فصل تجارت - کریس کلیتون* کشاورزان آمریکایی ممکن است در صورت پیشرفت مذاکرات میان ایالات متحده، ایران و کشورهای میانجی که بهتازگی در سوئیس به پایان رسید، شاهد ازسرگیری فروش محصولات کشاورزی به ایران باشند.
جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، روز دوشنبه در یک نشست خبری در سوئیس اعلام کرد که دولت ترامپ قصد دارد داراییهای مسدودشده ایران را در صورت آزادسازی، به خرید محصولات کشاورزی آمریکا از جمله سویا، گندم و ذرت اختصاص دهد. ونس طراحی این پیشنهاد را به جرد کوشنر، داماد ترامپ، نسبت داد.
ونس توضیح داد: «جرد کوشنر در همکاری با قطریها راهحل جالبی ارائه کرد. بر اساس آن، اگر بخشی از داراییهای مسدودشده ایران آزاد شود، هم ما و هم قطریها بر روند هزینهکرد آن نظارت خواهیم داشت و این پول مستقیما صرف خرید سویا، ذرت و گندم آمریکایی برای تامین نیاز مردم ایران خواهد شد.»
به نوشته والاستریت ژورنال، ایرانمیلیاردها دلار دارایی مسدودشده در نقاط مختلف جهان دارد که از این میان 6میلیارد دلار در قطر نگهداری میشود. قطر میتواند به ایران اجازه دهد از این منابع برای خرید مواد غذایی و دارو استفاده کند. ونس افزود: «اگر داراییهای ایران روزی آزاد شوند، هم کشاورزان آمریکایی را ثروتمندتر خواهد کرد و هم به تامین غذای مردم ایران کمک میکند. این یک توافق بسیار خوب و نمونهای کلاسیک از توافقهای ترامپ است.»
ایالات متحده، ایران و کشورهای میانجی، نخستین دور از مذاکرات را به پایان رساندند؛ مذاکراتی که پس از توافق ترامپ در اوایل همین ماه برای دستیابی به صلح با ایران ظرف 60روز آغاز شده بود. ونس گفت که بهرغم تنشهایی که آخر هفته در شبکههای اجتماعی به نظر میرسید مذاکرات را به خطر بیندازد، در این دور گفتوگوها پیشرفت قابلتوجهی حاصل شده است.
لغو موقت برخی تحریمها
در اقدامی مهم، وزارت خزانهداری آمریکا روز دوشنبه بهطور موقت بخشی از تحریمها را تعلیق کرد و مجوزی صادر کرد که به ایران اجازه میدهد حداقل برای 60روز آینده فرآوردههای نفتی خود را بفروشد. اسکات بسنت، وزیر خزانهداری، این خبر را در شبکههای اجتماعی اعلام کرد. به دنبال این تصمیم، قیمت نفت خام به سرعت به 75دلار در هر بشکه کاهش یافت؛ سطحی که از زمان آغاز جنگ در اوایل مارس سابقه نداشت.
سابقه محدود صادرات کشاورزی آمریکا به ایران
صادرات محصولات کشاورزی آمریکا به ایران در دستکم 25سال گذشته بسیار محدود بوده است. بر اساس آمار وزارت کشاورزی آمریکا، اوج این تجارت به سال 2008 بازمیگردد؛ زمانی که آمریکا نزدیک به 593میلیون دلار محصولات کشاورزی به ایران صادر کرد. در سال2018 نیز ایران حدود 318میلیون دلار سویا از آمریکا خریداری کرد که همزمان با اوج جنگ تجاری میان آمریکا و چین و افت قیمت سویا بود. از آن زمان تاکنون، ایران خرید عمدهای از محصولات کشاورزی آمریکا انجام نداده است.
تمرکز بر بازگشایی تنگه هرمز
در حال حاضر، توجه بخش کشاورزی بیش از هر چیز به بازگشایی تنگه هرمز معطوف است. ونس اعلام کرد که این آبراه اکنون بازگشایی شده، هرچند این ادعا با اظهارات متناقضی از سوی مقامهای ایرانی و ترامپ در آخر هفته همراه بود. بسته شدن تنگه در طول جنگ، نه تنها انتقال نفت، بلکه تجارت کود شیمیایی و نهادههای کشاورزی را نیز با اختلال جدی روبهرو کرده و آن را به یکی از مهمترین گلوگاههای تجارت جهانی تبدیل کرده است.
* سردبیر بخش کسبوکار کشاورزی DTN