بیش از ۹۰ درصد صادرات زعفران ایران به نام برند ایرانی نیست

فصل تجارت - یک کارشناس حوزه صادرات گفت: 90.5 درصد ارزش ریالی و 91 درصد وزن زعفران صادراتی کشور در 10 ماهه 1404 به شکل فله‌ای و فقط 9 درصد صادرات رسمی و با نام برند ایرانی بود.

به گزارش خبرنگار مهر، ایران بزرگترین تولیدکننده ادویه لوکس جهان است. 99 درصد زعفران جهان در ایران کشت می‌شود. در حال حاضر بزرگترین مصرف‌کننده زعفران، چین با سالانه 150 تن و هند با حدود 50 تن است.
سهم ایران در بازار جهانی با وجود تولید 99 درصدی زعفران بسیار ناچیز است زیرا بخشی از تولید کشور به شکل قاچاق و بخشی نیز فله‌ای به بازار جهانی راه پیدا می‌کند.
سال گذشته صادرات نسبت به سال 1403 کمتر بود که بخشی به کاهش تولید برمی‌گردد. در این راستا محمدرضا اردیخانی، عضو صندوق توسعه صادرات زعفران پیش‌تر به خبرنگار مهر گفته بود، سال 1404 با توجه به تغییرات اقلیمی کشور و خشکسالی‌های متوالی، ضریب عملکرد در واحد کشت زعفران کاهش پیدا کرده در نتیجه، برداشت زعفران کمتر از سال 1403 بود؛ اما بر عکس صادرات فله‌ای نسبت به این سال روند افزایشی داشت.
روح‌الله لطیفی، تحلیلگر حوزه تجارت درباره آمار صادرات زعفران کشور در سال 1404 به خبرنگار مهر، گفت: آمار موجود از زعفران در سال گذشته مربوط به 10 ماهه است. طی این بازه زمانی 165 هزار و 278 کیلوگرم (حدود 165.3 تن) زعفران به ارزش 155 میلیون و 275 هزار و 453 دلار از کشور به شکل رسمی صادر شد.
وی درباره آمار صادرات این محصول ارزشمند در قالب بسته‌بندی و فله‌ای، عنوان کرد: در بسته‌بندی کمتر از 10 گرم و آماده فروش در خرده‌فروشی‌ها 6 هزار و 180 کیلوگرم (حدود 6.2 تن) به ارزش 6 میلیون و 454 هزار و 571 دلار زعفران صادر شد. در بسته‌بندی بین 10 تا 30 گرمی این عدد 8 هزار و 337 کیلوگرم (حدود 8.3 تن) بوده که معادل 8 میلیون و 88 هزار و 909 دلار می‌شود.
وی افزود: پودر زعفران در بسته‌بندی 10 تا 30 گرمی 234 کیلوگرم به ارزش 129 هزار و 951 دلار صادر شد.
این کارشناس حوزه تجارت درباره آمار صادرات فله‌ای کشور، ادامه داد: آمار صادرات زعفران بسته‌بندی بیش از 30 گرم (فله‌ای) در 10 ماهه سال گذشته نشان می‌دهد، 150 هزار و 527 کیلوگرم (حدود 150.5 تن) به ارزش 140 میلیون و 602 هزار و 22 دلار از کشور به بازار جهانی صادر شد. به این ترتیب 90.5 درصد ارزش ریالی و 91 درصد وزن زعفران صادراتی کشور در سال 1404 به شکل فله‌ای انجام شده و فقط 9 درصد صادرات رسمی با نام ایران و برند ایرانی بوده است.
صادرات فله‌ای زعفران در سال 1403 کاهشی بود
لطیفی درباره آمار صادرات 1403 هم گفت: در 12 ماه سال 1403 صادرات این ادویه لوکس کشور 218 هزار و 114 کیلوگرم (حدود 218.1 تن) به ارزش 188 میلیون و 264 هزار و 363 دلار بود.
وی با بیان این که 127 هزار و 341 کیلوگرم (حدود 127.3 تن) در قالب فله‌ای صادر شد، اظهار کرد: صادرات در بسته‌بندی بالای 30 گرم (فله‌ای) به ارزش 107 میلیون و 414 هزار و 575 دلار بود که نسبت به 10 ماهه 1404 کمتر است. این نشان می‌دهد سال گذشته فقط در 10 ماهه سال، صادرات فله‌ای رشد داشته است.
وی گفت: بر اساس گزارش گمرک در سال 1403 از کل صادرات زعفران ایران 58.3 درصد به لحاظ وزن و 57 درصد به لحاظ ارزش به شکل فله‌ای انجام شده است.
صادرات رسمی زعفران از ایران به افغانستان
صادرات فله‌ای یعنی زعفران ایرانی با نام و برند غیرایرانی به کشورهای دیگر، صادر می‌شود.
لطیفی در ادامه سخنان خود به صادرات رسمی کشور به افغانستان اشاره کرد و گفت: بر اساس آمار، صادرات رسمی زعفران از ایران به همسایه شرقی برای 10 ماهه 1404 عدد 13 هزار و 670 کیلوگرم (حدود 13.7 تن) به ارزش 13 میلیون و 990 هزار و 146 دلار بوده است.
وی افزود: این آمار برای 12 ماهه سال 1403 حدود 8 هزار و 448 کیلوگرم (حدود 8.4 تن) به ارزش 7 میلیون و 500 هزار و 108 دلار است.
صادرات زعفران از ایران به هند فقط 4 تن است
هند با جمعیت حدود 1.5 میلیارد نفری یکی از بزرگترین بازار مصرف ادویه دنیا است. به گفته لطیفی ایران می‌تواند با فرصت‌های دیپلماسی و معافیت‌های گمرکی، تجارت موفق و ارزآوری با هندوستان داشته باشد.
وی درباره موانع موجود به مشکل رفع تعهد ارزی اشاره کرد و گفت: این مسئله انگیزه قاچاق را در کشور افزایش داده است.
وی ادامه داد: همچنین تعرفه صفر گمرکی بین افغانستان و هندوستان باعث شده تا هند خرید زعفران از افغانستان را به ایران ترجیح دهد.
وی درباره آمار صادرات زعفران از ایران به دومین مصرف‌کننده زعفران دنیا، گفت: به شکل رسمی در 10 ماهه سال 1404 آمار صادرات ایران به هند 6 هزار و 426 کیلوگرم (حدود 6.4 تن) به ارزش 6 میلیون و 53 هزار و 384 دلار است که عموما به شکل فله‌ای و بالای 30 گرم بوده است.
این کارشناس حوزه تجارت اضافه کرد: سال 1403 این عدد 3 هزار و 587 کیلوگرم (حدوود 3.6 تن) به ارزش 3 میلیون و 123 هزار و 74 دلار بود.
لطیفی گفت: مصرف هند بین 57 تا 65 تن در سال است که فقط حدود 4 تن از ایران، بخشی از افغانستان و بیش از 30 تن از سایر کشورها تامین می‌شود.