فصل تجارت - سیبزمینی و پیاز از جمله محصولات پرمصرف خانوار هستند که بازار آنها طی سالهای گذشته بارها با نوسان قیمت و عرضه مواجه شده است؛ محصولاتی که شرایط تولید، هزینههای کشاورزی، صادرات، ذخیرهسازی و سیاستهای تنظیم بازار، همواره بر قیمت و میزان دسترسی مصرفکنندگان به آنها اثر گذاشته است. در روزهای ابتدایی مهرماه، مشاهدات میدانی ایسنا از بازار نشان میدهد سیبزمینی در برخی مراکز عرضه با کاهش موجودی مواجه شده و محصولاتی که در بازار وجود دارد نیز در مواردی کیفیت مطلوبی ندارد و با این وجود از کیلویی 68 هزار تومان تا 85 هزار تومان در میادین میوه و تره بار و از 110 تا 135 هزارتومان در خردهفروشیها به فروش میرسد.
در برخی موارد نیز مشاهده شده که در فروش اینترنتی این محصول، خریداران با واژههایی از جمله سیب زمینی نو مواجه شدهاند که ابهاماتی را برای مردم ایجاد کرده است که به گفته رئیس اتحادیه میوه فروشان، این موضوع مربوط به بار تازه و قدیم محصولات است که از پیش ممکن است به میزان محدودی در خرده فروشی باقی مانده باشد و به معنای کهنگی تمام بار نیست.
بررسی تعدادی از غرفهها و فروشگاههای عرضهکننده نشان میدهد بخشی از سیبزمینیهای موجود دارای لکه، آثار ضربه، تغییر رنگ و نشانههایی از ماندگی هستند؛ موضوعی که باعث شده برخی مصرفکنندگان نسبت به کیفیت محصول موجود در بازار گلایه داشته باشند. یکی از شهروندان اظهار کرد: «چند روزی است که برای خرید سیبزمینی با مشکل مواجه شدهایم. یا محصولی که پیدا میکنیم کیفیت خوبی ندارد یا قیمت آن نسبت به گذشته افزایش پیدا کرده است.»
شهروند دیگری نیز گفت: «وقتی سیبزمینی میخریم، انتظار داریم بتوانیم از همه آن استفاده کنیم، اما بعضی وقتها بعد از شستن یا پوست گرفتن متوجه میشویم قسمتهایی از آن خراب شده یا قابل مصرف نیست.» یکی دیگر از مصرفکنندگان با اشاره به تغییر کیفیت برخی محصولات افزود: «قبلاً انتخاب بیشتری داشتیم، اما الان گاهی مجبوریم از بین همان بار موجود خرید کنیم؛ حتی اگر کیفیت آن پایینتر از حد انتظار باشد.»
کیفیت بار از میدان میآید، نه از مغازه
طیبه صفری - رئیس اتحادیه میوه و سبزی فروشان شهر تهران - ، درباره وضعیت فعلی بازار سیبزمینی اظهار کرد: سیبزمینی موجود در بازار از مسیر میدان میوه و ترهبار تأمین میشود و مغازهدار محصول را از همان محل خریداری میکند. فروشنده خردهفروش امکان خرید مستقیم از کشاورز یا تفکیک کامل بار را ندارد و کیفیت محصولی که عرضه میکند به کیفیت باری بستگی دارد که وارد میدان شده است.
صفری درباره وجود محصولات آسیبدیده در میان بارها گفت: در هر محموله ممکن است تعدادی محصول سالم و تعدادی محصول آسیبدیده وجود داشته باشد. کشاورز نیز محصول خود را برداشت میکند و در فرآیند بارگیری، حملونقل و جابهجایی ممکن است بخشی از محصولات دچار آسیب شوند. موضوع کیفیت بار مربوط به کل زنجیره تامین است و نمیتوان آن را صرفاً متوجه خردهفروش دانست.
توزیع سیبزمینی تنظیم بازاری با قیمت 60 هزار تومان
رئیس اتحادیه میوه و سبزی فروشان تهران درباره اقدامات انجامشده برای کنترل بازار نیز گفت: در روزهای اخیر با همکاری جهاد کشاورزی، بازرسی، نظارت اتاق اصناف و برخی واحدهای بازار مرکزی، عرضه سیبزمینی برای تنظیم بازار آغاز شده است. این سیبزمینی با قیمت حدود 60 هزار تومان در اختیار مغازهداران قرار میگیرد و قرار است با قیمت حدود 69 هزار تومان به مصرفکننده عرضه شود.
صفری درباره کمبودهای مشاهدهشده در بازار گفت: طی چند روز اخیر عرضه کمتر شده بود و به همین دلیل اقدامات لازم برای افزایش عرضه انجام شده است.
تکرار چرخه نوسان در بازار محصولات پرمصرف
سیبزمینی و پیاز در سالهای اخیر بارها با نوسان در عرضه و قیمت مواجه بودهاند و در مقاطع مختلف، کاهش عرضه، افزایش قیمت، محدودیت صادرات یا اجرای سیاستهای تنظیم بازار بر وضعیت این محصولات اثر گذاشته است. اکنون نیز در حالی که برخی مصرفکنندگان از افزایش قیمت و افت کیفیت سیبزمینی گلایه دارند، قرار است با عرضه تنظیمبازاری، بخشی از نیاز بازار با قیمت پایینتر تأمین شود؛ اقدامی که میتواند بر وضعیت عرضه و قیمت این محصول در روزهای پیشرو اثر بگذارد.