، اما نمی‌توان حضور مستحکم آنها را در اقتصاد جریان اصلی احساس کرد. مکاتبی همچون کینزی، پولی، نئوکلاسیک، نهادگرایی و سایرین، هم‌اکنون حضور پررنگی در آکادمی اقتصاد دارند؛ اما امروز اندکی از دانشگاه‌ها و موسسات آکادمیک را پیدا می‌کنیم که عقاید اتریشی را به‌طور خاص و در سطحی همانند سایر مکاتب نام‌برده مورد توجه قرار دهند. این موضوع پرسش بزرگی در ذهن علاقه‌مندان به تاریخ علم اقتصاد ایجاد می‌کند. چرا جریان اتریشی با وجود تمام جار و جنجال‌های مشهور خود و نقش غیرقابل انکاری که در شکل‌گیری فهم امروز ما از پدیده‌های مختلفی همچون چرخه‌های تجاری، محاسبه اقتصادی یا کارآفرینی داشته؛ از حضوری مسلم و مداوم در جریان اصلی علم اقتصاد محروم مانده است؟</description>
          
          <language>fa-IR</language>
          <pubDate>2026/09/29 00:19:11</pubDate>
        </item>
  
        <item>
          <title>اقتصاد از دریچه کنش انسانی</title>
          <link>https://www.fasletejarat.ir/Fa/News/900536/اقتصاد-از-دریچه-کنش-انسانی</link>
          <description>فصل تجارت - لودویگ فون میزس در چنین روزی در سال1881 متولد شد؛ اقتصاددانی که به یکی از چهره‌های محوری مکتب اتریشی در قرن بیستم تبدیل شد و در بسط و صورت‌بندی بخش مهمی از ایده‌های این سنت نقشی اساسی داشت. میزس بیش از هر چیز با نقد نظری سوسیالیسم و دفاع از سازوکار بازار شناخته می‌شود؛ اما دامنه اندیشه او به این مباحث محدود نمی‌شود. او با قرار دادن «کنش انسانی» در مرکز تحلیل اقتصادی، تلاش کرد اقتصاد را بر مبنای انتخاب هدفمند افراد و رابطه میان اهداف، وسایل و محدودیت‌های آنها صورت‌بندی کند؛ رویکردی که در قالب «پراکسیولوژی» به یکی از مشخصه‌های اصلی نظام فکری او تبدیل شد. باشگاه اقتصاددانان در این پرونده، به مناسبت زادروز میزس، به بررسی زندگی، اندیشه‌ها و جایگاه او در تاریخ علم اقتصاد می‌پردازد.</description>
          
          <language>fa-IR</language>
          <pubDate>2026/09/29 00:19:09</pubDate>
        </item>
  
        <item>
          <title>تنها یک مسیر وجود ندارد</title>
          <link>https://www.fasletejarat.ir/Fa/News/900142/تنها-یک-مسیر-وجود-ندارد</link>
          <description>فصل تجارت - امیر شفیعی* اگرچه ضرورت توسعه‌خواهی نظام حکمرانی و ارتقای رفاه عموم مردم امری ظاهرا پذیرفته شده و ابتدایی در کشور است، اما برخی اتفاقات این امر بدیهی را با تلاطمی مواجه می‌سازد که مرور دوباره چرایی اهمیت و ضرورت رعایت نظام فکری توسعه‌خواه را اضطراری می‌کند.</description>
          
          <language>fa-IR</language>
          <pubDate>2026/09/28 00:15:58</pubDate>
        </item>
  
        <item>
          <title>معمای مسکن در ماراتن شهرنشینی</title>
          <link>https://www.fasletejarat.ir/Fa/News/900141/معمای-مسکن-در-ماراتن-شهرنشینی</link>
          <description>فصل تجارت - فرشید اداوی* هرچه شهرها بزرگ‌تر می‌شوند، نیاز به خانه نیز افزایش می‌یابد؛ اما افزایش ساخت‌وساز الزاما به معنای پاسخ‌دادن به این نیاز نیست. اگر واحدهای جدید ساخته شوند، اما شغل، خدمات، حمل‌ونقل و فرصت همچنان در نقاط دیگری متمرکز بمانند یا هزینه زمین و خانه سریع‌تر از توان مالی خانوارها افزایش یابد یا حتی گسترش سکونتگاه‌ها فشار بیشتری بر آب، انرژی و زیرساخت وارد کند، افزودن بر ظرفیت فیزیکی شهر تنها بخشی از پاسخ خواهد بود. «معمای مسکن» دقیقا از همین‌جا آغاز می‌شود.</description>
          
          <language>fa-IR</language>
          <pubDate>2026/09/28 00:15:57</pubDate>
        </item>
  
        <item>
          <title>یک قرن جابه‌جایی جمعیت</title>
          <link>https://www.fasletejarat.ir/Fa/News/900140/یک-قرن-جابه‌جایی-جمعیت</link>
          <description>فصل تجارت - حسین سقایی* در سال1335، از هر 68ایرانی، 36نفر در روستاها و 32نفر در شهرها زندگی می‌کردند. شصت سال بعد، این نسبت وارونه شد: 75نفر شهرنشین و 25نفر روستانشین. این آمار، خلاصه یکی از عمیق‌ترین تحولات اجتماعی و اقتصادی ایران در یک قرن اخیر است؛ تحولی که نه فقط جمعیت، بلکه جغرافیای سکونت، ساختار اشتغال و هویت فرهنگی این سرزمین را از بنیاد دگرگون کرد. اما آیا این تحول محصول برنامه‌ای اندیشیده بود یا نتیجه رهاسازی نیروهایی که هیچ‌کس مهارشان را در دست نداشت؟</description>
          
          <language>fa-IR</language>
          <pubDate>2026/09/28 00:15:55</pubDate>
        </item>
  
        <item>
          <title>مختصات توسعه</title>
          <link>https://www.fasletejarat.ir/Fa/News/900139/مختصات-توسعه</link>
          <description>فصل تجارت - آیا صرف شهرسازی باعث توسعه می‌شود؟ تجربه چندین کشور و حتی ایران نشان می‌دهد تصور اینکه با ساختن خانه، شهر ساخته‌ایم و با ساختن شهر، توسعه ایجاد کرده‌ایم، درست نیست؛ چراکه میان این سه مفهوم فاصله‌ای جدی وجود دارد. می‌توان هزاران واحد مسکونی ساخت، جمعیت را در سکونتگاه‌های تازه اسکان داد و حتی عنوان شهر را بر نقاط بیشتری از نقشه کشور اطلاق کرد؛ اما اگر شغل، درآمد، خدمات عمومی، حمل‌ونقل، زیرساخت، دسترسی به آموزش و درمان و امکان شکل‌گیری اقتصاد محلی در کنار آن ایجاد نشود، آنچه ساخته شده بیش از آنکه یک شهر باشد،</description>
          
          <language>fa-IR</language>
          <pubDate>2026/09/28 00:15:54</pubDate>
        </item>
  
        <item>
          <title>کارگاه آموزشی «تحلیل اکتشافی داده‌ها برای درک تاثیر بحران بر کسب‌وکار»</title>
          <link>https://www.fasletejarat.ir/Fa/News/900018/کارگاه-آموزشی-«تحلیل-اکتشافی-داده‌ها-برای-درک-تاثیر-بحران-بر-کسب‌وکار»</link>
          <description>فصل تجارت - واحد مدیریت فناوری اطلاعات و هوشمندسازی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران با مشارکت موسسه آموزش و توسعه منابع انسانی اتاق تهران (آیتک) کارگاه آموزشی تحلیل اکتشافی داده‌ها (EDداوری) برای درک تاثیر بحران بر کسب‌وکار را روز چهارشنبه 8 مهرماه از ساعت 16 لغایت 20 به‌صورت حضوری و آنلاین برگزار می‌کند.</description>
          
          <language>fa-IR</language>
          <pubDate>2026/09/27 15:33:31</pubDate>
        </item>
  
        <item>
          <title>مکانیسم انتقال ناترازی</title>
          <link>https://www.fasletejarat.ir/Fa/News/899823/مکانیسم-انتقال-ناترازی</link>
          <description>فصل تجارت - شایان نوظهوری* در تحلیل ناترازی نظام بانکی ایران، معمولا نگاه به درون ترازنامه بانک‌ها محدود می‌شود؛ مطالبات غیرجاری، بنگاه‌داری، ضعف کفایت سرمایه، دارایی‌های منجمد، عدم تعادل سررسیدها و اضافه‌برداشت از بانک مرکزی. همه اینها واقعی‌اند؛ اما تصویر زمانی کامل می‌شود که بانک را فقط واسطه وجوه نبینیم و آن را یکی از محل‌های انتقال ناترازی بخش عمومی به اقتصاد پولی بدانیم.</description>
          
          <language>fa-IR</language>
          <pubDate>2026/09/27 00:03:21</pubDate>
        </item>
  
        <item>
          <title>بانکداری در زمان تحریم</title>
          <link>https://www.fasletejarat.ir/Fa/News/899822/بانکداری-در-زمان-تحریم</link>
          <description>فصل تجارت - دکتر کامران ندری* تحریم‌ها در طول سال‌های گذشته محدودیت‌های گسترده‌ای بر فعالیت بانک‌ها ایجاد کرده‌اند و شبکه بانکی، برای حفظ جریان مالی کشور، ناگزیر به اتخاذ سازوکارها و اقداماتی برای تداوم فعالیت‌های خود شده است. طبیعی است که این محدودیت‌ها، مدیریت فعالیت‌های ارزی و ریالی بانک‌ها را نیز دستخوش تغییر کرده‌اند. یکی از مهم‌ترین پیامدهای تحریم، تحت تاثیر قرار گرفتن روابط بانک‌های داخلی با بانک‌های خارجی بوده است؛ به‌گونه‌ای‌که می‌توان گفت بانک‌های ایران عملا از شبکه بانکی خارجی به‌طور کامل جدا و منفک شده‌اند.</description>
          
          <language>fa-IR</language>
          <pubDate>2026/09/27 00:03:20</pubDate>
        </item>
  
        <item>
          <title>نقاب بانکی بودجه</title>
          <link>https://www.fasletejarat.ir/Fa/News/899821/نقاب-بانکی-بودجه</link>
          <description>فصل تجارت - بودجه1406 در شرایطی تدوین می‌شود که نااطمینانی بر اقتصاد کشور سایه افکنده است. اگر بنا باشد بودجه سال آینده همچنان بر مبنای سازوکار سال‌های گذشته طراحی شود، چشم‌انداز امیدوارکننده‌ای پیش روی اقتصاد ایران نخواهد بود. سال‌هاست بودجه بر اساس برآوردهایی یگانه از متغیرهایی همچون فروش نفت، نرخ ارز، درآمدهای مالیاتی و تورم تدوین می‌شود؛ متغیرهایی که در شرایط امروز کشور چندان قابل پیش‌بینی نیستند.</description>
          
          <language>fa-IR</language>
          <pubDate>2026/09/27 00:03:19</pubDate>
        </item>
  
        <item>
          <title>سیاره گرم‌تر، پول گران‌تر</title>
          <link>https://www.fasletejarat.ir/Fa/News/899435/سیاره-گرم‌تر،-پول-گران‌تر</link>
          <description>فصل تجارت - موریتس کرامر* موج گرمایی که تابستان امسال اروپا و آمریکای شمالی را درنوردید، بار دیگر هزینه‌های گرمایش زمین و خشکسالی را به شکلی ملموس پیش چشم جهانیان قرار داد؛ از زمین‌های خشک و تشنه و شبکه‌های برق تحت فشار گرفته تا کاهش بهره‌وری نیروی کار و افزایش خسارت‌های بیمه‌ای. در همین حال، برخی دانشمندان هشدار می‌دهند که سرعت گرمایش زمین بیش از آن چیزی است که پیش‌تر تصور می‌شد. سازگاری با جهانی گرم‌تر، بیش از هر زمان دیگری فوریت پیدا کرده است و هزینه تعلل نیز روزبه‌روز بیشتر می‌شود.</description>
          
          <language>fa-IR</language>
          <pubDate>2026/09/26 10:13:58</pubDate>
        </item>
  
        <item>
          <title>رکود کیفیت زندگی</title>
          <link>https://www.fasletejarat.ir/Fa/News/899434/رکود-کیفیت-زندگی</link>
          <description>فصل تجارت - اکونومیست وقتی تولید ناخالص داخلی سرانه دیگر مانند گذشته رشد نمی‌کند، چه اتفاقی می‌افتد؟ باشگاه کشورهای بداقبال در حال پذیرش اعضای جدید است. چین، دومین قدرت اقتصادی جهان و روسیه، جنگ‌طلب‌ترین آنها، به این جمع پیوسته‌اند. آلمان، اقتصادی بزرگ و به‌مراتب ثروتمندتر و برزیل، که ممکن است به‌زودی بیش از آمریکا محصولات کشاورزی صادر کند، نیز در همین گروه قرار گرفته‌اند. اکنون حدود 3.3میلیارد نفر، یعنی بیش از 2نفر از هر پنج نفر جمعیت جهان، در کشورهایی زندگی می‌کنند که رشد تولید ناخالص داخلی سرانه آنها در دهه منتهی به 2024، نصف یا کمتر از نصف رشد آن در دهه قبل بوده است. در سال2014، این رقم 1.1میلیارد نفر، یعنی کمتر از یک نفر از هر 6نفر بود. بیش از 730‌میلیون نفر نیز با کاهش واقعی یکی از مهم‌ترین شاخص‌های مورد استفاده اقتصاددانان برای سنجش سطح زندگی مواجهند.</description>
          
          <language>fa-IR</language>
          <pubDate>2026/09/26 10:13:56</pubDate>
        </item>
  
        <item>
          <title>دو روی سکه رشد</title>
          <link>https://www.fasletejarat.ir/Fa/News/899433/دو-روی-سکه-رشد</link>
          <description>فصل تجارت - شاید اقتصاد جهانی وارد دوره‌ای شده باشد که در آن «بهترشدن» دیگر نتیجه طبیعی گذشت زمان نباشد. برای بخش عظیمی از نسل‌های قبلی، رشد اقتصادی پس‌زمینه‌ دائمی زندگی بود؛ کیک اقتصاد بزرگ‌تر می‌شد، درآمدها افزایش می‌یافت، فرصت‌های شغلی گسترش پیدا می‌کرد و نسل جدید انتظار داشت استاندارد زندگی بالاتری نسبت به نسل قبل داشته باشد. امروز اما این فرض در حال تضعیف است. در دهه منتهی به 2024، بیش از 3.3میلیارد نفر در کشورهایی زندگی کرده‌اند که رشد تولید ناخالص داخلی سرانه آنها نصف یا کمتر از نصف دهه پیش بود. در برخی نقاط جهان، درآمد سرانه حتی کاهش هم یافته است.</description>
          
          <language>fa-IR</language>
          <pubDate>2026/09/26 10:13:54</pubDate>
        </item>
  
        <item>
          <title>چشم‌انداز اقتصاد ایران در نیمه دوم</title>
          <link>https://www.fasletejarat.ir/Fa/News/899432/چشم‌انداز-اقتصاد-ایران-در-نیمه-دوم</link>
          <description>فصل تجارت - ریسک‌های سیاسی و تامین انرژی، مهم‌ترین متغیرهای اثرگذار بر اقتصاد ایران در نیمه دوم1405 محسوب می‌شوند. رشد و تورم اقتصاد ایران تا پایان سال، بیش از هر چیز به تحولات ژئوپلیتیک، تداوم یا کاهش محدودیت‌های خارجی و مسیر روابط با جهان وابسته است. تداوم تنش و محدودیت‌ها می‌تواند به افت بیشتر تولید، کاهش ارزش ریال و افزایش تورم منجر شود؛ در مقابل، توافق، آتش‌بس و کاهش تحریم‌ها می‌تواند به احیای رشد و کاهش فشارهای تورمی کمک کند. برآوردها نشان می‌دهد تورم نقطه‌به‌نقطه در اسفند1405، در سناریوهای تشدید تنش، ثبات سطح تنش‌ها و کاهش تنش، به‌ترتیب حدود 99، 80 و 62درصد خواهد بود. در بلندمدت نیز کسری بودجه، رشد نقدینگی، اصلاحات اقتصادی، رفع تحریم‌ها و بازسازی اعتماد به سیاستگذاری، از عوامل تعیین‌کننده مسیر اقتصاد خواهند بود. صنایع و معادن نیز در نیمه دوم سال1405 با چند فشار همزمان مواجهند که چشم‌انداز فعالیت بنگاه‌ها را مبهم کرده است. ناترازی انرژی، دشواری تامین مواد اولیه، محدودیت نقدینگی و اختلال در تجارت و حمل‌ونقل، ریسک فعالیت را افزایش داده است. صنایع انرژی‌بر و بنگاه‌های صادرات‌محور نیز بیش از سایر بخش‌ها در معرض این فشارها قرار دارند؛ وضعیتی که می‌تواند به کاهش تولید، افت صادرات و تعویق سرمایه‌گذاری‌ها منجر شود. سیدعلی مدنی‌زاده، وزیر اقتصاد، در گفت‌وگو با «دنیای‌اقتصاد» تاکید کرده است که وضعیت مالی بنگاه‌های صنعتی در نیمه دوم سال، تا حد زیادی به شرایط کلان اقتصاد بستگی دارد. برآیند دیدگاه فعالان اقتصادی نیز نشان می‌دهد که مسیر صنعت و معدن به تامین پایدار انرژی و سوخت، ازسرگیری تجارت و ثبات و پیش‌بینی‌پذیری اقتصاد وابسته است. 18 اقتصاددان و 9 فعال اقتصادی، چشم‌انداز اقتصاد ایران را در نیمه دوم 1405 بررسی کرده‌اند.</description>
          
          <language>fa-IR</language>
          <pubDate>2026/09/26 10:13:52</pubDate>
        </item>
  
        <item>
          <title>جامعه‌شناسی بازرسی؛ برهم‌کنش قدرت، نظارت و مشروعیت در تشکل‌های اقتصادی</title>
          <link>https://www.fasletejarat.ir/Fa/News/898283/جامعه‌شناسی-بازرسی؛-برهم‌کنش-قدرت،-نظارت-و-مشروعیت-در-تشکل‌های-اقتصادی</link>
          <description>فصل تجارت - شراره کامرانی، کارشناس ارشد مطالعات بهبود محیط کسب‌وکار اتاق تهران، اثر جدید خود با عنوان «جامعه‌شناسی بازرسی؛ برهم‌کنش نظارت، قدرت و مشروعیت در تشکل‌های اقتصادی» را روانه بازار کتاب کرد. این کتاب از سوی انتشارات «اندیشه احسان» منتشر شده است.</description>
          
          <language>fa-IR</language>
          <pubDate>2026/09/23 09:02:14</pubDate>
        </item>
  
        <item>
          <title>کوچک  زیباست</title>
          <link>https://www.fasletejarat.ir/Fa/News/898211/کوچک-زیباست</link>
          <description>فصل تجارت - دکتر مسعود بیگی* حکمرانان اقتصادی در روزهای سخت، بیش از آنکه با کمبود ایده مواجه باشند، با یک پرسش اساسی روبه‌رو می‌شوند: کدام ظرفیت‌های موجود را باید دید و کدام فرصت‌ها را نباید از دست داد؟</description>
          
          <language>fa-IR</language>
          <pubDate>2026/09/23 00:09:09</pubDate>
        </item>
  
        <item>
          <title>زیرساخت  توسعه</title>
          <link>https://www.fasletejarat.ir/Fa/News/898210/زیرساخت-توسعه</link>
          <description>فصل تجارت - مرتضی دارایی* کسب‌وکارهای کوچک نهادهای محدود اقتصادی هستند که از طریق انباشت منابع مالی خرد، کارآفرینی و پیوند صنایع، زمینه‌های توسعه اقتصادی را فراهم می‌آورند. این کسب‌وکارها در افزایش متغیرهایی مانند رشد اقتصادی، اشتغال و تولید ثروت و کاهش فقر کشورها نقش حیاتی دارند. ظرفیت مشاغل کوچک در خلق فرصت‌های شغلی جدید و به کار گرفتن نیروهای بیکار یکی دیگر از کارکردهای این بنگاه‌هاست.</description>
          
          <language>fa-IR</language>
          <pubDate>2026/09/23 00:09:07</pubDate>
        </item>
  
        <item>
          <title>معمای خروج از بازار</title>
          <link>https://www.fasletejarat.ir/Fa/News/898209/معمای-خروج-از-بازار</link>
          <description>فصل تجارت - دکتر صالح گل‌تبار* در ادبیات توسعه، بنگاه‌های کوچک و متوسط یکی از مهم‌ترین اجزای فرآیند توسعه اقتصادی محسوب می‌شوند. نقش آنها الزاما در تولید انبوه، سرمایه‌گذاری‌های عظیم یا تعیین قیمت بازار خلاصه نمی‌شود، بلکه اهمیت اصلی آنها در ایجاد اشتغال، جذب نیروی کار، ورود به بازارهای کوچک و تخصصی، ایجاد انعطاف‌پذیری در ساختار تولید و تکمیل زنجیره ارزش بنگاه‌های بزرگ است. از همین رو، وضعیت این بنگاه‌ها مستقیما با ظرفیت اقتصاد برای جذب نیروی کار و گسترش درآمد خانوارها ارتباط دارد.</description>
          
          <language>fa-IR</language>
          <pubDate>2026/09/23 00:09:05</pubDate>
        </item>
  
        <item>
          <title>نرخ ارز و قیمت‌ها، معماى مرغ و تخم‌مرغ</title>
          <link>https://www.fasletejarat.ir/Fa/News/898208/نرخ-ارز-و-قیمت‌ها،-معماى-مرغ-و-تخم‌مرغ</link>
          <description>فصل تجارت - دکتر تیمور رحمانی* اقتصاددانان در ایران در حال دعوا و مرافعه دائمى هستند که آیا نرخ ارز علت ایجاد تورم است یا تورم اسباب افزایش نرخ ارز. این دعوا و مرافعه در اصل بى حاصل است و بى‌شباهت به معماى مرغ و تخم‌مرغ نیست. در اصل علت این دعوا و مرافعه تا حد زیادى به تفاوت تحلیل اقتصاد خرد و اقتصاد کلان برمى‌گردد.</description>
          
          <language>fa-IR</language>
          <pubDate>2026/09/23 00:09:04</pubDate>
        </item>
  
        <item>
          <title>ویترین SMEها</title>
          <link>https://www.fasletejarat.ir/Fa/News/898207/ویترین-SMEها</link>
          <description>فصل تجارت - مریم رحیمی: توسعه اقتصادی همواره از مسیر پروژه‌های بزرگ و سرمایه‌گذاری‌های عظیم عبور نمی‌کند؛ به‌ویژه در کشورهایی که با کمبود سرمایه، نااطمینانی و محدودیت منابع مواجهند. بخشی از ظرفیت رشد می‌تواند در کارگاه‌ها، کسب‌وکارهای محلی و بنگاه‌هایی شکل بگیرد که به اندازه بنگاه‌های بزرگ صنعتی جلب توجه نمی‌کنند؛ اما در مجموع سهم مهمی در تولید، اشتغال و شکل‌گیری زنجیره‌های اقتصادی دارند.</description>
          
          <language>fa-IR</language>
          <pubDate>2026/09/23 00:09:03</pubDate>
        </item>
  
        <item>
          <title>الزامات بازسازی و نوسازی</title>
          <link>https://www.fasletejarat.ir/Fa/News/897884/الزامات-بازسازی-و-نوسازی</link>
          <description>فصل تجارت - سیدمحمدرضا غفاری* پیش از پرداختن به موضوع بهره‌برداری نیروگاه‌ها، شایسته است از دستاوردهای کسب‌شده در این میدان توسط مهندسان باتجربه و تمامی بهره‌برداران سخت‌کوش نیروگاه‌های کشور، به‌رغم تحریم‌ها و تهدیدهای پیوسته دشمن در تخریب این زیرساخت‌های روشنی‌افروز و نیرو‌بخش کشور، تقدیر شود. بدیهی است هرگونه خلل در امر بهره‌برداری، نگهداری و تعمیرات هر نیروگاه، به‌ویژه در فضای تحریم و معضل تامین قطعات یدکی و تجهیزات، می‌تواند در کاهش یا توقف تولید و در نهایت افزودن به کسری انرژی مورد نیاز شبکه، سهم قابل‌توجهی داشته باشد.</description>
          
          <language>fa-IR</language>
          <pubDate>2026/09/22 00:05:22</pubDate>
        </item>
  
        <item>
          <title>معمای بازآرایی</title>
          <link>https://www.fasletejarat.ir/Fa/News/897883/معمای-بازآرایی</link>
          <description>فصل تجارت - نرگس تنگستانی* صنعت پتروشیمی ایران، صرفا مجموعه‌ای از مجتمع‌ها، خطوط لوله و پالایشگاه‌ها نیست. این صنعت، به تعبیر دقیق اقتصادی، حلقه مرکزی زنجیره ارزش انرژی کشور محسوب می‌شود که نه تنها خوراک صنایع پایین‌دستی را تامین می‌کند، بلکه به طور مستقیم بر تراز تجاری غیرنفتی، اشتغال صنعتی و حتی ثبات شبکه برق و تامین سوخت خانگی اثر می‌گذارد.</description>
          
          <language>fa-IR</language>
          <pubDate>2026/09/22 00:05:20</pubDate>
        </item>
  
        <item>
          <title>انرژی در آزمون تاب‌آوری</title>
          <link>https://www.fasletejarat.ir/Fa/News/897882/انرژی-در-آزمون-تاب‌آوری</link>
          <description>فصل تجارت - زیرساخت انرژی ایران سال‌ها بر مبنای افزایش ظرفیت تولید و گسترش شبکه‌های وابسته به آن توسعه‌یافته است؛ اما تجربه سال‌های اخیر نشان می‌دهد که داشتن ظرفیت اسمی بالا، لزوما به معنای برخورداری از یک نظام انرژی پایدار و تاب‌آور نیست. نیروگاه‌هایی که با تجهیزات فرسوده و محدودیت دسترسی به قطعات فعالیت می‌کنند، شبکه‌هایی که به چند گلوگاه حیاتی وابسته‌اند و صنایعی که خوراک و یوتیلیتی خود را از تعداد محدودی از مراکز دریافت می‌کنند، در شرایط عادی ممکن است کارآمد به نظر برسند؛ اما در مواجهه با شوک، ضعف‌های پنهان خود را آشکار می‌کنند.</description>
          
          <language>fa-IR</language>
          <pubDate>2026/09/22 00:05:19</pubDate>
        </item>
  
        <item>
          <title>2.4 میلیون یورو برای دوربینی که کار نمی‌کند!</title>
          <link>https://www.fasletejarat.ir/Fa/News/896657/24-میلیون-یورو-برای-دوربینی-که-کار-نمی‌کند</link>
          <description>فصل تجارت - در سال 2018، حراجی شهر وین اتریش شاهد اتفاقی خیره‌کننده بود. روی میز، دوربینی قدیمی متعلق به سال 1923 قرار داشت که بیش از یک قرن از عمر آن می‌گذشت. با آغاز مزایده، ارقام به شکلی سرسام‌آور بالا رفتند؛ یک میلیون یورو، دو میلیون یورو و سرانجام چکش حراج با مبلغ 2.4 میلیون یورو فرود آمد. این دوربین حتی به طور کامل کار نمی‌کرد و تنها یک قطعه تاریخی به شمار می‌رفت. در حالی که خریدار ناشناس باقی ماند، یک پرسش ذهن همگان را درگیر کرد: چرا فردی باید چنین مبلغ کلانی را برای یک دوربین قدیمی پرداخت کند؟ پاسخ در یک نام نهفته است؛ لایکا.</description>
          
          <language>fa-IR</language>
          <pubDate>2026/09/21 09:54:19</pubDate>
        </item>
  
        <item>
          <title>تنورِ جهانی</title>
          <link>https://www.fasletejarat.ir/Fa/News/896649/تنورِ-جهانی</link>
          <description>فصل تجارت - موج گرماهای شدید تابستانی در نقاط مختلف دنیا روی حیات اجتماعی و اقتصادی مردم تاثیر زیادی گذاشته است. بخوانید تا ببینید تبعات آن چطور اقتصاد جهان را تغییر خواهد داد.</description>
          
          <language>fa-IR</language>
          <pubDate>2026/09/21 09:23:01</pubDate>
        </item>
  
        <item>
          <title>بازگشت به کتاب‌ها</title>
          <link>https://www.fasletejarat.ir/Fa/News/896523/بازگشت-به-کتاب‌ها</link>
          <description>فصل تجارت - اکونومیست هر سه‌سال یک‌بار، سازمان همکاری اقتصادی و توسعه (OECD)، نتایج آزمون‌های بین‌المللی مدارس را که از دانش‌آموزان 15ساله در سراسر جهان گرفته می‌شود، منتشر می‌کند. دلایلی وجود داشت که امید داشته باشیم تازه‌ترین داده‌ها که در 8 سپتامبر منتشر شدند، خبرهای خوبی به همراه داشته باشند. نمرات ریاضی، نگارش و خواندن و علوم در دور قبلی آزمون‌ها که درست پس از پاندمی برگزار شد، به‌شدت سقوط کرده بود.</description>
          
          <language>fa-IR</language>
          <pubDate>2026/09/21 00:10:26</pubDate>
        </item>
  
        <item>
          <title>افت شدید نمرات</title>
          <link>https://www.fasletejarat.ir/Fa/News/896522/افت-شدید-نمرات</link>
          <description>فصل تجارت - الیزابت گرنیر* نتایج مطالعهPISA 2025 که در 8سپتامبر منتشر شد، از افت چشم‌گیر عملکرد دانش‌آموزان در خواندن و ریاضیات در سراسر جهان خبر می‌دهد. برنامه بین‌المللی ارزیابی دانش‌آموزان، که بیشتر با نام PISA شناخته می‌شود، مطالعه‌ای جهانی است که توانایی دانش‌آموزان 15ساله را در به‌کارگیری دانش و مهارت‌هایشان در زمینه‌های خواندن، ریاضیات و علوم برای مواجهه با موقعیت‌های واقعی زندگی می‌سنجد.</description>
          
          <language>fa-IR</language>
          <pubDate>2026/09/21 00:10:25</pubDate>
        </item>
  
        <item>
          <title>دانش‌آموزان آزمایشگاه فناوری نیستند</title>
          <link>https://www.fasletejarat.ir/Fa/News/896521/دانش‌آموزان-آزمایشگاه-فناوری-نیستند</link>
          <description>فصل تجارت - آندریاس اشلایشر* هر سه سال یک‌بار، صدها هزار نوجوان 15ساله در بیش از 90 کشور جهان پای آزمون جهانی PISA می‌نشینند و به پرسش‌های آن پاسخ می‌دهند. آنها برای این آزمون مطالعه نمی‌کنند و نتایج آن نیز بر نمرات تحصیلی‌شان تاثیری ندارد. بااین‌حال، وزرای آموزش نتایج را با دقت بررسی می‌کنند، روزنامه‌ها آن را در صفحات نخست خود منتشر می‌کنند و بر اساس این نتایج، نظام‌های آموزشی مورد تحسین یا پرسش قرار می‌گیرند.</description>
          
          <language>fa-IR</language>
          <pubDate>2026/09/21 00:10:23</pubDate>
        </item>
  
        <item>
          <title>سقوط آزاد آموزش</title>
          <link>https://www.fasletejarat.ir/Fa/News/896520/سقوط-آزاد-آموزش</link>
          <description>فصل تجارت - نتایج جدید آزمون PISA که به‌صورت سه‌ساله تحت نظر OECD برگزار می‌شود، از افت شدید مهارت‌های تحصیلی در دانش‌آموزان 15ساله خبر می‌دهند. این کاهش عظیم نمرات که تصور می‌شد با از بین رفتن اثرات پاندمی شتاب خود را از دست بدهد حال از دوران پساکووید هم شیب بالاتری دارد. از سوی دیگر، کشورهای توسعه‌یافته در مقایسه با سایر کشورها افت محسوس‌تری داشته‌اند. مساله آنجاست که اکنون دیگر توجیه پاندمی برای این افت شدید کارساز نیست. مشکلی بسیار بزرگ‌تر وجود دارد و نظام‌های آموزشی در سراسر جهان باید هرچه سریع‌تر به دنبال راهکاری برای مقابله با این روند باشند. باشگاه اقتصاددانان در این پرونده تلاش می‌کند نتایج جدید این آزمون را از زوایای متفاوت مورد بررسی قرار دهد.</description>
          
          <language>fa-IR</language>
          <pubDate>2026/09/21 00:10:21</pubDate>
        </item>
  
        <item>
          <title>در سکوت سنگین</title>
          <link>https://www.fasletejarat.ir/Fa/News/895892/در-سکوت-سنگین</link>
          <description>فصل تجارت - دکتر شیوا بازرگان* چند روزی است که ادعای اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، درباره قطع کمک‌های مالی و توقف منابع مرتبط با تامین اجتماعی، ذهنم را به‌عنوان فعال این حوزه، مشغول کرده است. اما فارغ از واقعی بودن یا نبودن این ادعا، آنچه این توییت را به هشداری جدی تبدیل می‌کند، همزمانی آن با واقعیتی است که در ارقام مالی اخیر سازمان تامین اجتماعی به صراحت قابل ردیابی است؛ ارقامی که تصویری شفاف از عمق ناترازی پیشروی بزرگ‌ترین نهاد حمایتی کشور، ارائه می‌دهند.</description>
          
          <language>fa-IR</language>
          <pubDate>2026/09/20 00:21:01</pubDate>
        </item>
  
        <item>
          <title>زمان حقیقت را روشن می‌کند</title>
          <link>https://www.fasletejarat.ir/Fa/News/895891/زمان-حقیقت-را-روشن-می‌کند</link>
          <description>فصل تجارت - دکتر نرگس اکبرپور روشن* صندوق‌های بیمه بازنشستگی اجتماعی که مقدار مزایای معینی در زمان بازنشستگی را براساس فرمول مشخصِ تصریح‌شده در قانون تضمین می‌کنند، ذاتا به مرور زمان و با افزایش تعداد مستمری‌بگیران با کاهش توانایی بلندمدت در تضمین تعهدات مواجه می‌شوند. صندوق‌ها با این ویژگی، که اصطلاحا مزایامعین (DB) نامیده می‌شوند، به‌طور معمول از روند بلوغ لجستیک پیروی می‌کنند؛ یعنی در سال‌های ابتدایی که طرح جوان است، مخارج به‌دلیل پایین‌بودن تعداد مستمری‌بگیران کم است، اما به‌تدریج با افزایش عمر طرح، تعداد مستمری‌بگیران و همچنین، متوسط سنوات افراد اضافه می‌شود و به‌ این‌ ترتیب، بر مخارج افزوده می‌شود تا اینکه مخارج به سطح تقریبا ثابتی می‌رسد؛ چراکه بخش عمده جامعه تحت پوشش بوده و ورودی جدید به طرح کم است و افراد عضو طرح نیز به سطح حداکثر سنوات خدمت نزدیک شده‌اند. به‌عبارت‌دیگر، تعداد افراد مستمری‌بگیر و همچنین میزان مستمری در حداکثر خود قرار می‌گیرد. در این حالت اصطلاحا گفته می‌شود طرح به بلوغ رسیده است.</description>
          
          <language>fa-IR</language>
          <pubDate>2026/09/20 00:21:00</pubDate>
        </item>
  
        <item>
          <title>بار تعهدات تامین اجتماعی</title>
          <link>https://www.fasletejarat.ir/Fa/News/895890/بار-تعهدات-تامین-اجتماعی</link>
          <description>فصل تجارت - نسبت پشتیبانی در سازمان تامین اجتماعی از 20.3 در سال1357 به 3.3 در سال1404 رسیده و نهادی که قرار بود پشتوانه‌ای پایدار برای‌میلیون‌ها بیمه‌شده و مستمری‌بگیر باشد، اکنون با کاهش منابع، افزایش تعهدات و افت نسبت بیمه‌پردازان به مستمری‌بگیران روبه‌رو است. همزمان با این روند، بدهی‌های دولت، تحمیل تعهدات بدون تامین منابع، تورم، رکود، کاهش اشتغال و تغییرات جمعیتی فشار مضاعفی بر منابع این سازمان وارد کرده است.</description>
          
          <language>fa-IR</language>
          <pubDate>2026/09/20 00:20:59</pubDate>
        </item>
  
        <item>
          <title>فقر و امید</title>
          <link>https://www.fasletejarat.ir/Fa/News/895521/فقر-و-امید</link>
          <description>فصل تجارت - این مقاله به رابطه میان فرسایش اقتصادی طبقه متوسط و دگرگونی امید به آینده در ایران می‌پردازد. در اقتصادی با تورم مزمن، خانواده ممکن است همچنان از عهده نیازهای ضروری برآید اما قدرت خرید، امکان پس‌انداز، خرید مسکن، سرمایه‌گذاری در آموزش و توان برنامه‌ریزی برای آینده را به‌تدریج از دست بدهد. از این منظر، فقیرتر شدن پیش از آنکه با گرسنگی آغاز شود، می‌تواند با کاهش گزینه‌های زندگی آغاز شود. داده‌های اقتصادی نشان می‌دهند که این مسئله در ایران جدی است. بر اساس برآورد بانک جهانی، در سال 2023 حدود 2٫5 درصد جمعیت ایران زیر خط فقر شدید جدید، یعنی درآمد 3 دلار در روز بر مبنای PPP سال 2021، قرار داشته‌اند؛ اما با خط 8٫30 دلار، که برای کشورهای با درآمد متوسط بالا استفاده می‌شود، تصویر بسیار گسترده‌تری از فقر و آسیب‌پذیری به دست می‌آید. این تازه بدون در نظر گرفتن افت شدید درآمد از سال 2023 تا امروز است که شاید به اندازه افت دو یا چند برابر این مدت پیش از این باشد. بانک جهانی در گزارش آوریل 2025 همچنین اعلام کرد بیش از یک‌سوم ایرانیان بر اساس خط 6٫85 دلار در روز بر مبنای PPP سال 2017 در فقر قرار داشته‌اند و پیش‌بینی کرد که با کاهش GDP سرانه، نرخ فقر در سال‌های 2025 و 2026 به حدود 20 درصد برسد(World Bank, 2025a) . بانک جهانی خط 6٫85 دلاری را به 8٫30 دلار و خط فقر شدید 2٫15 دلاری را به 3 دلار تغییر داده است(World Bank, 2025b) . همچنین سقوط اقتصادی و تورم فزاینده در سه سال اخیر را هم داریم. بنابراین امروز برآورد منطقی دو برابر این مقدار است.</description>
          
          <language>fa-IR</language>
          <pubDate>2026/09/19 13:00:17</pubDate>
        </item>
  
        <item>
          <title>انحراف دردسرساز</title>
          <link>https://www.fasletejarat.ir/Fa/News/895500/انحراف-دردسرساز</link>
          <description>فصل تجارت - قاسم اسدی* صندوق‌های ثروت ملی (Sovereign Wealth Funds – SWFs) در سراسر جهان به دلایل مختلفی ایجاد می‌شوند و با سازوکارهای متفاوتی به کار گرفته می‌شوند تا بخشی از ثروت و درآمدهای دولت‌های مختلف را برای سرمایه‌گذاری‌های بلندمدت به کار گیرند. با وجود اینکه ما تمام این صندوق‌ها را ذیل عنوان ثروت ملی جمع می‌کنیم اهداف این صندوق‌ها گاه فاصله بسیار زیادی با یکدیگر دارند. گروهی از این صندوق‌ها با هدف تثبیت درآمدها طراحی می‌شوند.</description>
          
          <language>fa-IR</language>
          <pubDate>2026/09/19 12:33:40</pubDate>
        </item>
  
        <item>
          <title>داستان دگردیسی یک نهاد</title>
          <link>https://www.fasletejarat.ir/Fa/News/895499/داستان-دگردیسی-یک-نهاد</link>
          <description>فصل تجارت - محمدصدرا وثوق* صندوق توسعه ملی ایران که به عنوان نهادی تکامل‌یافته و جایگزین «حساب ذخیره ارزی» پا به عرصه گذاشت، با ماموریتی شفاف در راستای مدیریت بهینه درآمدهای حاصل از منابع زیرزمینی پایه‌گذاری شد. هدف بنیادین این نهاد، تبدیل عواید فروش نفت، گاز و فرآورده‌های آنها به ثروت‌های ماندگار، مولد و سرمایه‌های زاینده بود تا از سهم نسل‌های آینده از این منابع ملی صیانت شود.</description>
          
          <language>fa-IR</language>
          <pubDate>2026/09/19 12:33:39</pubDate>
        </item>
  
        <item>
          <title>بازآفرینی؛ ضرورت یا انتخاب؟</title>
          <link>https://www.fasletejarat.ir/Fa/News/895498/بازآفرینی؛-ضرورت-یا-انتخاب؟</link>
          <description>فصل تجارت - دکتر امیر ثامنی* بحث درباره صندوق توسعه ملی در ایران بیش از آنکه بحثی درباره میزان منابع، سهم واریزی یا حتی شیوه مصرف آن باشد، بحثی درباره یک «انتخاب راهبردی» است. ایران با ثروت حاصل از منابع طبیعی خود چه می‌کند؟ آن را برای پوشش ناترازی‌ها و کسری‌های امروز خرج می‌کند یا آن را به سرمایه‌ای تبدیل می‌کند که هم امروز ثروت تولید کند و هم فردای ایران را غنی‌تر و آبادتر از امروز تحویل نسل بعد دهد؟ به نظر می‌رسد پاسخ به این پرسش، نقطه آغاز بازاندیشی در فلسفه و کارکرد صندوق توسعه ملی باشد.</description>
          
          <language>fa-IR</language>
          <pubDate>2026/09/19 12:33:38</pubDate>
        </item>
  
        <item>
          <title>صندوق توسعه ملی ؛ ثروت بین‌نسلی</title>
          <link>https://www.fasletejarat.ir/Fa/News/895497/صندوق-توسعه-ملی-؛-ثروت-بین‌نسلی</link>
          <description>فصل تجارت - صندوق توسعه ملی قرار بود بخشی از ثروت زیرزمینی ایران را از خرج امروز جدا کند و در قلکی به سرمایه‌ای برای فردا تبدیل کند، اما فاصله میان این ماموریت و آنچه در عمل بر سر صندوق آمده است، روزبه‌روز بیشتر شده است. نهادی که قرار بود حافظ سهم نسل‌های آینده از ثروت طبیعی کشور باشد، خود به یکی از منابع تامین مالی دولت‌ها بدل شده و بخش قابل‌توجهی از دارایی‌های آن نیز در قالب مطالبات از دولت و طرح‌های مختلف قفل شده است.</description>
          
          <language>fa-IR</language>
          <pubDate>2026/09/19 12:33:38</pubDate>
        </item>
  
        <item>
          <title>نوسان‌های مخرب اقتصاد کلان</title>
          <link>https://www.fasletejarat.ir/Fa/News/895055/نوسان‌های-مخرب-اقتصاد-کلان</link>
          <description>فصل تجارت - سامان پناهی* اقتصاد کلان، در کنار بررسی رشد بلندمدت و تخصیص منابع، یکی از مسائل محوری خود را توضیح و مدیریت نوسان‌های کوتاه‌مدت تولید، تورم، اشتغال، سرمایه‌گذاری، وضعیت مالی و تجارت خارجی در اقتصاد می‌داند. در ادبیات جدید، ثبات اقتصاد کلان صرفا به معنای پایین بودن تورم نیست و به توانایی اقتصاد و نهادهای سیاستگذار برای مهار نوسان‌های شدید تولید و اشتغال، تثبیت انتظارات تورمی، حفظ پایداری مالی و خارجی و افزایش تاب‌آوری در برابر شوک‌ها نیز اشاره دارد.</description>
          
          <language>fa-IR</language>
          <pubDate>2026/09/16 08:41:09</pubDate>
        </item>
  
        <item>
          <title>ما چه کرده‌ایم؟</title>
          <link>https://www.fasletejarat.ir/Fa/News/895054/ما-چه-کرده‌ایم؟</link>
          <description>فصل تجارت - محسن راجی اسدآبادی* چرا برخی کشورها، با وجود جنگ، بحران، کمبود منابع یا محدودیت‌های خارجی، توانسته‌اند مسیر توسعه خود را حفظ یا اصلاح کنند؛ درحالی‌که برخی دیگر با هر شوک بیرونی، بخش مهمی از دستاوردهای اقتصادی و اجتماعی خود را از دست می‌دهند؟ پاسخ را نمی‌توان فقط در میزان منابع طبیعی، موقعیت جغرافیایی یا رفتار قدرت‌های خارجی جست‌وجو کرد. تفاوت مهم‌تر در کیفیت نهادهایی است که تعیین می‌کنند قدرت چگونه توزیع می‌شود، فرصت اقتصادی در اختیار چه کسانی قرار می‌گیرد، منابع چگونه تخصیص می‌یابد و هزینه خطاهای سیاستی را چه کسانی می‌پردازند.</description>
          
          <language>fa-IR</language>
          <pubDate>2026/09/16 08:41:07</pubDate>
        </item>
  
        <item>
          <title>در تله شوک‌ها</title>
          <link>https://www.fasletejarat.ir/Fa/News/895053/در-تله-شوک‌ها</link>
          <description>فصل تجارت - اقتصاد ایران وارد دوره‌ای از فشار فزاینده شده که بخشی از دشواری‌های امروز آن، پیش از تشدید بحران‌های ژئوپلیتیک شکل گرفته بود. جنگ، تحریم، اختلال در تجارت خارجی و محدودیت دسترسی به منابع مالی، شوک‌هایی واقعی و پرهزینه‌اند، اما شدت اثری که این شوک‌ها بر تولید، تورم، سرمایه‌گذاری، اشتغال و رفاه اجتماعی می‌گذارند، تنها به منشأ بیرونی آنها بستگی ندارد. اقتصادی که با ناترازی‌های مالی، تورم مزمن، ضعف سرمایه‌گذاری، محدودیت رقابت و فرسایش ظرفیت تولید مواجه است، در برابر یک شوک، هزینه‌ای متفاوت از اقتصادی می‌پردازد که از پیش ظرفیت بیشتری برای جذب و مدیریت بحران ایجاد کرده است. از این منظر، مساله اصلی فقط چگونگی عبور از یک دوره دشوار نیست؛ پرسش مهم‌تر این است که چرا اقتصاد در برابر شوک‌ها تا این اندازه آسیب‌پذیر شده و چه بخشی از این آسیب‌پذیری حاصل تصمیم‌ها و ساختارهای داخلی است. سیاستگذاری‌هایی که در ظاهر برای حل یک مساله فوری طراحی می‌شوند، اگر بدون توجه به ابعاد مالی، انگیزشی و نهادی اجرا شوند،</description>
          
          <language>fa-IR</language>
          <pubDate>2026/09/16 08:41:07</pubDate>
        </item>
  
        <item>
          <title>ظهور یک ایده جدید</title>
          <link>https://www.fasletejarat.ir/Fa/News/893686/ظهور-یک-ایده-جدید</link>
          <description>فصل تجارت - مریم رحیمی* رابرت لوکاس در دوره‌ای از تاریخ اقتصاد کلان می‌زیست که اقتصاددانان با میراث قدرتمند جان مینارد کینز و نظریه‌هایی مواجه بودند که برای چند دهه، چارچوب مسلط تحلیل مسائل اقتصاد کلان را شکل داده بود.</description>
          
          <language>fa-IR</language>
          <pubDate>2026/09/15 00:12:38</pubDate>
        </item>
  
        <item>
          <title>چرا گذشته تکیه‌گاه محکمی  نیست؟</title>
          <link>https://www.fasletejarat.ir/Fa/News/893685/چرا-گذشته-تکیه‌گاه-محکمی-نیست؟</link>
          <description>فصل تجارت - دنیای‌اقتصاد: در دهه‌های پایانی قرن بیستم، یکی از مهم‌ترین پرسش‌های علم اقتصاد این بود که آیا می‌توان از روابطی که در داده‌های گذشته مشاهده و برآورد شده‌اند، برای پیش‌بینی پیامدهای سیاست‌های اقتصادی در آینده استفاده کرد؟ این پرسش در ظاهر مساله‌ای فنی در اقتصادسنجی بود اما در نهایت به یکی از بنیادی‌ترین بحث‌ها درباره شیوه ساخت مدل‌های اقتصاد کلان انجامید.</description>
          
          <language>fa-IR</language>
          <pubDate>2026/09/15 00:12:37</pubDate>
        </item>
  
        <item>
          <title>پویایی علیه دگماتیسم</title>
          <link>https://www.fasletejarat.ir/Fa/News/893684/پویایی-علیه-دگماتیسم</link>
          <description>فصل تجارت - قاسم اسدی* روزگاری که زیست می‌کنیم مملو از اطلاعاتی است که فارغ از درست و غلط یا بنیاد سست و محکم خود اشتراکی عظیم با یکدیگر دارند: همه در تلاشند تا حداکثر سهم ممکن از توجه ما را تصاحب کنند و این امر جز با حذف ابعاد متفاوت پدیده‌ها ممکن نیست.</description>
          
          <language>fa-IR</language>
          <pubDate>2026/09/15 00:12:36</pubDate>
        </item>
  
        <item>
          <title>لوکاس؛ معمار کلان مدرن</title>
          <link>https://www.fasletejarat.ir/Fa/News/893683/لوکاس؛-معمار-کلان-مدرن</link>
          <description>فصل تجارت - رابرت لوکاس، یکی از اثرگذارترین اقتصاددانان قرن بیستم، کار خود از یک بستنی‌فروشی کوچک در یاکیما، شهری در ایالت واشنگتن، آغاز کرد. او سال 1937 در خانواده‌ای چهارفرزندی به دنیا آمد. پدرش، رابرت لوکاس، و مادرش، جین، به یاکیما رفته بودند تا یک بستنی‌فروشی و رستوران کوچک راه بیندازند و هیچ خبر نداشتند پسر بزرگ این خانواده یک روز موفق به دریافت جایزه نوبل اقتصادی می‌شود. درست شبیه به زندگی لوکاس مسیر علمی او نیز چندان خطی نبود. رابرت لوکاس ابتدا در دانشگاه شیکاگو تاریخ خواند و علاقه‌اش به تاریخ بعدها در نگاه او به تحولات اقتصادی هم اثر گذاشت.</description>
          
          <language>fa-IR</language>
          <pubDate>2026/09/15 00:12:35</pubDate>
        </item>
  
      </channel>
    </rss>