فصل تجارت - قانونگذاری کارآمد، نظارت منصفانه، حفظ شأن مجلس، همکاری با دولت، مبارزه با فساد، توجه به معیشت مردم، صیانت از فرهنگ، استقلال رأی نمایندگان و پاسخگویی در برابر خدا و مردم مهمترین محورهایی است که رهبر شهید انقلاب در دیدارهای آغازین با نمایندگان مجالس چهارم تا دوازدهم بر آنها تأکید کردهاند؛ بیاناتی که در کنار تفاوتهای مقطعی نقشه راه ثابتی برای ایفای نقش مجلس ترسیم میکند.
خانه ملت - فائزه ظهیری؛ دیدار نمایندگان مجلس شورای اسلامی با آیتالله سیدعلی خامنهای رهبر شهید انقلاب، در آغاز هر دوره مجلس همواره فرصتی برای تبیین مهمترین الزامات تقنین، نظارت و ایفای مسئولیت نمایندگی بوده است. مرور این بیانات نشان میدهد اگرچه شرایط کشور در هر مقطع تغییر کرده اما اصول بنیادینی همچون اخلاص، قانونگذاری کارشناسی، دفاع از منافع ملی، پاسخگویی، عدالت، همکاری میان قوا و خدمت به مردم در تمامی این سالها به عنوان محورهای ثابت توصیههای ایشان به نمایندگان مجلس باقی مانده است.
مجلس چهارم؛ نمایندگی، مسئولیت است نه امتیاز
در دیدار آغاز به کار مجلس چهارم در 20 خرداد 1371، رهبر شهید انقلاب نخستین تأکید خود را بر ماهیت نمایندگی مجلس قرار دادند و یادآور شدند که کُرسی نمایندگی نباید یک امتیاز یا عنوان شخصی تلقی شود، بلکه مسئولیتی الهی و عرصهای برای خدمت به مردم است.
////////////////////////////////////
ایشان وظیفه اصلی مجلس را قانونگذاری دانستند و تأکید کردند نمایندگان باید هنگام تصویب قوانین، مصالح کل کشور را بر خواستههای محدود حوزههای انتخابیه ترجیح دهند. از نگاه ایشان، قانونگذاری زمانی به هدف خود میرسد که با اخلاص، رعایت مصالح عمومی، توجه به اولویتهای کشور، استفاده از نظرات کارشناسان مورد اعتماد و بهرهگیری حداکثری از وقت مجلس همراه باشد.
رهبر شهید انقلاب همچنین نقش مجلس را فراتر از تصویب قانون دانسته و تأکید کردند مجلس باید با قانونگذاری صحیح مسیر حرکت دولت را مشخص کند و در کنار آن، از تریبون مجلس برای روشنگری، پاسخ به شبهات و مقابله با توطئههای دشمن بهره گیرد. ایشان همچنین خواستار آن شدند که مباحثات، نظارت بر دولت و استفاده از اختیارات نمایندگی با اخلاص، صداقت و به دور از جنجالآفرینی و بهرهبرداری شخصی انجام شود.
مجلس پنجم؛ هر رأی و هر امضا، امتحانی الهی
در دیدار 29 خرداد 1375 با نمایندگان مجلس پنجم، رهبر شهید انقلاب نمایندگی را «امتحان الهی» توصیف کردند و یادآور شدند که همه تصمیمها، رأیها، امضاها و سخنان نمایندگان در پیشگاه خداوند مورد سؤال قرار خواهد گرفت.
ایشان بار دیگر قانونگذاری را مهمترین وظیفه مجلس دانستند و تأکید کردند قوانین مصوب مجلس مسیر اداره کشور را تعیین میکند و دولت نیز موظف به اجرای آنهاست.
////////////////////////////////////
/////////" alt="فصل تجارت" width="100%" />
از دیگر محورهای مهم این دیدار، اهمیت زمان مجلس بود. ایشان تأکید کردند حتی یک دقیقه از وقت صحن علنی یا کمیسیونها نباید هدر برود و نمایندگان باید با مسئولیتپذیری، دقت و شفافیت رأی دهند. همچنین استقلال رأی نمایندگان مورد تأکید قرار گرفت؛ به این معنا که ضمن استفاده از نظرات کارشناسان مؤمن و متخصص، نباید تحت تأثیر خواست مسئولان اجرایی یا ملاحظات جناحی و محلی قرار گیرند.
رهبر شهید انقلاب همچنین بر حفظ وحدت، همدلی و ترجیح مصالح کلان کشور و رضای الهی بر منافع مقطعی یا محلی تأکید کردند.
مجلس ششم؛ معیشت مردم و عمل به قانون اساسی
در دیدار با نمایندگان مجلس ششم در 29 خرداد سال 1379 عمل به قانون اساسی به عنوان راهکار اساسی حل مشکلات کشور معرفی شد. ایشان تأکید کردند اجرای صحیح قانون اساسی نیازمند اخلاص، احساس مسئولیت و انجام وظیفه از سوی همه مسئولان است.
////////////////////////////////////
/////////" alt="فصل تجارت" width="100%" />/////////" alt="فصل تجارت" width="100%" />
رهبر شهید انقلاب در این دیدار، معیشت مردم را اولویت نخست کشور دانستند و تصریح کردند که بدون تأمین معیشت، زمینه حفظ دین، اخلاق، امید و سلامت اجتماعی نیز آسیب خواهد دید. ایشان هشدار دادند دشمنان انقلاب مهمترین ابزار فشار خود را بر مشکلات اقتصادی و فقر مردم متمرکز خواهند کرد و مسئولان باید برای رفع این مسئله برنامهریزی جدی داشته باشند.
از دیگر محورهای این دیدار، یادآوری مسئولیت الهی نمایندگان بود. ایشان تأکید کردند خداوند از همه ساعات حضور نمایندگان در مجلس، تصمیمها، نشستها و عملکرد آنان سؤال خواهد کرد و نمایندگان نباید خود را وامدار اشخاص یا جریانهای سیاسی بدانند، بلکه تنها باید به سوگند نمایندگی و مسئولیت شرعی خود پایبند باشند.
مجلس هفتم؛ مردمسالاری دینی، مبارزه با فساد و انضباط
رهبر شهید انقلاب در دیدار آغاز به کار مجلس هفتم در 27 خرداد 1383، مجلس شورای اسلامی را مظهر مردمسالاری دینی معرفی کردند و از نمایندگان خواستند نمایندگی از اقشار محروم را مهمترین تعریف مسئولیت خود بدانند.
ایشان بر استفاده از همه ظرفیتهای نظارتی مجلس تأکید کرده و خواستار بهرهگیری کامل از ابزارهای قانونی نظیر دیوان محاسبات شدند.
////////////////////////////////////
/////////" alt="فصل تجارت" width="100%" />/////////" alt="فصل تجارت" width="100%" />/////////" alt="فصل تجارت" width="100%" />
مبارزه با فساد از مهمترین محورهای این دیدار بود. رهبر شهید انقلاب فساد مالی را به بیماریهایی همچون سرطان و ایدز تشبیه کرده و تأکید کردند مبارزه با فساد باید در اولویت اقدامات مجلس قرار گیرد.
انضباط کاری نیز از دیگر توصیههای ایشان بود؛ از حضور بهموقع در صحن علنی و کمیسیونها گرفته تا استفاده حداکثری از زمان برای انجام وظایف نمایندگی.
مجلس هشتم؛ قانون، نرمافزار پیشرفت کشور
در دیدار نمایندگان مجلس هشتم در 21 خرداد 1387، رهبر شهید انقلاب، عبودیت و احساس حضور در محضر خداوند را مبنای همه فعالیتهای نمایندگان معرفی کردند و تأکید داشتند ملاک تصمیمگیری نباید منافع شخصی یا ملاحظات سیاسی باشد، بلکه تشخیص تکلیف الهی باید معیار رأی، موضعگیری و اقدام نمایندگان قرار گیرد.
ایشان مجلس را صرفاً یک نهاد قانونگذار ندانستند، بلکه آن را یکی از ارکان شکلدهنده الگوی حکمرانی جمهوری اسلامی معرفی کردند و قانون را «نرمافزار حرکت عظیم کشور» خواندند.
////////////////////////////////////
/////////" alt="فصل تجارت" width="100%" />/////////" alt="فصل تجارت" width="100%" />/////////" alt="فصل تجارت" width="100%" />/////////" alt="فصل تجارت" width="100%" />
در این دیدار، بر تصویب قوانین جامع، شفاف، گرهگشا، قابل اجرا و مبتنی بر نیازهای واقعی کشور تأکید شد و نسبت به تأثیرپذیری نمایندگان از صاحبان ثروت و منافع اقتصادی هشدار داده شد.
رهبر شهید انقلاب همچنین نظارت را از وظایف اصلی مجلس دانستند اما تأکید کردند این ابزار نباید به وسیلهای برای تقابل سیاسی با دولت تبدیل شود. ایشان همکاری میان مجلس و دولت را لازمه پیشرفت کشور دانستند و در کنار آن، نمایندگان را به سادهزیستی، ارتباط مستمر با مردم، خودسازی، انس با قرآن، بهرهگیری از صحیفه سجادیه و دوری از دنیاطلبی توصیه کردند.
مجلس نهم؛ مجلس زنده، مجلس سالم و مجلس منطقی
در دیدار نمایندگان مجلس نهم در 24 خرداد 1391، رهبر شهید انقلاب سخنان خود را با تأکید بر «اخلاص نیت» و «احساس تکلیف الهی» آغاز کردند و این دو مؤلفه را مهمترین سرمایه یک نماینده دانستند. ایشان تصریح کردند اگر تصمیمها بر پایه رضای الهی و انجام وظیفه باشد، حتی در دشوارترین شرایط نیز امداد الهی شامل حال مسئولان خواهد شد. با اشاره به تجربه پیروزی انقلاب اسلامی و دوران دفاع مقدس، توکل به خدا و ترجیح تکلیف بر منفعت شخصی به عنوان رمز عبور از بحرانها معرفی شد و تأکید کردند نگاه سودمحور واقعی، معامله با خدا و چشمپوشی از منافع زودگذر برای دستیابی به پاداش ماندگار الهی است.
یکی از مهمترین مفاهیم مطرحشده در این دیدار، «مجلس زنده» بود. از نگاه رهبر شهید انقلاب، مجلس زمانی زنده است که در قانونگذاری دچار رکود نشود، قوانین روزآمد، دقیق و کارآمد تصویب کند، نظارت را با انصاف و به دور از انگیزههای جناحی دنبال کند و نمایندگان در صحن علنی و کمیسیونها حضوری فعال و مؤثر داشته باشند. ایشان همچنین تأکید کردند مجلس باید نسبت به تحولات داخلی، منطقهای و بینالمللی موضعگیری حکیمانه، بهنگام و اثرگذار داشته باشد؛ زیرا مجلس نماد اراده ملت و تریبون انقلاب اسلامی در برابر افکار عمومی جهان است.
////////////////////////////////////
/////////" alt="فصل تجارت" width="100%" />/////////" alt="فصل تجارت" width="100%" />/////////" alt="فصل تجارت" width="100%" />/////////" alt="فصل تجارت" width="100%" />/////////" alt="فصل تجارت" width="100%" />
رهبر شهید انقلاب در ادامه، سلامت مجلس را یکی از مهمترین سرمایههای نظام دانستند و تأکید کردند این سلامت تنها به مسائل مالی محدود نمیشود، بلکه سلامت سیاسی، اخلاقی و رفتاری را نیز در بر میگیرد. ایشان نسبت به نفوذ پول، واسطهگری، استفاده شخصی از جایگاه نمایندگی و هر اقدامی که اعتماد عمومی را مخدوش کند هشدار دادند و بر ضرورت خودنظارتی نمایندگان، توصیه متقابل به حق، مراقبت از رفتار یکدیگر و جلوگیری از شکلگیری فساد در درون مجلس تأکید کردند.
بخش دیگری از این دیدار به فرهنگ پارلمانی اختصاص داشت. رهبر شهید انقلاب مجلس را محل استدلال، منطق و گفتوگوی خردمندانه دانستند و تأکید کردند جنجال، فریاد، اخلال در سخنان دیگران و تخریب شخصیت افراد با شأن مجلس شورای اسلامی سازگار نیست. ایشان از نمایندگان خواستند اجازه دهند دیدگاههای مخالف نیز آزادانه بیان شود و نقدها با استدلال پاسخ داده شود، نه با هیاهو. همچنین نسبت به استفاده از تریبون مجلس برای اتهامزنی، افشای مسائل شخصی یا خدشهدار کردن آبروی افراد هشدار دادند.
در ادامه، رهبر شهید انقلاب برداشت نادرست از استقلال مجلس را رد کردند و توضیح دادند استقلال به معنای تقابل دائمی با دولت یا سایر قوا نیست، بلکه مجلس باید ضمن حفظ استقلال رأی، برای حل مسائل کشور با دولت و قوه قضائیه همکاری و همدلی داشته باشد. ایشان وحدت میان قوا و اتحاد میان نمایندگان را از مهمترین نیازهای کشور دانستند و تأکید کردند اختلافنظر طبیعی است، اما نباید به اختلاف، دوگانگی و تفرقهای منجر شود که منافع ملی را تحت تأثیر قرار دهد.
مجلس دهم؛ کیفیت قانون، اقتصاد و فرهنگ در اولویت
در دیدار 16 خرداد 1395 با نمایندگان مجلس دهم، رهبر شهید انقلاب تأکید کردند که تعبیر «مجلس در رأس امور» صرفاً یک شعار نیست، بلکه باید در عمل محقق شود. به اعتقاد ایشان، اقتدار مجلس زمانی حفظ خواهد شد که شأن قانونگذاری و نظارتی آن تضعیف نشود و هیچ دستگاهی نتواند جایگاه قانونی مجلس را دور بزند. ایشان برای تبیین اهمیت حفظ هیبت مجلس، به رفتار مؤتمنالملک در دوره مشروطه اشاره کردند و بر ضرورت خودنظارتی نمایندگان و حفظ پاکدستی آنان تأکید داشتند.
بخش مهمی از این دیدار به کیفیت قانونگذاری اختصاص یافت. رهبر شهید انقلاب تأکید کردند ارزش مجلس به تعداد قوانین تصویبشده نیست، بلکه به کیفیت آنهاست. از نگاه ایشان، قوانین باید روشن، جامع، بدون تعارض، مبتنی بر کارشناسی، هماهنگ با اسناد بالادستی و عاری از زمینههای فساد باشند. همچنین نمایندگان نباید منافع حوزههای انتخابیه را بر مصالح ملی ترجیح دهند و لازم است از ظرفیت کارشناسان دولت، دانشگاهها و متخصصان در فرآیند قانونگذاری بهره بگیرند.
////////////////////////////////////
/////////" alt="فصل تجارت" width="100%" />/////////" alt="فصل تجارت" width="100%" />/////////" alt="فصل تجارت" width="100%" />/////////" alt="فصل تجارت" width="100%" />/////////" alt="فصل تجارت" width="100%" />/////////" alt="فصل تجارت" width="100%" />
ایشان اقتصاد را مهمترین مسئله روز کشور دانستند و از مجلس خواستند همه ظرفیتهای تقنینی و نظارتی خود را برای حل مشکلات اقتصادی به کار گیرد. حمایت از تولید داخلی، رفع رکود، ایجاد اشتغال، مقابله با قاچاق و انطباق سیاستهای اقتصادی با سیاستهای اقتصاد مقاومتی از مهمترین محورهایی بود که برای مجلس ترسیم شد.
در ادامه، رهبر شهید انقلاب فرهنگ را مسئلهای زیربنایی و بلندمدت معرفی کردند و حتی آن را از اقتصاد مهمتر دانستند. ایشان با انتقاد از «ولنگاری فرهنگی»، از مجلس خواستند با قانونگذاری و نظارت، زمینه تولید محصولات فرهنگی مفید را تقویت کرده و از گسترش محصولات آسیبزا جلوگیری کند.
در حوزه سیاست نیز نمایندگان به اتخاذ رویکردی انقلابی، دفاع از منافع ملی، ایستادگی در برابر فشارهای خارجی و حفظ وحدت داخلی توصیه شدند. ایشان هشدار دادند دشمن به دنبال فعال کردن شکافهای قومی، مذهبی و سیاسی در داخل کشور است و مجلس باید با رفتار و مواضع خود مانع تحقق این هدف شود.
مجلس یازدهم؛ مجلس امید مردم و تمرکز بر حل مشکلات
در دیدار 22 تیر 1399 که به دلیل شیوع کرونا به صورت تصویری برگزار شده بود، رهبر شهید انقلاب مجلس یازدهم را «مجلس امید و انتظار مردم» نامیدند و تأکید کردند مردم با وجود فشارهای اقتصادی و تبلیغات دشمن، با امید در انتخابات شرکت کردهاند و انتظار دارند مجلس گرهگشای مشکلات کشور باشد.
ایشان ضمن اشاره به مشکلاتی همچون تورم، کاهش ارزش پول ملی، تحریمها و مشکلات معیشتی، تصریح کردند ظرفیتهای کشور برای عبور از مشکلات بسیار گسترده است و با اتکا به توان داخلی، تولید، شرکتهای دانشبنیان و اعتماد به ظرفیتهای ملی میتوان بر این مشکلات غلبه کرد.
////////////////////////////////////
/////////" alt="فصل تجارت" width="100%" />/////////" alt="فصل تجارت" width="100%" />/////////" alt="فصل تجارت" width="100%" />/////////" alt="فصل تجارت" width="100%" />/////////" alt="فصل تجارت" width="100%" />/////////" alt="فصل تجارت" width="100%" />/////////" alt="فصل تجارت" width="100%" />
رهبر شهید انقلاب از نمایندگان خواستند به جای پرداختن به حاشیهها، بر موضوعات اصلی از جمله جهش تولید، اشتغال، مهار تورم، اصلاح نظام پولی و مالی، مسکن، ازدواج جوانان، فرزندآوری و مدیریت فضای مجازی تمرکز کنند.
ایشان ضمن تأکید بر ضرورت همافزایی میان قوا، نقش نظارتی مجلس را نیز حیاتی دانستند، اما خاطرنشان کردند نظارت باید قانونی، خردمندانه، به دور از توهین، تنش و مجادله و در راستای منافع ملی انجام شود.
رهبر شهید انقلاب همچنین نمایندگان را به خالص کردن نیت، کار برای مردم، پایبندی به سوگند نمایندگی، پاسداری از اسلام و دستاوردهای انقلاب، پرهیز از جناحگرایی و حفظ انسجام داخلی در برابر فشارهای دشمن توصیه کردند.
مجلس دوازدهم؛ پاسخگویی، تعامل و قانونگذاری کارآمد
در دیدار 31 تیر 1403 با نمایندگان مجلس دوازدهم، رهبر شهید انقلاب محور تازهای را در کنار قانونگذاری و نظارت مطرح کردند و آن، «پاسخگویی مجلس» بود. ایشان تأکید کردند مجلس تنها نهاد سؤالکننده و استیضاحکننده نیست، بلکه خود نیز باید در برابر خداوند و مردم نسبت به تصمیمها، قوانین، رأیها، نطقها و عملکرد خود پاسخگو باشد.
ایشان همکاری سازنده مجلس با دولت جدید را لازمه موفقیت کشور دانستند و تصریح کردند موفقیت رئیسجمهور، موفقیت همه ارکان نظام است. همچنین تأکید کردند در مسائل مهم کشور باید «صدای واحد» از ایران شنیده شود تا دشمن نتواند از اختلافات داخلی سوءاستفاده کند.
رهبر شهید انقلاب در ادامه، ویژگیهای قانون مطلوب را تشریح کردند و گفتند قانون باید مبتنی بر کارشناسی، شفاف، غیرقابل تفسیرهای متعدد، متناسب با ظرفیتهای کشور، هماهنگ با اسناد بالادستی و قابل اجرا باشد. ایشان همچنین نسبت به افزایش بیرویه قوانین و شکلگیری «تراکم قوانین» هشدار دادند و بر پرهیز از تصویب قوانین موازی تأکید کردند.
////////////////////////////////////
/////////" alt="فصل تجارت" width="100%" />/////////" alt="فصل تجارت" width="100%" />/////////" alt="فصل تجارت" width="100%" />/////////" alt="فصل تجارت" width="100%" />/////////" alt="فصل تجارت" width="100%" />/////////" alt="فصل تجارت" width="100%" />/////////" alt="فصل تجارت" width="100%" />/////////" alt="فصل تجارت" width="100%" />
در حوزه نظارت نیز تأکید شد ابزارهایی همچون سؤال، تحقیق و تفحص و استیضاح باید با هدف اصلاح عملکرد دولت و ارتقای کارآمدی آن به کار گرفته شود، نه بر پایه انگیزههای جناحی، شخصی یا سیاسی. همچنین نمایندگان از افراط و تفریط در اعمال نظارت برحذر داشته شدند.
در پایان این دیدار، با توجه به آغاز فعالیت دولت جدید، رهبر شهید انقلاب بررسی کابینه و رأی اعتماد به وزیران را مهمترین مأموریت مجلس دانستند و شاخصهای وزیران شایسته را امانتداری، صداقت، تدین، اعتقاد به نظام جمهوری اسلامی، امید به آینده، پاکدستی، نداشتن سابقه سوء، نگاه ملی، کارآمدی و توان مدیریتی برشمردند.
نمایندگی مجلس؛ مسئولیت الهی
مرور بیانات آیتالله سیدعلی خامنهای رهبر شهید انقلاب در آغاز دورههای مختلف مجلس شورای اسلامی نشان میدهد اگرچه اولویتهای کشور در هر مقطع متناسب با شرایط سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و بینالمللی تغییر کرده است، اما چارچوب اصلی مطالبات ایشان از مجلس همواره ثابت مانده است.
تأکید بر اخلاص و مسئولیت الهی نمایندگان، قانونگذاری کارشناسی و کارآمد، نظارت منصفانه، حفظ شأن و سلامت مجلس، مبارزه با فساد، همکاری میان قوا، توجه به معیشت مردم، صیانت از فرهنگ، دفاع از منافع ملی، حفظ وحدت و در نهایت پاسخگویی در برابر خداوند و مردم، مهمترین مؤلفههایی است که در طول چهار دهه گذشته به عنوان نقشه راه فعالیت مجلس شورای اسلامی ترسیم شده و همچنان میتواند مبنای عملکرد خانه ملت در مسیر خدمت به نظام و مردم باشد. /
پایان پیام