چاپ

فصل تجارت - شیخ‌نشین‌های حاشیه خلیج فارس اکنون خریداران و میزبانان عمده زیرساخت‌های هوش مصنوعی و مراکز داده در مقیاس‌های عظیم هستند. دسترسی آن‌ها به تراشه‌های پیشرفته و رایانش ابری، اهرم ژئوپلیتیکی‌شان را افزایش می‌دهد. برای واشینگتن، مسئله این است که آیا این سامانه‌ها بر فناوری آمریکا تکیه دارند یا بر رقبای چینی.
جان کالابرسه/پژوهشگر ارشد انستیتو خاورمیانه
در حالی که دولت دومِ دونالد ترامپ رییس جمهور آمریکا به شکل‌دهی هرچه بیشترِ سیاست خاورمیانه‌ای خود ادامه می‌دهد، سال 2026 در حال تبدیل شدن به سالی است که کمتر با دغدغه‌های امنیتیِ سنتی تعریف می‌شود و بیشتر با تشدید رقابت قدرت‌های بزرگ بر سر فناوری، سرمایه‌گذاری و نفوذ به‌ویژه در خلیج فارس همراه است .
امارات متحده عربی و عربستان سعودی جزو کشورهایی در منطقه خلیج فارس هستند که می‌خواهند خود را به‌عنوان قطب‌های جهانیِ هوش مصنوعی، رایانش پیشرفته و صنایع مبتنی بر داده (دیتا) جای دهند. قطر نیز در حال توسعه زیرساخت گسترده هوش مصنوعی است. این تغییر، آمریکا را وادار به تجدید نظر در برخی سیاست‌هایش در منطقه به منظور حفظ نفوذ استراتژیکش کرده است. البته هدف اصلی آمریکا این است که از حضور چین در وضعیتِ نوظهورِ فناوریِ منطقه خلیج فارس جلوگیری کند.
شیخ‌نشین‌های حاشیه خلیج فارس اکنون خریداران و میزبانان عمده زیرساخت‌های هوش مصنوعی و مراکز داده در مقیاس‌های عظیم هستند. دسترسی آن‌ها به تراشه‌های پیشرفته و رایانش ابری، اهرم ژئوپلیتیکی‌شان را افزایش می‌دهد. برای واشینگتن، مسئله این است که آیا این سامانه‌ها بر فناوری آمریکا تکیه دارند یا بر رقبای چینی.
کشورهای حوزه خلیج فارس توانمندی‌های دفاعی‌ای می‌خواهند که بر تاب‌آوری سایبری، حفاظت از داده‌ها، و سامانه‌های هشدارِ مبتنی بر هوش مصنوعی استوار باشد. آمریکا در این حوزه‌ها پیشتاز است، هرچند اصطکاک دیپلماتیک عملا خطر ایجاد گشایش‌هایی برای پکن را به همراه دارد. همکاری کشورهای حوزه خلیج فارس با آمریکا در سال 2025 بر سامانه‌های خودکار و پروتکل‌های قوی‌ترِ سایبری متمرکز بود و نشان داد که این نوع همکاری‌ها قرار است ادامه داشته باشند.
به وضوح می‌توان مشاهده کرد که رقابت اقتصادی وضعیت این دو ابرقدرت در سال 2026 را شکل خواهد داد. حضور سرمایه‌گذاریِ گسترده چین همچنان برای دولت‌های خلیج فارس که به دنبال مشارکت‌های فناورانه‌اند جذاب است. اما در همین حال، صندوق‌های پر پول کشورهای حوزه خلیج فارس عملا دارند سرمایه عظیمی را به سوی بخش فناوریِ آمریکا سرازیر می‌کنند؛ اهرمی که واشینگتن تازه دارد شروع به بهره‌برداری از آن می‌کند.
موضوع دیگر این است که دولت‌های خلیج فارس در حال متوازن کردنِ مشارکت در جاده ابریشم دیجیتالِ چین با اولویت‌های امنیتیِ آمریکا هستند. سفرِ ترامپ به خلیج فارس و مشارکت راهبردی آمریکا و عربستان سعودی در زمینه هوش مصنوعی از تلاش برای مهار نفوذ دیجیتال چین حکایت دارد. آمریکا برای رقابت موثر با چین در سال 2026 ، باید تأمین مالیِ بهتر، مقررات روشن‌تر و پیوندهای عمیق‌ترِ دولتی و خصوصی ارائه دهد .
خلاصه اینکه، یکی از جنبه‌های مهم دستورکار خاورمیانه‌ایِ آمریکا در 2026 این خواهد بود که بتواند نقش امنیتیِ سنتی خود را با یک راهبرد فناورانه معتبر جفت‌وجور کند؛ راهبردی که بتواند انتظارات فزاینده شرکای خلیج فارس را برآورده کند و شتابِ فزاینده چین برای نفوذ به اکوسیستم‌های دیجیتال و دفاعیِ منطقه را آهسته کند.
لینک کوتاه: https://news.tccim.ir/?80243