فصل تجارت - سخنگوی سازمان غذا و دارو با هشدار درباره گسترش «خوددرمانی دیجیتال» تأکید کرد هوش مصنوعی و اطلاعات پزشکی اینترنتی تنها برای افزایش آگاهی سلامت مناسباند و نباید مبنای تشخیص بیماری، مصرف دارو، تغییر دوز یا قطع درمان قرار گیرند.
دکتر محمد هاشمی، سخنگوی سازمان غذا و دارو، با اشاره به افزایش استفاده از هوش مصنوعی و اینترنت برای دریافت اطلاعات سلامت، درباره خطرات خوددرمانی دیجیتال هشدار داد و تأکید کرد این فناوریها نباید جایگزین پزشک و داروساز برای تشخیص و درمان بیماری شوند.
وی اظهار کرد: هوش مصنوعی و منابع اینترنتی میتوانند ابزارهای ارزشمندی برای افزایش آگاهی و آموزش سلامت باشند، اما نباید به عنوان مرجعی برای تشخیص بیماری، تجویز دارو، تغییر دوز یا قطع مصرف دارو مورد استفاده قرار گیرند.
هاشمی با تشریح مفهوم «خوددرمانی دیجیتال» گفت دسترسی گسترده به اطلاعات پزشکی در فضای مجازی در کنار مزایای آموزشی، چالشهای جدیدی نیز ایجاد کرده است. برخی افراد پس از جستوجوی علائم بیماری در اینترنت یا دریافت پاسخ از سامانههای هوش مصنوعی، بدون مراجعه به پزشک یا مشورت با داروساز اقدام به مصرف، تغییر یا قطع خودسرانه دارو میکنند که این اقدام میتواند پیامدهای جدی برای سلامت آنها داشته باشد.
سخنگوی سازمان غذا و دارو تأکید کرد تصمیمگیری درباره مصرف دارو به عوامل مختلفی از جمله تشخیص دقیق بیماری، سابقه پزشکی، شرایط فیزیولوژیک فرد، عملکرد اندامهای حیاتی مانند کبد و کلیه، تداخلات دارویی و شرایط خاصی مانند بارداری و شیردهی بستگی دارد.
وی افزود: سامانههای عمومی هوش مصنوعی معمولاً به پرونده بالینی و اطلاعات کامل پزشکی فرد دسترسی ندارند و به همین دلیل نمیتوانند تمام عوامل مؤثر در تصمیمگیری دارویی را به شکل دقیق ارزیابی کنند.
مشاور رئیس سازمان غذا و دارو همچنین بر اهمیت نقش داروساز در پیشگیری از خطاهای دارویی تأکید کرد و گفت داروساز تنها مسئول عرضه دارو نیست، بلکه متخصص شناسایی تداخلات دارویی و آموزش بیمار نیز محسوب میشود و میتواند از بسیاری از خطاهای قابل پیشگیری جلوگیری کند.
هاشمی خاطرنشان کرد حتی دارویی که برای یک بیمار مفید است، ممکن است به دلیل شرایط خاص بالینی یا تداخل با سایر داروهای مصرفی برای فرد دیگری خطرناک باشد. بنابراین مصرف دارو باید متناسب با شرایط هر بیمار و تحت نظارت کادر درمان انجام شود.
وی با اشاره به احتمال خطا در پاسخهای هوش مصنوعی به دلیل ناقص بودن اطلاعات ورودی یا پردازش نادرست دادهها، درباره مصرف خودسرانه برخی داروها هشدار داد و گفت استفاده از آنتیبیوتیکها، داروهای مؤثر بر سیستم عصبی، داروهای ضدانعقاد و داروهای مربوط به بیماریهای مزمن نیازمند نظارت دقیق حرفهای است.
سخنگوی سازمان غذا و دارو در پایان تأکید کرد مردم میتوانند از اینترنت و فناوریهای هوش مصنوعی برای کسب اطلاعات عمومی و شناخت بهتر بیماریها استفاده کنند، اما هرگونه اقدام درمانی، مصرف دارو، تغییر دوز یا قطع دارو باید با مشورت پزشک یا داروساز انجام شود.