فصل تجارت - بررسی تازهترین آمار تورم نقطهبهنقطه استانها در خرداد 1405 از تشدید فشار معیشتی در کشور حکایت دارد؛ هرمزگان با عبور از مرز 100 درصد، رکورددار تورم شد و چند استان جنوبی نیز در آستانه ورود به محدوده سهرقمی قرار گرفتند.
تازهترین آمار تورم نقطهبهنقطه استانهای کشور در خرداد 1405، تصویری نگرانکننده از روند افزایش هزینههای زندگی در مناطق مختلف ایران ارائه میدهد؛ تصویری که نشان میدهد فشار تورمی بیش از هر نقطه دیگری بر استانهای جنوبی کشور متمرکز شده است. در این میان، هرمزگان با ثبت تورم 101.4 درصدی، به نخستین استان کشور تبدیل شده که از مرز تورم سهرقمی عبور کرده است؛ اتفاقی که به معنای بیش از دو برابر شدن متوسط قیمت کالاها و خدمات مصرفی خانوار نسبت به مدت مشابه سال گذشته است.
این آمار مربوط به مقطع زمانی پس از پایان فاز نخست جنگ و پیش از آغاز دور جدید درگیریها در تیرماه 1405 است؛ موضوعی که نشان میدهد روند صعودی قیمتها پیش از تحولات بعدی نیز در سطحی بسیار بالا قرار داشته است. عبور از مرز 100 درصد، تنها یک شاخص آماری نیست، بلکه بیانگر فشار سنگین بر قدرت خرید خانوارها، افزایش هزینه تأمین نیازهای اساسی و دشوارتر شدن شرایط معیشتی در این استان است.
پس از هرمزگان، خوزستان با 98.9 درصد و بوشهر با 96.5 درصد قرار دارند؛ دو استانی که تنها فاصلهای اندک با ورود به محدوده تورم سهرقمی دارند. قرار گرفتن این سه استان جنوبی در صدر فهرست تورم، بیانگر آن است که فشار افزایش قیمتها در جنوب کشور بیش از سایر مناطق احساس میشود و خانوارهای این استانها بیشترین رشد هزینههای زندگی را تجربه کردهاند.
در ادامه این رتبهبندی، کهگیلویه و بویراحمد، مرکزی، چهارمحال و بختیاری، خراسان شمالی، کرمانشاه، آذربایجان غربی و کردستان نیز نرخهای تورمی بالاتر از 100 یا نزدیک به آن را ثبت کردهاند. پس از این استانها نیز کرمانشاه، گلستان، خراسان شمالی، چهارمحال و بختیاری، مرکزی، کهگیلویه و بویراحمد، قم، خراسان رضوی، بوشهر، کرمان، آذربایجان شرقی، یزد، مازندران، اردبیل، فارس، همدان و خراسان جنوبی در محدوده تورمهای بسیار بالا قرار گرفتهاند؛ موضوعی که نشان میدهد دامنه فشار تورمی، بخش بزرگی از جغرافیای کشور را دربر گرفته است.
میانگین تورم کشور نیز حدود 88 درصد برآورد میشود؛ رقمی که بیانگر فراگیر بودن رشد شدید قیمتها در سراسر ایران است. اختلاف میان استانها بیشتر به شدت این افزایش مربوط میشود، زیرا تقریباً همه استانها با نرخهایی بسیار بالاتر از سطوح متعارف تورمی مواجه بودهاند.
در نیمه پایین این رتبهبندی، سیستان و بلوچستان با ثبت تورم 86.1 درصدی قرار دارد و پس از آن استانهای سمنان، قم ، گیلان ، اصفهان، البرز و تهران دیده میشوند. با وجود آنکه تهران پایینترین نرخ تورم ثبتشده را در میان استانها دارد، اما این استان نیز با تورمی در حدود 74 درصد همچنان با افزایش قابل توجه هزینههای زندگی روبهرو است؛ موضوعی که نشان میدهد حتی پایینترین نرخهای ثبتشده نیز از فشار سنگین اقتصادی بر خانوارها حکایت دارند.
بررسی پراکندگی نرخهای تورم نشان میدهد تفاوت استانها میتواند تحت تأثیر عواملی مانند ساختار اقتصادی، هزینه حملونقل، وابستگی به واردات، وضعیت عرضه کالا، هزینه تولید و ویژگیهای بازارهای محلی باشد. با این حال، پیام اصلی این آمار روشن است؛ تورم به یک چالش فراگیر ملی تبدیل شده و استانهای جنوبی، بهویژه هرمزگان، خوزستان و بوشهر، بیشترین بار این فشار را بر دوش میکشند. استمرار چنین روندی، ضرورت اتخاذ سیاستهای مؤثر برای مهار تورم، تثبیت بازارها و تقویت قدرت خرید خانوارها را بیش از گذشته آشکار میکند.