پشت پرده افزایش ترخیص خودرو؛ ماجرای تخلیه اضطراری گمرکات چه بود؟

فصل تجارت - افزایش ناگهانی آمار ترخیص خودرو و برخی کالاها در هفته‌های اخیر، ابهام‌هایی درباره وضعیت واردات و منابع ارزی ایجاد کرده است؛ اما توضیحات معاون وزیر اقتصاد نشان می‌دهد پشت این جهش آماری، اتفاقی متفاوت از آنچه در نگاه نخست به نظر می‌رسد، قرار دارد؛ موضوعی که به شرایط خاص گمرکات در روزهای ابتدایی جنگ بازمی‌گردد.
مرتضی زمانیان، معاون سیاست‌گذاری اقتصادی و راهبری وزیر اقتصاد ، با اشاره به برخی اظهارنظرها درباره افزایش آمار واردات خودرو و نگرانی از مصرف منابع ارزی، توضیح داد که مسئولیت ثبت سفارش، برنامه‌ریزی واردات و تنظیم عرضه خودرو بر عهده دستگاه‌های دیگری غیر از وزارت اقتصاد است.
وی تأکید کرد با توجه به استناد افکار عمومی و صاحبان تریبون‌ها به آمار گمرک ایران ، لازم است ابعاد واقعی افزایش آمار ترخیص کالا و خودرو تبیین شود.
زمانیان گفت در روزهای ابتدایی جنگ و به دلیل نگرانی از احتمال هدف قرار گرفتن انبارهای گمرکی، به‌ویژه در مرزهای جنوبی، وزیر امور اقتصادی و دارایی با استفاده از ظرفیت‌های قانونی خود دستور داد گمرک‌های کشور به سرعت تخلیه شوند.
به گفته وی، حجم زیادی از کالاها همواره در انبارهای اختصاصی بخش خصوصی در گمرک‌های کشور نگهداری می‌شود و ترخیص آنها در شرایط عادی ممکن بود مدت‌ها زمان ببرد. اما با هدف حفظ این دارایی‌ها در برابر خطر حملات، واردکنندگان به یکباره حجم زیادی از کالاها را ترخیص کردند.
افزایش آمار گمرکی به معنای تخصیص ارز جدید نیست
معاون وزیر اقتصاد با بیان اینکه مبنای محاسبات آمار واردات کشور، عبور کالا از درگاه گمرک است، تصریح کرد ترخیص یکباره کالاها باعث جهش ناگهانی در آمار گمرکی شده است.
زمانیان افزود بسیاری از این کالاها مربوط به ثبت سفارش‌های سال‌های گذشته بوده و ارز مورد نیاز آنها نیز پیش‌تر تأمین شده است. ضمن اینکه بخش قابل توجهی از این ارز اساساً از سوی دولت تأمین نشده بود.
بر این اساس، افزایش آمار ترخیص خودرو و سایر کالاها نباید به معنای ایجاد اولویت جدید ارزی یا تخصیص ارز جدید برای آنها تفسیر شود.
وی در پایان از صاحبان تریبون‌ها و اظهارنظرکنندگان خواست پیش از بیان گزاره‌هایی که می‌تواند موجب تشویش اذهان عمومی شود، اطلاعات دقیق‌تری دریافت و ادعاها را راستی‌آزمایی کنند.
زمانیان تأکید کرد صرف ثبت یک عدد در آمار گمرک به معنای وجود اولویت وارداتی یا ارزی نیست؛ زیرا آمار گمرک صرفاً خروج فیزیکی کالا از گمرک را نشان می‌دهد و ممکن است کالا مدت‌ها پیش وارد کشور شده و برای مدتی در انبارها نگهداری شده باشد.