نخبگان باید ثمره خلاقیت خود را بدون دغدغه در کشور ببینند/ اجرای ناقص قوانین دانش‌بنیان از دلایل مهاجرت نخبگان است/مالکیت فکری نخبگان باید به‌طور کامل تضمین شود

فصل تجارت - عضو کمیسیون آموزش مجلس شورای اسلامی، در واکنش به اظهارات رئیس‌جمهور مبنی بر ضرورت تبدیل ظرفیت‌های کشور به عمل، گفت: فاصله میان توانمندی‌های علمی و منابع گسترده ایران با نتایج ملموس در زندگی مردم، نیازمند بازنگری جدی در نظام مدیریت، بودجه‌ریزی و اجرای قانون است و در این میان نقش مجلس در نظارت و جهت‌دهی به سیاست‌ها تعیین‌کننده است.

اکبر پولادی عضو کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس شورای اسلامی، در واکنش به اظهارات رئیس‌جمهور مبنی بر اینکه «پول داریم، علم داریم، پشتوانه داریم؛ ادعاهایی که می‌کردیم را باید عمل کنیم»، در گفت‌وگو با خبرنگار خانه ملت ، با تأکید بر ضرورت تبدیل ظرفیت‌های علمی کشور به دستاوردهای ملموس، گفت: جمهوری اسلامی ایران از ظرفیت‌های کم‌نظیری در حوزه منابع انسانی، علمی و سرمایه‌های مادی برخوردار است، اما مسئله اساسی، نحوه مدیریت و بهره‌گیری از این ظرفیت‌هاست.
نماینده مردم لنجان در مجلس شورای اسلامی در ادامه افزود: کشور ما از استعدادهای بی‌نظیری برخوردار است و اگر با برنامه‌ریزی منسجم و نگاه بلندمدت از این توانمندی‌ها استفاده شود، دستیابی به اهداف کلان علمی و اقتصادی کاملاً امکان‌پذیر خواهد بود. آنچه امروز اهمیت دارد، کاهش فاصله میان ظرفیت‌های علمی کشور و نتایج ملموس آن در زندگی مردم است و در این میان، نقش مجلس در سیاست‌گذاری، نظارت و جهت‌دهی به منابع، نقش تعیین‌کننده و کلیدی دارد.
محدودیت منابع، خروجی متناسبی به دنبال نخواهد داشت
پولادی ادامه داد: اگر به‌درستی اولویت‌بندی نشود و منابع را به سمت حوزه‌های اثرگذار هدایت نکنند، طبیعی است که با وجود محدودیت منابع، خروجی متناسب با ظرفیت‌ها نخواهیم داشت. امروز آموزش‌وپرورش، دانشگاه‌ها و حوزه پژوهش باید در صدر اولویت‌های بودجه‌ای کشور قرار گیرند و مجلس در فرآیند تصویب بودجه باید این اولویت را به‌صورت جدی اعمال و پیگیری کند.
قانون جهش تولید دانش بنیان مسیری برای ممانعت از خروج نخبگان
وی با اشاره به دغدغه نخبگان و شرکت‌های دانش‌بنیان اظهار کرد: با وجود قانون جهش تولید دانش‌بنیان، همچنان بخشی از نخبگان کشور با دغدغه اشتغال و حتی مهاجرت مواجه هستند و مجلس باید در مسیر نظارت بر اجرای این قانون، از دستگاه‌های اجرایی پاسخ‌خواهی دقیق و مستمر داشته باشد. این مسئله بیشتر ناشی از احساس کم‌توجهی به جایگاه نخبگان و عدم بهره‌گیری مناسب از توان علمی آنان است. باید بستر به‌گونه‌ای فراهم شود که نخبگان احساس امنیت شغلی و فکری داشته و مطمئن باشند که حاصل خلاقیت و نوآوری آن‌ها متعلق به خودشان است و در مسیر درست مورد حمایت قرار می‌گیرد؛ در این مسیر نیز مجلس می‌تواند با اصلاح قوانین و تقویت ضمانت‌های اجرایی نقش مؤثری ایفا کند.
در سایه قانون از حقوق نخبگان صیانت می‌کنیم
پولادی در ادامه با اشاره به اهمیت مالکیت فکری گفت: درآمد و ارزش افزوده ناشی از اختراعات و نوآوری‌ها باید برای صاحبان ایده حفظ شود. البته می‌توان در چارچوب قانون از این فعالیت‌ها مالیات دریافت کرد، اما نباید انگیزه تولید علم و فناوری تضعیف گردد و مجلس می‌تواند با بازنگری در قوانین حمایتی این حوزه، از حقوق مخترعان صیانت کند.
وی با تاکید بر ضرورت شفاف‌سازی در تخصیص بودجه افزود: باید مشخص شود چه میزان از بودجه عمومی کشور به آموزش، پژوهش و دانشگاه‌ها اختصاص یافته و چه مقدار از آن به‌طور واقعی تخصیص و محقق شده است و در این زمینه، مجلس نقش اصلی در نظارت بر انحراف یا تحقق اعتبارات دارد.
صنایع با توجه به جمعیت مدیریت می‌شود
این نماینده مردم در مجلس دوازدهم ادامه داد: منابع کشور با توجه جمعیت باید مدیریت شود، امروز بحث هنر مدیریت در این است که این منابع به‌درستی اولویت‌بندی و در مسیر تولید ثروت علمی و فناوری هزینه شود. اگر این نگاه حاکم نگردد، کشور می‌تواند از ظرفیت‌های خود به بهترین شکل استفاده کند و مجلس نیز باید در این مسیر از ابزارهای نظارتی و تقنینی خود به‌طور کامل بهره بگیرد.
پولادی با انتقاد از سهم پایین آموزش‌وپرورش از بودجه عمومی کشور گفت: تربیت نیروی انسانی مهم‌ترین سرمایه‌گذاری بلندمدت است و باید در اولویت نخست قرار گیرد، زیرا آینده علمی و توسعه‌ای کشور به آن وابسته است و مجلس باید در تصویب بودجه‌های سالانه این اولویت را به‌صورت عملیاتی اعمال کند.
جلوگیری از مهاجرت نخبگان یکی از شاخص‌های اصلی موفقیت علمی است
وی همچنین حفظ سرمایه انسانی و جلوگیری از مهاجرت نخبگان را یکی از شاخص‌های مهم موفقیت علمی کشور دانست و افزود: در برخی گزارش‌ها حتی از مهاجرت معکوس نخبگان نیز سخن گفته شده که نشان‌دهنده ظرفیت‌های قابل بازگشت در کشور است و مجلس باید با همکاری دولت زمینه تقویت این روند را فراهم کند. مرکز پژوهش‌های مجلس و نهادهای علمی باید با ارائه آمار دقیق، تصویر واقعی از وضعیت نخبگان و مهاجرت علمی ارائه دهند تا تصمیم‌گیری‌ها بر پایه داده‌های واقعی انجام شود و نقش مجلس در سیاست‌گذاری مبتنی بر داده تقویت شود.
عضو کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس شورای اسلامی در پایان خاطرنشان کرد: برای تحقق شعار «تبدیل ظرفیت‌ها به عمل»، لازم است در حوزه آموزش و حمایت از نخبگان، اصلاحات جدی در نظام بودجه‌ریزی کشور صورت گیرد. مجلس نیز به‌عنوان نهاد قانون‌گذار و ناظر، مسئولیتی مستقیم و اثرگذار در تبدیل ظرفیت‌های بالقوه کشور به دستاوردهای بالفعل بر عهده دارد. /
پایان پیام