فصل تجارت - نایب رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس گفت: بدون اصلاح حکمرانی اقتصادی، هیچ راه‌حل تک‌متغیره‌ای نمی‌تواند اقتصاد ایران را از وضعیت کنونی خارج کند.
مهدی طغیانی در گفت و گو با خبرنگار خانه ملت، با انتقاد از تحلیل‌های حدی و تک‌متغیره درباره وضعیت اقتصاد ایران گفت: مشکلات امروز ریشه تاریخی دارد، جنگ و تحریم آن را پیچیده‌تر کرده و راه خروج، اصلاح حکمرانی، مدیریت انتظارات و حمایت از تولید است.
وی افزود: بخشی از تحلیل‌ها همه مشکلات را به جنگ تحمیلی و تحریم گره می‌زنند و در مقابل، گروهی می‌گویند جنگ و تحریم حتی یک درصد تأثیر نداشته و همه خرابی‌ها ناشی از ندانم‌کاری یا خیانت مدیران است. هر دو نگاه حدی و ناقص است و نمی‌تواند تصویر درستی از واقعیت اقتصاد ایران ارائه دهد.
این نماینده مردم در مجلس با تأکید بر لزوم نگاه سیستمی و چندمتغیره به اقتصاد، اظهار کرد: اگر همه مسائل را تنها به یک عامل مانند نرخ ارز، نرخ بهره یا تحریم فروبکاهیم، به راه‌حل‌های ساده‌انگارانه می‌رسیم. نمونه این نگاه، طرحی است که در آن پیشنهاد می‌شود نرخ ارز پنج سال تثبیت شود، نرخ بهره صفر شود و بانک تنها کارمزد بگیرد. اگر حل اقتصاد با یک خط قانون و یک فرمان ممکن بود، امروز هیچ کشوری با بحران اقتصادی روبه‌رو نبود.
وی ریشه بسیاری از مشکلات امروز را در تاریخ اقتصاد ایران جست‌وجو کرد و گفت: برای فهم بحران‌هایی مانند کشاورزی، انرژی، بانک‌ها و صندوق‌های بازنشستگی باید به چند دهه قبل برگردیم.
طغیانی اصلاحات ارضی در دهه چهل را مثال زد و توضیح داد: در نظام ارباب‌رعیتی، ارباب تنها مالک زمین نبود؛ آب، بذر، تأمین مالی، بیمه محصول و فروش را نیز مدیریت می‌کرد. با برهم زدن یک‌باره این زنجیره و جایگزین نشدن نهادهای کارآمد، کشاورزی آسیب دید، بسیاری به شهرها مهاجرت کردند و کشور به واردات محصولات کشاورزی وابسته شد.
نایب رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس همچنین به حکمرانی غلط در حوزه انرژی اشاره کرد و گفت: در دوره‌ای تصور می‌شد با تثبیت قیمت‌ها می‌توان جلوی تورم را گرفت، اما نتیجه آن کاهش سرمایه‌گذاری، افزایش مصرف و امروز ناترازی انرژی و قطعی برق و گاز در بخش تولید و زندگی مردم است.
وی پنج ناترازی مهم را انرژی، آب، بانک‌ها، صندوق‌های بازنشستگی و بودجه دانست و تأکید کرد: این بحران‌ها یک‌شبه ایجاد نشده‌اند و با تصمیم‌های مقطعی نیز حل نمی‌شوند.
طغیانی در بخش دیگری از سخنانش، تحریم را یک جنگ اقتصادی تمام‌عیار توصیف کرد و گفت: جنگ امروز از اسفند یا خرداد پارسال شروع نشده؛ تحریم از سال‌های 89 و 90 آغاز شد و پانزده تا شانزده سال اقتصاد ایران را تحت فشار گذاشت.
به گفته وی، اگر در این سال‌ها چرخ تولید از حرکت می‌ایستاد، کشور بدون ورود به جنگ نظامی تسلیم شده بود. فعالان اقتصادی و صاحبان کسب‌وکار قهرمانان این دوره تاریخ ایران هستند که با وجود همه مشکلات نگذاشتند تولید متوقف شود.
نایب رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس با اشاره به وضعیت کوتاه‌مدت تولیدکنندگان گفت: امروز اولویت نخست، تأمین نیازهای ضروری واحدهای تولیدی است. سرمایه در گردش و ارز، دو نیاز فوری بخش تولید است.
وی با اشاره به صنعت فرش ماشینی و سهم بالای کشور در تولید آن، توضیح داد که حتی برای ادامه تولید فرش، واردات نخ پنبه و مواد اولیه ضروری است.
طغیانی همچنین بر اهمیت مدیریت انتظارات تأکید کرد و گفت: وقتی وزیر خزانه‌داری آمریکا درباره نرخ ارز ایران عدد اعلام می‌کند، در حال مدیریت و تحریک انتظارات است. متأسفانه ابزار مدیریت انتظارات در بازارها و اقتصاد ما بسیار ضعیف است.
نماینده مردم اصفهان در مجلس تأمین مالی خارجی و استقراض را یکی از واقعیت‌های امروز کشور دانست و افزود: با وضعیت درآمدی موجود، دولت ناچار به تأمین مالی از مسیرهایی مانند چین و دیگر منابع است.
به گفته وی، بار صندوق‌های بازنشستگی به‌شدت سنگین شده و اگر اصلاح نشود، روزی می‌رسد که پرداخت‌ها برای دو روز زندگی بازنشسته هم کافی نباشد. اما هر تلاشی برای اصلاح این صندوق‌ها با تجمع و مقاومت روبه‌رو می‌شود و سیاست‌گذاری را پیچیده‌تر می‌کند.
طغیانی در پایان گفت: راه برون‌رفت بلندمدت اقتصاد ایران، نه انکار تحریم و جنگ است و نه تسلیم در برابر آن. باید همزمان فشار خارجی را مدیریت کرد، ناترازی‌های ساختاری را اصلاح کرد، به تولیدکننده نفس داد و انتظارات بازار را کنترل کرد. بدون اصلاح حکمرانی و نگاه سیستمی، هیچ راه‌حل تک‌متغیره‌ای نمی‌تواند اقتصاد ایران را از وضعیت کنونی خارج کند./
پایان پیام