فصل تجارت - معاون وزیر صمت با تشریح سیاستهای تجاری سال جاری، از افزایش ظرفیت ریلی و بنادر شمالی، تمدید 180 روزه مهلت واردات، معاملات مستقیم ارز و تحول در فرآیند ثبت سفارش خبر داد.
به گزارش فصل تجارت، محمدعلی دهقاندهنوی، رئیس کل سازمان توسعه تجارت ایران امروز در پنجمین همایش روز ملی تشکلها با اشاره به شرایط اقتصادی کشور در سال جاری، گفت: محدودیتهای ارزی و آسیبهای ناشی از جنگ به زیرساختهای اقتصادی و صنایع، دولت را ناچار به اولویتبندی در تأمین کالا کرده است.
وی با بیان اینکه تأمین کالاهای ضروری و حیاتی در اولویت قرار دارد، افزود: ممکن است برخی کالاها با تأخیر بیشتری تأمین شوند، اما تمام تلاش وزارت صمت این است که تولید و اشتغال حفظ شود و مواد اولیه مورد نیاز صنایع، با وجود محدودیتها، تأمین شود.
دهقاندهنوی از تشکلها خواست در اجرای سیاستهای دولت همراهی کنند و گفت: در شرایط فعلی برای اطمینان از اجرای برنامهها، ناچار به اعمال برخی محدودیتهای بیشتر هستیم.
ظرفیت ریلی و بنادر شمالی افزایش یافت
رئیس کل سازمان توسعه تجارت ایران با اشاره به محدودیتهای ایجادشده در مسیرهای آبی جنوب، توسعه مسیرهای جایگزین را یکی از راهکارهای جبران این محدودیتها دانست و گفت: ایران به دلیل برخورداری از مرزهای متعدد با کشورهای همسایه، ظرفیت مناسبی برای استفاده از مسیرهای جایگزین دارد.
وی ادامه داد: مسیر دریایی کمهزینهتر و راحتتر است، اما توسعه مسیرهای دیگر میتواند بخشی از این کمبود را جبران کند. در همین مدت کوتاه، اقدامات قابلتوجهی در حوزه لجستیک انجام شده و مسیرهای جایگزین با سرعت در حال توسعه هستند.
معاون وزیر صمت افزود: ظرفیت راهآهن تقریباً دو برابر مدت مشابه شده و بنادر شمالی کشور نیز بیش از 60 درصد افزایش ظرفیت داشتهاند.
وی البته تأکید کرد: این ظرفیتها در مقایسه با حجم تجارت انجامشده از مسیرهای آبی جنوب همچنان محدود است و در برخی نقاط به ترافیک، تراکم مرزی و افزایش هزینهها منجر شده است.
صادرات و ارزآوری در اولویت سیاست تجاری
دهقاندهنوی افزایش صادرات و ارزآوری را از راهبردهای اصلی سال جاری عنوان کرد و گفت: ارز در سال جاری اهمیت بیشتری پیدا کرده است و از واحدهای تولیدی، بهویژه واحدهای دارای مصرف ارزی، میخواهیم برنامههای خود را برای افزایش صادرات و تولید ارز ارائه کنند.
وی افزود: اگر مانعی وجود دارد که با رفع آن بتوان مسیر افزایش صادرات و ارزآوری را هموار کرد، سازمان توسعه تجارت آمادگی دارد برای رفع این موانع همکاری کند.
مطالبهگری تنها وظیفه تشکلها نیست
رئیس کل سازمان توسعه تجارت ایران با تأکید بر اینکه مطالبهگری همچنان یکی از وظایف مهم تشکلهاست، گفت: انتقاد و مطالبهگری سازنده میتواند به حاکمیت در تصمیمگیری بهتر کمک کند، اما تشکلها نقشهای دیگری نیز دارند که باید بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد.
وی ارتقای فناوری، توسعه تجارت و صنعت، ایجاد بسترهای نوآوری، افزایش شفافیت، مسئولیتپذیری اجتماعی، فرهنگسازی، توسعه بازارها و کمک به حل چالشهای اقتصادی را از دیگر نقشهای تشکلها برشمرد.
تأکید بر نقش اتاق بازرگانی در تجارت خارجی
دهقاندهنوی با اشاره به سفر اخیر هیأت ایرانی به پاکستان گفت: اتاق بازرگانی در این سفر حضور مؤثری داشت و برخی مسائل با پیشنهادهای بخش خصوصی در کارگروهها به نتایج خوبی رسید.
وی افزود: تشکلها میتوانند در مذاکرات سیاسی، ارتباط با کشورهای خارجی و توسعه تجارت خارجی نقش مؤثرتری ایفا کنند و انتظار داریم از ظرفیت آنها بیشتر استفاده شود.
اختلافی با بانک مرکزی وجود ندارد
رئیس کل سازمان توسعه تجارت ایران در ادامه درباره انتقادها از هماهنگی وزارت صمت و بانک مرکزی گفت: هیچ عدم هماهنگی وجود ندارد و رویکرد ما تعامل و همکاری با بانک مرکزی و سایر دستگاهها برای بهبود امور است.
وی درباره ضوابط کارتهای بازرگانی و بازگشت ارز توضیح داد: اگر صادرکنندهای بیش از 60 درصد تعهدات ارزی خود را ایفا کرده باشد، کارت او با مشکلی مواجه نمیشود، اما در صورت کاهش ایفای تعهدات به کمتر از 60 درصد، کارت بازرگانی مسدود خواهد شد.
دهقاندهنوی ادامه داد: بانک مرکزی نیز برای برخی خدمات بانکی نسبتهای دیگری تعیین کرده است؛ بهطوری که صادرکننده با ایفای تعهدات کمتر از 80 درصد امکان دریافت ضمانتنامه و با ایفای کمتر از 70 درصد امکان دریافت تسهیلات را نخواهد داشت.
وی تأکید کرد: این موضوع ناشی از اختلاف یا نبود هماهنگی نیست، بلکه یک بحث کارشناسی است و اعتقاد ما این است که در شرایط فعلی نسبتهای تعیینشده باید پایینتر بیاید.
معاملات مستقیم صادرکننده و واردکننده در مرکز مبادله
معاون وزیر صمت همچنین از فراهم شدن امکان معامله مستقیم ارز میان صادرکننده و واردکننده در مرکز مبادله خبر داد و گفت: اگر صادرکننده و واردکننده بر سر نرخ توافق کنند، میتوانند به مرکز مبادله مراجعه و معامله ریالی خود را ثبت کنند و نقلوانتقال ارز را میان خود انجام دهند.
وی این سازوکار را فرصت مناسبی برای صادرکنندگانی دانست که نسبت به نرخهای مرکز مبادله یا مشکلات انتقال ارز انتقاد داشتند.
مهلت واردات 180 روز افزایش یافت
دهقاندهنوی درباره درخواست فعالان اقتصادی برای افزایش مهلت واردات نیز گفت: در این زمینه اقدام شده و طبق ابلاغیهای که روز گذشته صادر شد، 180 روز به سررسید مهلتهای واردات اضافه شده است.
وی با تأکید بر ضرورت مدیریت همزمان تأمین کالا و جلوگیری از سوءاستفاده افزود: نمیتوان فرآیند واردات را بدون محدودیت زمانی باز گذاشت؛ زیرا پس از تخصیص ارز باید اطمینان حاصل شود که کالا نیز در زمان مناسب وارد کشور میشود.
تحول اساسی در فرآیند ثبت سفارش
رئیس کل سازمان توسعه تجارت ایران از اجرای پروژهای برای تحول در فرآیند ثبت سفارش خبر داد و گفت: ثبت سفارش در ابتدا یک سند آماری برای اطلاع از میزان سفارشها بود، اما اکنون به سندی تبدیل شده که دستگاههای مختلف کنترلهای فنی خود را بر آن اعمال میکنند و همین موضوع مشکلات زیادی برای تجار ایجاد کرده است.
وی افزود: هدف این است که کنترلهای زائد از فرآیند ثبت سفارش خارج شود و این سند دوباره به کارکرد اصلی خود، یعنی ثبت اطلاعات واردات و ایجاد امکان برنامهریزی، بازگردد تا زمان انجام فرآیندها کاهش یابد.
اولویتبندی ثبت سفارش کاملاً سیستمی شد
دهقاندهنوی درباره نحوه اولویتبندی ثبت سفارش نیز گفت: اولویتگذاری در گذشته به صورت حضوری انجام میشد، اما اکنون در وزارت صمت این فرآیند کاملاً سیستمی شده است.
وی افزود: دیگر نیازی نیست افراد برای تغییر اولویت مراجعه کنند یا درخواست قرار گرفتن در ابتدای صف را داشته باشند؛ اولویتها براساس سیاستهای تعیینشده برای صنایع، بخشها و کالاها در سیستم اعمال میشود.
رئیس کل سازمان توسعه تجارت ایران خاطرنشان کرد: ممکن است یک ماده اولیه ضروری در اولویت بالاتری قرار گیرد، اما تعیین ترتیب افراد به صورت دستی انجام نمیشود و با تحولاتی که در این حوزه در حال اجراست، فرآیند اولویتبندی دقیقتر و شفافتر خواهد شد.