فصل تجارت - معاون وزیر امور خارجه با اشاره به اهمیت روزافزون امنیت غذایی در معادلات جهانی و چالش‌های ناشی از تغییرات اقلیمی و بحران‌های ژئوپلیتیکی، بر ضرورت فعال‌سازی «دیپلماسی کشاورزی» تأکید کرد.
به گزارش فصل تجارت، امروز دوشنبه 11 آبان 1405 همایش روز جهانی غذا با شعار 2026 «نوآوری امروز، تغذیه فردا» در محل سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (تات) برگزار شد.
کاظم غریب‌آبادی، معاون امور حقوقی و بین‌المللی وزارت امور خارجه با بیان اینکه امنیت غذایی امروزه صرفاً به معنای دسترسی به غذا نیست، بلکه تضمین دسترسی پایدار، کافی، سالم و مقرون‌به‌صرفه برای آحاد جامعه محسوب می‌شود، اظهار کرد: در شرایطی که جنگ‌ها، خشکسالی، تغییرات اقلیمی و اختلال در زنجیره‌های تأمین، امنیت غذایی میلیون‌ها انسان را تهدید می‌کند، کشاورزی دیگر تنها یک بخش اقتصادی نیست، بلکه یکی از پایه‌های اصلی امنیت، استقلال و ثبات کشورها است.
وی با تأکید بر اینکه جمهوری اسلامی ایران امنیت غذایی را یک مسئولیت مشترک جهانی می‌داند، تصریح کرد: کشاورزی برخلاف بسیاری از عرصه‌های رقابت سیاسی، از ظرفیت بالایی برای ایجاد منافع مشترک برخوردار است و می‌تواند به عنوان زبان مشترک ملت‌ها برای انتخاب مسیر هم‌افزایی و همکاری عمل کند.
معاون وزیر امور خارجه در امور حقوقی با برشمردن ظرفیت‌های متنوع کشورمان در حوزه کشاورزی، از جمله نیروی انسانی متخصص، مراکز دانشگاهی و تحقیقاتی، تنوع اقلیمی و موقعیت جغرافیایی راهبردی، افزود: ایران در زمینه‌هایی نظیر فناوری‌های گلخانه‌ای، تولید نهال، صنایع تبدیلی، دانش فنی آبیاری، دامپروری و آبزی‌پروری از توانمندی‌های ارزشمندی برخوردار است که می‌تواند مبنای همکاری‌های سازنده دوجانبه و چندجانبه قرار گیرد.
غریب‌آبادی کشورهای همسایه، منطقه غرب آسیا، آسیای مرکزی، قفقاز و آفریقا را از اولویت‌های همکاری‌های بین‌المللی ایران برشمرد و گفت: ایران آمادگی دارد با توسعه دیپلماسی کشاورزی، به تقویت تجارت منطقه‌ای، افزایش تاب‌آوری زنجیره‌های تأمین غذا و ایجاد فرصت‌های جدید اقتصادی کمک کند.
وی چالش‌های مشترک منطقه‌ای نظیر کم‌آبی، خشکسالی و توفان‌های گرد و غبار را یادآور شد و افزود: مدیریت پایدار منابع آب، توسعه روش‌های کم‌خاک‌ورزی، تبادل دانش در شرایط اقلیمی خشک و نیمه‌خشک و گسترش سامانه‌های هشدار سریع، از زمینه‌های ضروری همکاری میان کشورهای منطقه است و ایران آمادگی دارد تجربیات علمی خود را در این زمینه به اشتراک بگذارد.
معاون امور حقوقی و بین‌المللی وزارت امور خارجه، با تأکید بر اینکه تقویت تولید داخلی و اتکا به توانمندی‌های ملی منافاتی با ضرورت تعاملات بین‌المللی ندارد، اظهار کرد: امنیت غذایی پایدار زمانی محقق می‌شود که کشورها در کنار تقویت توان داخلی، از ظرفیت تجارت منصفانه، تبادل دانش و ایجاد شبکه‌های همکاری علمی و پژوهشی بهره‌مند شوند؛ راهبردی که دستگاه دیپلماسی با تمام توان از آن حمایت می‌کند.
ایران با وجود دهه‌ها تحریم یکی از الگوهای موفق تأمین امنیت غذایی است
غریب‌آبادی در ادامه سخنرانی خود در این نشست تخصصی، با اشاره به پیامدهای مخرب جنگ‌ها و تحریم‌های یکجانبه و غیرقانونی بر زیرساخت‌های تولیدی، تجارت و معیشت مردم گفت: حتی هنگامی که برخی کالاهای غذایی یا دارویی رسماً از شمول تحریم‌ها مستثنا می‌شوند، محدودیت‌های بانکی، بیمه‌ای، حمل‌ونقلی و مالی، موانع جدی در مسیر تجارت و تأمین نهاده‌های ضروری ایجاد می‌کنند.
وی تحریم‌های یکجانبه را خلاف حقوق بین‌الملل و حقوق بشر دانست و تأکید کرد: جمهوری اسلامی ایران ضمن تأکید بر حق دفاع از حاکمیت و تمامیت سرزمینی خود، معتقد است که همکاری‌های بین‌المللی در حوزه کشاورزی و امنیت غذایی باید از ملاحظات سیاسی مصون بماند و بانیان و مجریان تحریم‌های ظالمانه باید در قبال تبعات آن پاسخگو باشند.
غریب‌آبادی در ادامه، 5 محور کلیدی را برای توسعه همکاری‌های مشترک بین‌المللی و منطقه‌ای پیشنهاد کرد:
1. توسعه همکاری‌های علمی و فناوری در زمینه کشاورزی هوشمند، مدیریت منابع آب، اصلاح بذر، افزایش بهره‌وری و مقابله با تغییرات اقلیمی.
2. تقویت تجارت محصولات کشاورزی و غذایی، تسهیل دسترسی به بازارها و ایجاد سازوکارهای پایدار برای مبادله محصولات و نهاده‌ها.
3. گسترش سرمایه‌گذاری‌های مشترک در صنایع تبدیلی، زیرساخت‌های ذخیره‌سازی، حمل‌ونقل و فناوری‌های کشاورزی.
4. توسعه همکاری‌های آموزشی و پژوهشی از طریق تبادل متخصصان، برگزاری دوره‌های مشترک و ایجاد شبکه‌های علمی میان دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی.
5. تقویت همکاری‌های منطقه‌ای برای مدیریت بحران‌های غذایی، مقابله با خشکسالی و ارتقای تاب‌آوری زنجیره‌های تأمین.
معاون وزیر امور خارجه در امور حقوقی همچنین از نقش سازنده سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) در ارتقای همکاری‌های جهانی و منطقه‌ای حمایت کرد.
وی در بخش پایانی سخنان خود با تأکید بر پایداری ساختاری بخش کشاورزی ایران تاکید کرد: علیرغم دهه‌ها تحریم ظالمانه و آسیب‌های وارده به زیرساخت‌های کشاورزی در جریان جنگ‌های تحمیلی اخیر (از جمله جنگ‌های 12 روزه و 40 روزه)، جمهوری اسلامی ایران همچنان کماکان یکی از بهترین و مهم‌ترین مدل‌های تأمین امنیت غذایی در جهان است.
وی عنوان کرد: این موفقیت ملی، هرگز نافی مسئولیت بین‌المللی متجاوزان نیست و ما جنایات و خسارات وارد شده را در عرصه حقوقی بین‌المللی با دقت و جدیت دنبال خواهیم کرد.
معاون وزیر امور خارجه در پایان گفت: بیایید کشاورزی را نه عرصه‌ای برای رقابت و فشار، بلکه بستری برای همکاری، همبستگی و صلح قرار دهیم تا هیچ انسانی به دلیل جنگ، تحریم یا نابرابری از دسترسی به غذای کافی و سالم محروم نماند.