فصل تجارت - بازار جهانی طلا در سال 2026 پس از ثبت رکورد تاریخی بیش از 5500 دلار، با افتی نزدیک به 30 درصد مواجه شد؛ اما خرید بانک‌های مرکزی و پیش‌بینی تحلیلگران، از احتمال بازگشت قیمت‌ها حکایت دارد.
به گزارش فصل تجارت، قیمت جهانی طلا در معاملات دیروز سه‌شنبه 12 آبان 1405 (3 نوامبر 2026) در محدوده 3926 دلار به ازای هر اونس معامله شد؛ رقمی که در مقایسه با رکورد تاریخی حدود 5595 دلاری ثبت‌شده در ژانویه، کاهش نزدیک به 30 درصدی را نشان می‌دهد.
طلا سال 2026 را با موجی از تقاضای سرمایه‌گذاری و نگرانی‌های اقتصادی و سیاسی آغاز کرد. افزایش نااطمینانی در اقتصاد جهانی، تشدید تنش‌های ژئوپلیتیکی و تمایل سرمایه‌گذاران به دارایی‌های امن، از مهم‌ترین عوامل رشد قیمت این فلز در ماه‌های ابتدایی سال بودند.
با این حال، از نیمه نخست سال شرایط بازار تغییر کرد و افزایش تنش‌های نظامی مرتبط با ایران و نگرانی از اختلال در عرضه انرژی، موجب رشد قیمت نفت و تشدید نگرانی‌ها درباره بازگشت تورم شد.
افزایش قیمت انرژی و احتمال تداوم تورم، انتظارات درباره بالا ماندن نرخ بهره آمریکا را تقویت کرد؛ عاملی که به دلیل افزایش هزینه فرصت نگهداری طلا، فشار نزولی بر قیمت این فلز وارد کرد.
در واقع، برخلاف تصور رایج، افزایش تنش‌های نظامی لزوما به رشد قیمت طلا منجر نمی‌شود و چنانچه پیامدهای یک بحران ژئوپلیتیکی به افزایش تورم، تقویت دلار و بالا ماندن نرخ بهره منتهی شود، ممکن است اثر این عوامل بر بازار طلا از تقاضای دارایی امن قوی‌تر باشد برخلاف تصور رایج، افزایش تنش‌های نظامی لزوما به رشد قیمت طلا منجر نمی‌شود و چنانچه پیامدهای یک بحران ژئوپلیتیکی به افزایش تورم، تقویت دلار و بالا ماندن نرخ بهره منتهی شود، ممکن است اثر این عوامل بر بازار طلا از تقاضای دارایی امن قوی‌تر باشد.
در کنار این تحولات، تقویت دلار آمریکا و افزایش بازده اوراق خزانه‌داری نیز از دیگر عوامل کاهش جذابیت طلا برای سرمایه‌گذاران بودند. از آنجا که طلا سود دوره‌ای پرداخت نمی‌کند، افزایش بازده دارایی‌های دارای سود می‌تواند بخشی از سرمایه‌ها را از بازار فلزات گران‌بها خارج کند.
همچنین در روزهای پایانی اکتبر، افزایش نگرانی‌ها درباره ارزش‌گذاری شرکت‌های فناوری و هوش مصنوعی و افت بازار سهام، برخی سرمایه‌گذاران را به فروش دارایی‌های خود برای تأمین نقدینگی سوق داد.
این وضعیت حتی بر تقاضا برای طلا نیز اثر گذاشت و فشار فروش را تشدید کرد. بر اساس گزارش‌های بازار، قیمت طلا در روزهای پایانی اکتبر به محدوده 3875 دلار رسید و پایین‌ترین سطح خود در حدود یک سال اخیر را تجربه کرد.
با این حال، در ابتدای نوامبر کاهش قیمت نفت و انتشار خبرهایی درباره ادامه تماس‌های دیپلماتیک مرتبط با ایران، به بهبود نسبی قیمت طلا کمک کرد؛ به‌طوری‌که این فلز در معاملات دوشنبه بیش از 2 درصد رشد کرد، هرچند در معاملات سه‌شنبه مجدداً با کاهش محدودی مواجه شد.
تداوم خرید بانک‌های مرکزی؛ پشتوانه بازار طلا
با وجود افت قابل‌توجه قیمت طلا، همه بخش‌های بازار با کاهش تقاضا مواجه نبوده‌اند. تازه‌ترین گزارش شورای جهانی طلا که سوم نوامبر منتشر شد، نشان می‌دهد بانک‌های مرکزی همچنان از خریداران مهم این فلز گران‌بها هستند.
بر اساس این گزارش، خرید خالص بانک‌های مرکزی در سه‌ماهه سوم سال 2026 به 321 تن رسید. همچنین مجموع خرید خالص این نهادها از ابتدای سال تا پایان سه‌ماهه سوم به 675 تن رسیده است.
شورای جهانی طلا پیش‌بینی کرده است خرید بانک‌های مرکزی در کل سال 2026 دست‌کم با سطح خرید سال گذشته، یعنی حدود 848 تن، برابر شود.
خرید طلا از سوی بانک‌های مرکزی عمدتا با هدف تنوع‌بخشی به ذخایر ارزی، کاهش وابستگی به دلار و افزایش امنیت دارایی‌های ملی انجام می‌شود خرید طلا از سوی بانک‌های مرکزی عمدتا با هدف تنوع‌بخشی به ذخایر ارزی، کاهش وابستگی به دلار و افزایش امنیت دارایی‌های ملی انجام می‌شود. این روند که در سال‌های اخیر اهمیت بیشتری پیدا کرده، یکی از عوامل حمایت‌کننده از تقاضای بلندمدت طلا به شمار می‌رود.
در مقابل، تقاضای مصرفی با فشار بیشتری مواجه شده است. طبق گزارش شورای جهانی طلا، تقاضای شمش و سکه در سه‌ماهه سوم سال جاری نسبت به مدت مشابه سال قبل 19 درصد کاهش یافته و به 268 تن رسیده است.
مصرف طلا در صنعت جواهرات نیز با افت 17 درصدی به 313 تن رسیده؛ موضوعی که نشان می‌دهد افزایش قیمت‌های پیشین، قدرت خرید مصرف‌کنندگان را کاهش داده است.
با این حال، ورود سرمایه به صندوق‌های سرمایه‌گذاری مبتنی بر طلای فیزیکی ادامه داشته است. این صندوق‌ها در سه‌ماهه سوم سال 2026 حدود 211 تن ورود سرمایه ثبت کرده‌اند؛ موضوعی که از تداوم علاقه بخشی از سرمایه‌گذاران نهادی به طلا حکایت دارد.
پیش‌بینی قیمت طلا در انتهای سال 2026 و 2027
در شرایطی که بازار طلا با نوسانات قابل‌توجهی مواجه است، پیش‌بینی مؤسسات مالی و تحلیلگران درباره آینده این فلز اهمیت ویژه‌ای پیدا کرده است.
بر اساس نظرسنجی رویترز از 30 تحلیلگر و معامله‌گر بازار طلا که 27 اکتبر 2026 منتشر شد، میانگین پیش‌بینی قیمت طلا برای کل سال 2026 به 4495 دلار در هر اونس کاهش یافته است. این رقم در نظرسنجی قبلی 4509 دلار بود.
در مقابل، میانگین پیش‌بینی تحلیلگران برای سال 2027 از 4610 دلار به 4650 دلار افزایش یافته است میانگین پیش‌بینی تحلیلگران برای سال 2027 از 4610 دلار به 4650 دلار افزایش یافته است. این ارقام میانگین قیمت مورد انتظار در سال‌های مربوطه هستند و به معنای هدف قطعی قیمت در پایان سال نیستند.
کاهش پیش‌بینی قیمت در سال جاری نشان می‌دهد تحلیلگران نسبت به ادامه رشد طلا در کوتاه‌مدت محتاط‌تر شده‌اند، اما افزایش پیش‌بینی برای سال آینده از انتظار برای بهبود نسبی شرایط بازار در افق بلندمدت حکایت دارد.
در همین حال، شورای جهانی طلا نیز در تحلیل میان‌سال خود سناریوهای متفاوتی برای ادامه سال 2026 مطرح کرده بود.
بر اساس این سناریوها، تشدید بحران‌های اقتصادی و سیاسی و کاهش نرخ بهره می‌تواند زمینه‌ساز رشد مجدد قیمت طلا شود؛ در مقابل، تقویت دلار، افزایش بازده اوراق و بهبود شرایط اقتصادی جهان می‌تواند فشار نزولی بر این فلز را ادامه دهد.
نرخ بهره و دلار؛ تعیین‌کنندگان اصلی مسیر آینده طلا
تحلیلگران برای ارزیابی مسیر آینده بازار طلا، بیش از هر چیز تحولات سیاست پولی آمریکا، نرخ دلار، قیمت انرژی و وضعیت اقتصاد جهانی را زیر نظر دارند.
در صورتی که تورم آمریکا کاهش یابد و فدرال رزرو به سمت کاهش نرخ بهره حرکت کند، جذابیت طلا برای سرمایه‌گذاران افزایش خواهد یافت. تضعیف دلار نیز می‌تواند از طریق افزایش قدرت خرید دارندگان سایر ارزها، به رشد تقاضای جهانی طلا کمک کند.
از سوی دیگر، تداوم خرید بانک‌های مرکزی و افزایش نگرانی‌ها درباره بدهی دولت‌ها و ثبات نظام مالی بین‌المللی می‌تواند از قیمت این فلز در بلندمدت حمایت کند تداوم خرید بانک‌های مرکزی و افزایش نگرانی‌ها درباره بدهی دولت‌ها و ثبات نظام مالی بین‌المللی می‌تواند از قیمت این فلز در بلندمدت حمایت کند.
در مقابل، افزایش مجدد نرخ بهره، تقویت دلار، کاهش تنش‌های ژئوپلیتیکی و خروج سرمایه از صندوق‌های سرمایه‌گذاری طلا از مهم‌ترین ریسک‌هایی هستند که می‌توانند مانع بازیابی قیمت شوند.
تأثیر نوسانات جهانی بر بازار طلای ایران
تحولات بازار جهانی طلا به‌طور مستقیم بر بازار داخلی ایران اثر می‌گذارد، اما قیمت طلا در ایران تنها تابع نرخ جهانی اونس نیست و نرخ دلار در بازار داخلی نیز نقش تعیین‌کننده‌ای در قیمت‌گذاری آن دارد قیمت طلا در ایران تنها تابع نرخ جهانی اونس نیست و نرخ دلار در بازار داخلی نیز نقش تعیین‌کننده‌ای در قیمت‌گذاری آن دارد.
به همین دلیل ممکن است در شرایطی که قیمت جهانی طلا کاهش پیدا می‌کند، افزایش نرخ ارز در ایران موجب رشد قیمت ریالی طلا شود. در مقابل، کاهش نرخ ارز می‌تواند حتی در شرایط ثبات قیمت جهانی، به افت قیمت طلا در بازار داخلی منجر شود.
از این رو، پیش‌بینی دقیق بازار طلای ایران مستلزم در نظر گرفتن هم‌زمان قیمت جهانی اونس، نرخ ارز، میزان تقاضای داخلی و شرایط اقتصادی کشور است.