فصل تجارت - مدیرعامل سازمان نوسازی شهرداری تهران از حرکت این سازمان از نوسازی پلاک‌محور به بازآفرینی محله‌محور با اجرای 188 پروژه، 22 محله الگو و 25 پروژه تأمین مسکن خبر داد.
، علی‌اصغر کمالی‌زاده مدیرعامل سازمان نوسازی شهرداری تهران با تشریح برنامه محلات الگوی شهر تهران گفت: سازمان نوسازی با برنامه‌ریزی برای 188 پروژه و محدوده مداخله بلوک‌محور، 22 محله الگو و 25 پروژه تأمین مسکن، رویکردی یکپارچه برای عبور از نوسازی پلاک‌محور و حرکت به سمت بازآفرینی محله‌محور در تهران دنبال می‌کند.
کمالی‌زاده اظهار کرد: در چارچوب برنامه محلات الگو، سازمان نوسازی در مناطق مختلف شهر حضور پیدا کرده و طرح‌های تهیه‌شده برای محلات الگوی هر منطقه را به شهرداری‌های مناطق ارائه می‌کند تا ضمن بررسی ظرفیت‌ها و مسائل محلی، زمینه تکمیل و عملیاتی شدن این طرح‌ها فراهم شود.
وی افزود: هدف این برنامه صرفاً تهیه مجموعه‌ای از طرح‌های شهری نیست، بلکه تلاش می‌کنیم برای هر محله، متناسب با ویژگی‌ها و مسائل آن، مدل مشخصی برای مداخله تعریف کنیم و حلقه‌های مختلف بازآفرینی از شناخت مسئله و تهیه طرح تا تأمین زمین، توافق با مالکان و دستگاه‌های صاحب زمین، تأمین مسکن، تأمین سرانه‌های خدماتی، رفع موانع حقوقی و ثبتی، تأمین مالی و اجرای پروژه را در کنار یکدیگر قرار دهیم.
مدیرعامل سازمان نوسازی شهرداری تهران با بیان اینکه محلات الگو، یکی از محورهای اصلی تحول در نوسازی بافت‌های فرسوده است، گفت: در این رویکرد، سازمان نوسازی علاوه بر نقش فنی و مطالعاتی، نقش راهبری و تسهیلگری دارد و تلاش می‌کند ظرفیت‌های موجود در مناطق را برای تبدیل طرح‌ها به پروژه‌های اجرایی فعال کند.
شمیران‌نو؛ استفاده از اراضی بزرگ‌مقیاس برای بازآفرینی محله
کمالی‌زاده با اشاره به نمونه‌هایی از طرح‌های محلات الگو، توضیح داد: در طرح بازآفرینی شمیران‌نو در منطقه 4، استفاده از ظرفیت اراضی اتوبوسرانی و بخشی از اراضی پادگان کوهک، تأمین مسکن معوض، آزادسازی تدریجی اراضی و تأمین خدمات پشتیبان سکونت در کنار نوسازی بافت ریزدانه پیش‌بینی شده است.
وی افزود: این نمونه نشان می‌دهد که چگونه می‌توان از ظرفیت زمین‌های بزرگ‌مقیاس به عنوان محرک توسعه برای بازآفرینی یک محله استفاده کرد.
بازآفرینی کوره‌های آجرپزی و تأمین مسکن در منطقه 20
وی ادامه داد: در منطقه 19 نیز طرح بازآفرینی محدوده کوره‌های آجرپزی، ظرفیت ایجاد خدمات، توسعه مسکن قابل استطاعت و ارتقای کیفیت زندگی ساکنان را دنبال می‌کند و در منطقه 20، طرح اراضی باغ قوام با ظرفیت احداث حدود 400 واحد مسکونی، نمونه‌ای از استفاده از ظرفیت اراضی شهری برای تأمین مسکن و خدمات مورد نیاز سکونت است.
حل مسائل مالکیتی؛ پیش‌شرط اجرای طرح‌های بازآفرینی
مدیرعامل سازمان نوسازی شهرداری تهران، حل مسائل مالکیتی و ثبتی را یکی از پیش‌شرط‌های مهم اجرای طرح‌های بازآفرینی دانست و خاطرنشان کرد: یکی از گره‌های اساسی در مسیر نوسازی، نبود اسناد رسمی مالکیت و رواج اسناد قولنامه‌ای در این بافت‌ها است.
سازمان نوسازی شهرداری تهران با فعال‌سازی ماده 9 قانون حمایت از احیاء، بهسازی و نوسازی بافت‌های فرسوده و ناکارآمد شهری، که پس از حدود 15 سال از تصویب آن به تازگی اجرایی شده است، با همکاری اداره کل ثبت اسناد و املاک، دستگاه قضایی و اداره کل راه و شهرسازی، زمینه صدور اسناد رسمی برای املاک فاقد سند، بلاصاحب و مجهول‌المالک واقع در بافت‌های فرسوده را فراهم کرده است.
اجرای این ظرفیت قانونی می‌تواند با رفع یکی از موانع مهم مالکیتی، زمینه بهره‌مندی مالکان از مشوق‌های نوسازی و ورود این املاک به چرخه نوسازی را فراهم کند.
نقش دفاتر توسعه محلی در تسهیل نوسازی
وی با اشاره به نقش دفاتر توسعه محلی در این فرآیند گفت: سازمان نوسازی در کنار اقدامات فنی و حقوقی، ارتباط با مالکان، تسهیل تجمیع پلاک‌ها، اطلاع‌رسانی و پیگیری مسائل قطعات هدف را نیز دنبال می‌کند تا فرآیند نوسازی از مرحله طرح و مطالعه عبور کرده و وارد مرحله اجرا شود.
الگوی مداخله در محلات یکسان نیست
کمالی‌زاده با تأکید بر اینکه الگوی مداخله در همه محلات یکسان نیست، خاطرنشان کرد: در برخی محدوده‌ها، تأمین زمین و مسکن محرک اصلی نوسازی است، در برخی محلات حل مسائل مالکیتی و ثبتی اولویت دارد و در محدوده‌هایی مانند کن یا اوین و درکه، حفاظت از باغات، هویت محله، ارزش‌های طبیعی و ظرفیت‌های گردشگری در کنار نوسازی مورد توجه قرار می‌گیرد.
محلات الگو نباید به «طرح روی کاغذ» محدود شوند
مدیرعامل سازمان نوسازی شهرداری تهران در پایان گفت: محله الگو نباید به یک «طرح روی کاغذ» محدود شود؛ هدف این است که با کنار هم قرار دادن ظرفیت زمین، مسکن، خدمات، منابع مالی، اصلاح ضوابط، حل مسائل مالکیتی و مشارکت دستگاه‌ها و مالکان، مسیر اجرای پروژه‌ها هموار شود و محلات الگو به نمونه‌های واقعی و قابل مشاهده بازآفرینی شهری در تهران تبدیل شوند.