فصل تجارت - یک مقام مسئول با اشاره به مزیتهای تولید نزدیک به مصرف، توسعه پالایشگاههای کوچک در استانها را گامی عملی برای ایجاد اشتغال، کاهش جابهجایی فرآورده و رونق شهرکهای صنعتی توصیف کرد.
به گزارش فصل تجارت علی احمدزاده مشاور رئیس پژوهشگاه صنعت نفت و مسئول طرحهای بالادستی، در نشست صبح امروز (دوشنبه) با محوریت موضوع اقتصاد و حکمرانی انرژی با اشاره به تجربه چند دههای بخش انرژی، محورهای مهمی را درباره دیپلماسی انرژی، افت تولید پارس جنوبی، فلرینگ، زنجیره ارزش و ناترازی حکمرانی مطرح کرد.
بر اساس این گزارش، احمدزاده با بیان اینکه مسئله انرژی سالهاست بهطور جدی نیازمند بازنگری است، گفت: از سالها پیش بحثهایی درباره حضور شرکتهای خارجی، توسعه شبکه گاز و سرمایهگذاری بخش خصوصی مطرح شد، اما بسیاری از طرحها به دلیل نبود ساختار مناسب یا با تأخیر چندساله اجرا شدند.
وی با اشاره به میدان مشترک پارس جنوبی و ضرورت همکاری با شریک قطری گفت: ما باید با شریک خود در میدان مشترک وارد دیپلماسی انرژی میشدیم تا صیانت از مخزن بهصورت مشترک انجام شود؛ این وظیفه شراکت است. اما این موضوع هرگز بهطور جدی دنبال نشد.
احمدزاده افزود: کشور شریک از ابتدای پروژه کمپرسور نصب کرده و برداشت خود را مدیریت میکند، اما ما هنوز در فکر تجاریسازی و تصمیمگیری هستیم.
مشاور رئیس پژوهشگاه صنعت نفت با اشاره به رشد ظرفیت گاز کشور گفت: تولید و عرضه گاز از حدود 150 میلیون متر مکعب در روز به 350 میلیون متر مکعب رسیده است، اما هماکنون بخشی از فازهای پارس جنوبی به دلیل افت فشار از مدار خارج شدهاند و این میدان روزانه حدود 50 میلیون متر مکعب گاز از دست میدهد؛ رقمی معادل ظرفیت یک پالایشگاه.
وی راهکارهای فنی مانند اتصال فازها برای تقسیم خوراک را اقدامی ارزشمند توصیف کرد، اما تأکید کرد که این اقدامات بهتنهایی کافی نیست و باید برنامه جامعتری برای جبران افت تولید تدوین شود.
احمدزاده با اشاره به پیشنهاد واگذاری گازهای فلر به سرمایهگذاران داخلی بر اساس فناوری بومی گفت: با وجود تحریمها، تبدیل فلر به محصول امکانپذیر است. اگر سرمایهگذار با شرکتهای دانشبنیان داخلی همکاری کند، مشوقهایی مانند 10 سال تنفس در نظر گرفته شده است. دولت نباید در این بخش خساست به خرج دهد.
وی درباره زنجیره ارزش افزود: در زنجیرههای دوم تا پنجم صنایع، ما بازار اروپا و جهان را اشباع کردیم، به طوری که قیمت محصولات به نقطه سر به سر رسید و بخشی از سرمایهگذاریها از بین رفت. باید برای توسعه زنجیره ارزش، زمینهسازی و آمادهسازی جدی صورت گیرد.
مشاور رئیس پژوهشگاه صنعت نفت از پیشنهاد ایجاد پالایشگاههای کوچک محلی در 16 استان کشور در سال 1390 یاد کرد و گفت: هدف این بود که بهجای جابهجایی بنزین و گازوئیل در سطح کشور، تولید نزدیک به مصرف باشد، اشتغال منطقهای ایجاد شود و شهرکهای صنعتی تقویت شوند.
از منظر پدافند غیرعامل نیز تمرکز صنعت در بندرعباس و اهواز را آسیبپذیر دانست و گفت: باید ظرفیت اکوسیستمهای منطقهای سنجیده شود؛ نباید تمام صنعت پایداری فرآوردهای را در چند نقطه محدود متمرکز کنیم.
احمدزاده با انتقاد از نبود تعریف مشخص برای حکمرانی انرژی گفت: در هفت حوزه گاز، برق، فرآورده، سرمایهگذاری، فناوری و اقتصاد انرژی ناترازی داریم. برای حکمرانی انرژی تعریف ساختاری وجود ندارد و بسته سیاستی متناسب با منابع، فرهنگ و شرایط کشور پیشبینی نشده است.
وی افزود: ناهماهنگی ساختاری و نهادی باعث سردرگمی سرمایهگذار میشود. دولت باید از تصدیگری کم کند و به سیاستگذاری، تعیین هزینهها، نقشه راه و تنظیمگری بپردازد.
به گفته احمدزاده، مجلس اختیار فروش گاز فلر بین 5.5 تا 2 سنت را داده است، اما تحقق زنجیره ارزش نیازمند هماهنگی نهادی و حمایت واقعی از بخش خصوصی و شرکتهای دانشبنیان است.
این کارشناس حوزه انرژی در پایان تأکید کرد: تا زمانی که مدل حکمرانی متناسب با منابع و فرهنگ کشور تدوین نشود، هر سرمایهگذاری در ابهام خواهد ماند و چالشهای انرژی تکرار خواهد شد.