فصل تجارت - نورنیوز- گروه اقتصادی: بازار مرغ این روزها تصویری دوگانه دارد؛ از یک سو التهاب قیمتی فروکش کرده و خبری از جهش‌های روزانه نیست، از سوی دیگر هیچ نشانه‌ای از عقب‌نشینی نرخ‌ها دیده نمی‌شود. به بیان دقیق‌تر، بازار از فاز «گرانی» عبور کرده و وارد فاز «گرانی تثبیت‌شده» شده است.
ثبات فعلی، محصول تعادل طبیعی عرضه و تقاضا نیست؛ بیشتر نتیجه رسیدن بازار به سقف تحمل خریدار است. وقتی قیمت مرغ از یک حدی فراتر می‌رود، سبد خرید خانوار کوچک می‌شود، مصرف‌کننده به گزینه‌های جانشین پناه می‌برد و تقاضا خودبه‌خود افت می‌کند. همین افت تقاضا، فشار صعودی روی نرخ‌ها را می‌خواباند، اما هزینه‌های تولید اجازه پایین آمدن قیمت را نمی‌دهد.
در سمت عرضه هم مرغدار در موقعیت دشواری قرار دارد؛ نهاده، جوجه یک‌روزه، دارو و هزینه حمل، همه در سطوح بالا ایستاده‌اند. نتیجه، یک تعادل شکننده است: قیمت‌ها نه می‌توانند بالا بروند و نه توان پایین آمدن دارند.
آنچه در بازار دیده می‌شود، شکاف میان «قیمت اعلامی» و «قیمت پرداختی» است. نرخ‌های اعلامی در مراکز عرضه تفاوت محسوسی با برچسب‌های فروشگاه‌ها و قیمت نهایی در سبد خرید دارد و همین اختلاف، شفافیت بازار را مخدوش می‌کند. بخشی از این فاصله، سهم واسطه‌ها و هزینه توزیع است و بخشی دیگر، نتیجه نبود مرجع قیمتی واحد که خریدار بتواند به آن اتکا کند.
در چنین شرایطی، مصرف‌کننده دیگر با «قیمت مرغ» مواجه نیست؛ با «قیمت محله» مواجه است. هرچه از مراکز عمده‌فروشی دورتر می‌شویم، فاصله نرخ‌ها بیشتر می‌شود و این نابرابری، خودش به عاملی برای نارضایتی تبدیل می‌شود.
پرسش جدی‌تر این است که آیا بازار در حال «تثبیت» است یا در «رکود» فرو رفته است. نشانه‌ها بیشتر به رکود تقاضا نزدیک است تا تعادل پایدار. وقتی حجم معاملات در بازار عمده کاهش می‌یابد اما نرخ‌ها ثابت می‌مانند، معمولاً نشانه آن است که فروشنده ترجیح می‌دهد موجودی را نگه دارد تا با قیمت پایین‌تر بفروشد.
این وضعیت برای زنجیره تولید خطرناک است؛ مرغدار با هزینه بالای نگهداری و ریسک تلفات روبه‌روست و اگر این تعادل چند هفته ادامه یابد، احتمال کاهش جوجه‌ریزی و در پی آن، شوک عرضه در ماه‌های آینده وجود دارد. تجربه سال‌های گذشته نشان داده که آرامش قیمتی امروز، می‌تواند زمینه‌ساز جهش فردا باشد.
خروج از این تعادل شکننده، به دو متغیر کلیدی وابسته است: هزینه نهاده‌های تولید و سیاست‌گذاری در حوزه عرضه. اگر هزینه نهاده‌ها کاهش نیابد، هیچ فشاری بر بازار نمی‌تواند قیمت را پایین بیاورد؛ و اگر سیاست‌گذاری تنها به قیمت‌گذاری دستوری بسنده کند، نتیجه‌اش فقط جابه‌جایی مشکل از بازار رسمی به بازار غیررسمی است.
آنچه بازار مرغ نیاز دارد، شفافیت در زنجیره توزیع و پیش‌بینی‌پذیری هزینه‌های تولید است. تا زمانی که این دو تأمین نشود، هر ثباتی موقتی است و هر آرامشی، پیش‌درآمد التهاب بعدی.
بر اساس آخرین نرخ‌های اعلام شده در بازار، «مرغ کامل» به ازای هر کیلوگرم با قیمت 330 هزار تومان عرضه می‌شود. همچنین، «فیله مرغ» به ازای هر کیلوگرم با قیمت 873 هزار تومان به فروش می‌رسد.
قیمت «ران مرغ با پوست با کمر» نیز به ازای هر کیلوگرم 285 هزار تومان تعیین شده است. همچنین، «سینه مرغ با استخوان» برای هر کیلوگرم با قیمت 603 هزار تومان در بازار موجود است.
منبع: نورنیوز