فصل تجارت - مدیرعامل شرکت کنترل کیفیت هوای تهران از احتمال افت کیفیت هوا در نیمه دوم سال خبر داد و اعلام کرد 80 درصد آلاینده‌های گازی تهران از منابع متحرک ناشی می‌شود.
خبرگزاری مهر-گروه جامعه: فاطمه کریمی در جریان بازدید از خبرگزاری مهر و در پاسخ به پرسشی درباره چشم‌انداز کیفیت هوای تهران در نیمه دوم سال اظهار کرد: شرایط آلودگی هوا در نیمه دوم سال به‌طور معمول با نیمه نخست تفاوت دارد و این مسئله در تهران، به دلیل ویژگی‌های توپوگرافی و موقعیت جغرافیایی شهر، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
وی افزود: وضعیت هواشناسی، سرعت و میزان وزش باد، بارندگی و ناپایداری‌های جوی نقش تعیین‌کننده‌ای در کیفیت هوا دارند. در نیمه دوم سال، در برخی مقاطع، شرایط تخلیه آلودگی از سطح شهر دشوارتر می‌شود و پدیده وارونگی دما نیز می‌تواند به ماندگاری آلاینده‌ها در نزدیکی سطح زمین منجر شود.
مدیرعامل شرکت کنترل کیفیت هوای تهران با اشاره به تجربه سال‌های گذشته گفت: معمولاً در ماه‌های پایانی پاییز و ماه‌های زمستان، کاهش کیفیت هوا را شاهد هستیم و پیش‌بینی امسال نیز نشان می‌دهد کیفیت هوا نسبت به ماه‌های ابتدایی سال افت خواهد کرد.
کریمی در عین حال تأکید کرد: امسال به دلیل شرایط مساعد هواشناسی، ناپایداری‌های جوی و کاهش تردد در برخی مقاطع، کیفیت هوای تهران تا این زمان در مقایسه با روزهای مشابه شش سال گذشته بهتر بوده است. امیدواریم با تداوم شرایط مساعد جوی، بتوانیم در نیمه دوم سال نیز وضعیت بهتری را تجربه کنیم.
سهم 80 درصدی منابع متحرک در آلاینده‌های گازی تهران
کریمی با اشاره به نتایج سیاهه انتشار منابع آلاینده شهر تهران گفت: این مطالعه به‌تازگی از سوی شرکت کنترل کیفیت هوا با همکاری دو دانشگاه معتبر کشور انجام شده و سهم منابع ثابت و متحرک و زیرگروه‌های آن‌ها را بر اساس ضرایب انتشار و میزان تولید آلاینده‌ها بررسی کرده است.
وی توضیح داد: منابع آلاینده به دو گروه اصلی منابع متحرک، شامل خودروها و موتورسیکلت‌ها، و منابع ثابت تقسیم می‌شوند. همچنین آلاینده‌ها از نظر نوع به دو گروه عمده آلاینده‌های گازی و ذرات معلق دسته‌بندی می‌شوند.
مدیرعامل شرکت کنترل کیفیت هوای تهران با بیان اینکه حدود 80 درصد آلاینده‌های گازی ناشی از منابع متحرک است، افزود: با این حال، در اغلب روزهای سال، ذرات معلق از جمله PM2.5 و PM10 آلاینده شاخص تهران هستند و به همین دلیل، بررسی سهم منابع تولیدکننده این ذرات اهمیت ویژه‌ای دارد.
به گفته وی، بر اساس نتایج این مطالعه، حدود 40 درصد ذرات معلق از منابع متحرک و 60 درصد از منابع ثابت ناشی می‌شود. همچنین موتورسیکلت‌ها حدود 10 درصد از آلاینده‌های گازی و 3.8 درصد از ذرات معلق را تولید می‌کنند. سهم خودروها نیز در آلاینده‌های گازی حدود 34 درصد و در ذرات معلق حدود 11 درصد برآورد شده است.
کریمی تأکید کرد: این آمار نشان می‌دهد برای کاهش آلودگی هوا باید مجموعه منابع آلاینده، از تردد خودروها و موتورسیکلت‌ها گرفته تا منابع ثابت، به‌صورت هم‌زمان مورد توجه قرار گیرند.
ماجرای باران پس از آتش‌سوزی انبار نفت؛ آیا باران اسیدی بود؟
مدیرعامل شرکت کنترل کیفیت هوای تهران درباره نگرانی‌های مطرح‌شده پیرامون باران اسیدی پس از آتش‌سوزی انبارهای نفت گفت: هر بارانی که بخشی از آلودگی موجود در جو را با خود به سطح زمین منتقل کند، لزوماً باران اسیدی نیست و تعمیم این اصطلاح به تمام بارندگی‌های همراه با آلودگی، برداشت درستی محسوب نمی‌شود.
وی توضیح داد: باران اسیدی معمولاً در اثر ترکیب آب باران با برخی آلاینده‌های گازی، از جمله اکسیدهای گوگرد و اکسیدهای نیتروژن، و تشکیل ترکیبات اسیدی ایجاد می‌شود. در مقابل، ممکن است بارندگی با دوده، ذرات معلق یا سایر آلاینده‌ها همراه شود، بدون آنکه بتوان آن را به معنای دقیق علمی باران اسیدی دانست.
کریمی با اشاره به اقدامات انجام‌شده پس از آتش‌سوزی انبارهای نفت اظهار کرد: همکاران شرکت در ساعات اولیه وقوع حادثه در محل سه انبار نفت حاضر شدند و از باران و هوای اطراف نمونه‌برداری کردند. نمونه‌ها و فیلترهای جمع‌آوری‌شده برای بررسی به آزمایشگاه ارسال شد و داده‌های ماهواره‌ای و شرایط جوی نیز مورد ارزیابی قرار گرفت.
وی افزود: گزارش بررسی‌ها در همان روز و با توجه به ضرورت ارزیابی سریع وضعیت، تهیه و در اختیار مراجع تصمیم‌گیر و مدیریتی قرار گرفت. نتایج نشان داد بخش عمده آلودگی قابل مشاهده، از جمله توده‌های سیاه، کاهش دید افقی و آثار باقی‌مانده روی سطوح روشن خودروها، ناشی از دوده یا کربن سیاه بوده است. در کنار آن، اکسیدهای گوگرد، اکسیدهای نیتروژن و ترکیبات آلی فرار نیز در میان آلاینده‌های بررسی‌شده قرار داشتند.
مدیرعامل شرکت کنترل کیفیت هوای تهران ادامه داد: با توجه به ناپایداری جوی و ارتفاع بیش از دو هزار متر لایه اختلاط، بخش قابل توجهی از آلودگی امکان انتقال به لایه‌های بالاتر جو را داشت. به همین دلیل، افزایش آلودگی به شکل پایدار ادامه پیدا نکرد و شرایط جوی به تخلیه سریع‌تر آلاینده‌ها کمک کرد.
کریمی تصریح کرد: بر اساس بررسی‌های انجام‌شده، باران اسیدی به معنای مورد بحث تأیید نشد و کیفیت هوا نیز به سطح اضطرار نرسید. با این حال، ارزیابی آثار کوتاه‌مدت و بلندمدت حادثه بر خاک، آب‌های سطحی و زیرزمینی و سایر اجزای محیط زیست، به مطالعات تخصصی بیشتری از سوی دستگاه‌های مسئول نیاز دارد.