فصل تجارت - یک مسئول دولتی گفت: براساس ارزیابیهای انجامشده اجرای آبیاری هوشمند به طور متوسط حدود 15 تا 16 درصد کاهش حجم آب مصرفی و بیش از 40 درصد نیز ارتقای بهرهوری را موجب شده است.
، فریبرز عباسی، مجری طرح سامانههای نوین آبیاری وزارت جهاد کشاورزی امروز دوشنبه در نشست توسعه سامانههای آبیاری هوشمند در محل همایش اتاق اصناف ایران طی سخنانی گفت: بر مبنای اراضی بزرگ کشت و صنعتها و کشاورزان پیشرو، حدود 1.5 میلیون هکتار از این اراضی در اولویت نخست اجرای طرح توسعه هوشمندسازی آبیاری ما قرار میگیرد.
وی درباره برنامه معاونت آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی برای سال جاری نیز اظهار کرد: در سال 1405 توسعه آبیاری هوشمند در سطح 50 هزار هکتار از اراضی کشاورزی کشور هدفگذاری شده است که در صورت نهایی شدن موافقتنامهها و تامین اعتبارات مورد نیاز، اجرای آن با همکاری شرکتهای دانشبنیان، مراکز علمی و تحقیقاتی و مجموعههای اجرایی دنبال خواهد شد.
مجری طرح سامانههای نوین آبیاری وزارت جهاد کشاورزی ادامه داد: این برنامه بخشی از یک برنامه جامع کوتاهمدت، میانمدت و بلندمدت برای توسعه آبیاری هوشمند در کشور است و تلاش میکنیم با استفاده از تجربیات طرحهای پایلوت و الگویی، توسعه این فناوری را هدفمند و مبتنی بر ارزیابیهای فنی و اقتصادی پیش ببریم.
وی تاکید کرد: در صورت فراهم شدن زیرساختها و الزامات فنی، اقتصادی و اجرایی، توسعه این فناوری میتواند نقش مهمی در ارتقای بهره وری آب و تحقق اهداف برنامههای بالادستی کشور ایفا کند.
عباسی با اشاره به تجربه چند سال اخیر کشور در زمینه آبیاری هوشمند نیز گفت: از سال 1401 اجرای این طرح ابتدا به صورت پایلوت و طرح الگویی آغاز شد و پس از ارزیابی نتایج و اثربخشی آن، توسعه این فناوری در سطح کشور وارد مرحله جدیدی شده است.
وی تصریح کرد: طی این مدت از ظرفیت شرکتهای دانشبنیان، مراکز علمی و تحقیقاتی و مجموعههای تخصصی کشور استفاده شده و تقریباً تمام فناوریهای سختافزاری و نرمافزاری موجود در حوزه آبیاری هوشمند که دارای تاییدیه مراجع ذیصلاح بودهاند، در طرحهای پایلوت و الگویی مورد استفاده قرار گرفتهاند.
مجری طرح سامانههای نوین آبیاری وزارت جهاد کشاورزی یکی از چالشهای اصلی توسعه آبیاری هوشمند را محدود بودن تعداد شرکتهای دانشبنیان فعال در این حوزه عنوان و تصریح کرد: در آغاز اجرای برنامه، با 5 شرکت دانشبنیان کار را شروع کردیم و در حال حاضر نیز دو شرکت در حوزه تجهیزات آبیاری هوشمند نیز دارای تاییدیه هستند و همچنین هفت شرکت دیگر درخواست فعالیت ارائه کردهاند که صلاحیت آنها در حال بررسی است و در صورت تایید، به مجموعه شرکتهای فعال در این حوزه اضافه خواهند شد.
وی درباره اجرای طرحهای پایلوت و الگویی هوشمندسازی آبیری کشاورزی در استانهای مختلف کشور افزود: در اغلب استانهای کشور طرحهای الگویی و پایلوت آبیاری هوشمند اجرا شده و تاکنون بیش از 30 محصول مختلف زیر پوشش این طرحها قرار گرفتهاند.
عباسی ادامه داد: محصولاتی همچون سیبزمینی، ذرت علوفهای، جو، گندم، پسته، مرکبات و سایر محصولات راهبردی از جمله محصولات مورد مطالعه بودهاند.
وی گفت: بر اساس ارزیابیها و پایشهای انجامشده توسط مراکز دانشگاهی و تحقیقاتی، اجرای آبیاری هوشمند در طرحهای مورد بررسی به طور متوسط حدود 15 تا 16 درصد کاهش حجم آب آبیاری و به همین میزان افزایش عملکرد را به همراه داشته و بیش از 40 درصد نیز موجب ارتقای بهرهوری شده است.
مجری طرح سامانههای نوین آبیاری وزارت جهاد کشاورزی به برنامه هفتم پیشرفت و همچنین سند دانشبنیان امنیت غذایی اشاره کرد و گفت: در این اسناد، اهداف مشخصی برای افزایش بهرهوری و کاهش مصرف آب بخش کشاورزی تعیین شده و دستیابی به این اهداف، نیازمند برنامهریزی جدی برای استفاده بهینه از منابع آب است.
وی افزود: بر اساس هدف گذاریها، میزان مصرف آب کشاورزی باید از حدود 70 تا 80 میلیارد مترمکعب به حدود 65 میلیارد مترمکعب در پایان برنامه هفتم پیشرفت و در سند دانشبنیان امنیت غذایی به حدود 51 میلیارد مترمکعب کاهش یابد، بنابراین استفاده از فناوریهای نوین از جمله آبیاری هوشمند، یکی از ابزارهای مهم برای تحقق این اهداف به شمار میرود.
عباسی آبیاری هوشمند را یک فناوری مدیریتی مبتنی بر داده توصیف و تصریح کرد: در این سامانه، دادههای محیطی و اطلاعات مربوط به مزرعه برای تعیین زمان، میزان و مدت آبیاری مورد استفاده قرار میگیرد و در نتیجه، دخالت و خطای انسانی در برنامهریزی آبیاری کاهش پیدا میکند. به بیان دیگر، آبیاری هوشمند داده را به تصمیم بهموقع تبدیل میکند.
وی در ادامه با تاکید بر ضرورت مشارکت بهرهبرداران در اجرای طرحها گفت: فناوری آبیاری هوشمند زمانی میتواند به شکل پایدار توسعه پیدا کند که بهرهبردار از ابتدای اجرای طرح در آن مشارکت داشته باشد.
مجری طرح سامانههای نوین آبیاری وزارت جهاد کشاورزی ادامه داد: در طرحهای پایلوت و اولیه، مشارکت مالی بهرهبرداران مورد توجه قرار گرفت و حداقل 30 تا 50 درصد مشارکت آنان در اجرای طرحها پیشبینی شد به ویژه در مواردی که تجهیزات سختافزاری بیشتری مورد نیاز است، مشارکت خود بهرهبردار اهمیت بیشتری پیدا میکند.
عباسی در همین حال بر ضرورت افزایش نقش بخش خصوصی در توسعه آبیاری هوشمند تاکید و ابراز کرد: دولت به تنهایی قادر به تأمین تمام هزینههای مورد نیاز این فناوری نیست و باید از ظرفیت سرمایهگذاران و بخش خصوصی برای توسعه آن بیشتر استفاده شود.