نبردی برای گنج آفریقا

فصل تجارت - در سال‌های اخیر، مواد معدنی به یکی از مولفه‌های اصلی رقابت اقتصادی و ژئوپلیتیک جهان تبدیل شده‌اند. گذار به انرژی‌های پاک، توسعه خودروهای برقی، گسترش فناوری‌های پیشرفته و نیاز روزافزون به زیرساخت‌های دیجیتال، تقاضا برای موادی مانند لیتیوم، کبالت، مس و عناصر خاکی کمیاب را افزایش داده و کشورهایی را که به این منابع دسترسی دارند، به بازیگران مهم اقتصاد آینده تبدیل کرده است.

در این میان، آفریقا به‌دلیل برخورداری از ذخایر گسترده مواد معدنی حیاتی، در مرکز توجه قدرت‌های اقتصادی جهان قرار گرفته است. کشورهای مختلف تلاش می‌کنند با توسعه روابط تجاری، سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها و ایجاد زنجیره‌های تامین جدید، جایگاه خود را در دسترسی به منابع این قاره تقویت کنند. ایالات متحده، چین و کشورهای حاشیه خلیج‌فارس اکنون در رقابتی فزاینده برای حضور اقتصادی در آفریقا قرار دارند؛ رقابتی که تنها به استخراج مواد خام محدود نمی‌شود و به کنترل مسیرهای حمل‌ونقل، ایجاد ظرفیت‌های فرآوری و سهم گرفتن از ارزش افزوده این منابع نیز مربوط است. ذخایر معدنی آفریقا به موتور توسعه اقتصادی، نیازمند پاسخ به پرسش‌های مهمی درباره مدل سرمایه‌گذاری، نقش دولت‌ها، انتقال فناوری و منافع بلندمدت کشورهای میزبان است. باشگاه اقتصاددانان روزنامه «دنیای‌اقتصاد» در این پرونده تلاش دارد بررسی کند در شرایطی که رقابت قدرت‌ها بر سر منابع حیاتی شدت گرفته است، راهبردهای سرمایه‌گذاری در آفریقا چگونه تعریف می‌شوند؟