فصل تجارت - حسن فروزان‌فرد، رئیس کمیسیون حکمرانی سازمانی اتاق بازرگانی،صنایع، معادن و کشاورزی تهران در یادداشتی به بررسی استاندارد بین‌المللی ایزو ۳۷۳۰۱ و نقش آن در استقرار نظام مدیریت تطبیق (سازواری) در سازمان‌هاپرداخته است. این استاندارد با تاکید بر ضرورت شناسایی و مدیریت ریسک‌های تطبیق، مسئولیت‌پذیری مدیران، نهادینه‌سازی رفتار اخلاقی و بهبود مستمر، چارچوبی برای ارتقای حکمرانی سازمانی، پیشگیری از تخلف و تقویت اعتماد در روابط اقتصادی فراهم می‌کند.
فصل تجارت - حسن فروزان‌فرد، رئیس کمیسیون حکمرانی سازمانی اتاق بازرگانی،صنایع، معادن و کشاورزی تهران در یادداشتی به بررسی استاندارد بین‌المللی ایزو 37301 و نقش آن در استقرار نظام مدیریت تطبیق (سازواری) در سازمان‌هاپرداخته است. این استاندارد با تاکید بر ضرورت شناسایی و مدیریت ریسک‌های تطبیق، مسئولیت‌پذیری مدیران، نهادینه‌سازی رفتار اخلاقی و بهبود مستمر، چارچوبی برای ارتقای حکمرانی سازمانی، پیشگیری از تخلف و تقویت اعتماد در روابط اقتصادی فراهم می‌کند.
استاندارد ایزو 37301 نسخه 2021 به یکی از مهم‌ترین اسناد مرجع در حوزه حکمرانی سازمانی، مدیریت تطبیق (سازواری)، مدیریت ریسک‌های تطبیق و سلامت نهادی تبدیل شده است. این استاندارد، علاوه بر آنکه به سازمان‌ها اعلام می‌کند، چگونه الزامات قانونی و مقرراتی را رعایت کنند، به‌طور نظام‌مند به این پرسش پاسخ می‌دهد که چگونه تطبیق (سازواری) را به بخشی از فرهنگ، ساختار و رفتار سازمانی تبدیل کنند.
در متن استاندارد، به‌روشنی تاکید شده است که تطبیق یک فرآیند ایستا یا صرفا حقوقی نیست، بلکه یک روند پویا و مستمر است. 1 این نگاه، استاندارد ایزو 37301 را از یک استاندارد فنی صرف فراتر برده و به یک چارچوب حکمرانی رفتاری و نهادی ارتقا می‌دهد.
استاندارد ISO 37301 طی سال‌های اخیر، جایگاه ویژه‌ای در میان نهادها و بنگاهها پیدا کرده است؛چرا که از یک راهنمای غیرقابل گواهی‌دهی به یک استاندارد دارای الزامات مشخص و قابل ممیزی تبدیل شده است. این تحول، اهمیت بین‌المللی استاندارد را افزایش داده و امکان ممیزی مستقل و صدور گواهی تطبیق (سازواری) را فراهم کرده است. در بسیاری از کشورها، وجود یک سیستم مدیریت تطبیق (سازواری) مستند و موثر، هنگام رسیدگی به تخلفات، به‌عنوان عامل کاهش‌دهنده مسئولیت و شدت مجازات در نظر گرفته می‌شود.
این استاندارد تاکید می‌کند که سازمان‌هایی که می‌خواهند در بلندمدت موفق باشند، باید فرهنگ تطبیق (سازواری) را در خود نهادینه کنند و نیازها و انتظارات ذی‌نفعان را در نظر بگیرند. این موضوع در مقدمه استاندارد آمده است . 2
ISO 37301 بر اساس ساختار مشترک استانداردهای سیستم مدیریت تدوین شده و شامل بخش‌های زمینه سازمان، رهبری، برنامه‌ریزی، پشتیبانی، عملیات، ارزیابی عملکرد و بهبود مستمر است. این ساختار، امکان ادغام و هم‌افزایی میان استانداردهای مختلف را فراهم می‌کند و سازمان‌ها می‌توانند یک معماری حکمرانی یکپارچه ایجاد کنند.
در بند 4 این استاندارد نیز سازمان‌ها ملزم می‌شوند، محیط داخلی و خارجی خود را بشناسند و دریابند که چه عواملی بر توانایی آن در تحقق اهداف سیستم مدیریت تطبیق (سازواری) اثر می‌گذارند. این شناخت شامل مدل کسب‌وکار، روابط با طرف‌های ثالث، زمینه حقوقی و مقرراتی، شرایط اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، ساختارهای داخلی و فرهنگ تطبیق (سازواری) است. همچنین سازمان باید ذی‌نفعان و انتظارات آنان را شناسایی کند و مشخص سازد کدام انتظارات از طریق سیستم مدیریت تطبیق (سازواری) پاسخ داده خواهد شد.
در بند 5 این سند نیز نقش هیئت‌مدیره به عنوان مدیریت ارشد و رهبری در همه سطوح برجسته می‌شود. استاندارد مذکور در این بخش اشاره می‌کند که تطبیق (سازواری) بدون رهبری واقعی، صرفا مجموعه‌ای از مستندات خواهد بود و در عمل به رفتار روزمره سازمان نفوذ نخواهد کرد. این بند شامل تدوین سیاست تطبیق (سازواری)، تعریف نقش‌ها و مسئولیت‌ها، ایجاد فرهنگ تطبیق (سازواری) و استقرار ساختار حکمرانی تطبیق (سازواری) است.
در بند 6 ، سازمان ملزم می‌شود، ریسک‌ها و فرصت‌های مرتبط با تطبیق (سازواری) را شناسایی و تحلیل کند و اهداف تطبیق (سازواری) را تعیین و برای تحقق آن‌ها برنامه‌ریزی کند. ریسک تطبیق (سازواری) 3 فقط ریسک حقوقی نیست؛ بلکه می‌تواند شامل ریسک‌های مالی، اعتباری، اخلاقی، اجتماعی و حتی سیاسی باشد.
در بند 7 ، استاندارد بر تامین منابع کافی، شایستگی، آگاهی، ارتباطات موثر و مستندسازی مناسب تاکید دارد. این بند شامل تامین منابع انسانی، مالی، فناورانه و اطلاعاتی، تعریف شایستگی‌های لازم برای نقش‌های مرتبط با تطبیق (سازواری)، طراحی و اجرای برنامه‌های آموزشی و ایجاد سازوکارهای ارتباطی داخلی و خارجی است.
در بند 8 ، استاندارد وارد سطح عملیاتی می‌شود و از سازمان می‌خواهد کنترل‌ها و رویه‌های لازم برای مدیریت تطبیق (سازواری) را طراحی و اجرا کند، سازوکارهای گزارش‌دهی نگرانی‌ها و تخلفات را فراهم سازد و فرآیندهای رسیدگی، بررسی و تحقیق در مورد موارد احتمالی عدم تطبیق (سازواری) را مستقر کند.
در بند 9 ، استاندارد بر پایش، اندازه‌گیری، تحلیل و ارزیابی عملکرد سیستم مدیریت تطبیق (سازواری) تاکید دارد. این بند شامل تعریف شاخص‌ها، جمع‌آوری داده‌ها، اجرای ممیزی‌های داخلی و انجام بازنگری‌های مدیریت است.
در بند 10 این استاندارد نیز بر بهبود مستمر و مدیریت عدم تطبیق (سازواری) اشاره شده است. 4 به این ترتیب، سازمان باید موارد عدم تطبیق (سازواری) را شناسایی و تحلیل کند و اقدامات اصلاحی برای رفع علت‌ها و جلوگیری از تکرار انجام دهد.
استاندارد ISO 37301 برای ایران و اتاق بازرگانی تهران اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا می‌تواند چارچوبی عملی برای طراحی و استقرار سیستم‌های تطبیق (سازواری) در بنگاهها فراهم کند، به کاهش ریسک‌های فساد و تخلف کمک کند، زمینه‌ساز هم‌راستاسازی بخش خصوصی با استانداردهای جهانی حکمرانی شود و اعتماد در روابط بین‌المللی را تقویت کند.
این استاندارد، تطبیق (سازواری) را از سطح رعایت حداقلی قانون به سطح حکمرانی مسئولانه، رفتار اخلاقی و سلامت نهادی ارتقا می‌دهد و به سازمان‌ها کمک می‌کند تا ریسک‌های تطبیق (سازواری) را شناسایی و مدیریت را به فرصت تبدیل کنند. در نهایت، استاندارد ایزو 37301 به تقویت اعتماد عمومی، تقویت روابط بین‌المللی و ارتقای جایگاه بخش خصوصی کمک می‌کند.
:پی نوشت
1. Compliance is an ongoing process and the outcome of an organization meeting its obligations. Compliance is made sustainable by embedding it in the culture of the organization and in the behaviour and attitude of people working for it.
2. Organizations that aim to be successful in the long term need to establish and maintain a culture of compliance, considering the needs and expectations of interested parties
3. Compliance risk: likelihood of occurrence and the consequences of noncompliance with the organization"s compliance obligations.
4. Noncompliance: non-fulfilment of compliance obligations
لینک کوتاه: https://news.tccim.ir/?81203