آرایش جنگی در بنادر و پایانه‌های مرزی ضروری است/ تکلیفی برای حذف مقررات مازاد در ترخیص کالاهای اساسی تعیین شد

فصل تجارت - رئیس کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی از تعیین تکلیف برای وزارت امور اقتصادی و دارایی جهت حذف مقررات زاید در فرآیند ترخیص کالا خبر داد و تأکید کرد که در شرایط کنونی، ضرورت دارد دستگاه‌های اجرایی با اتخاذ آرایش جنگی، ضمن ایجاد مدیریت واحد در بنادر و تقویت دیپلماسی اقتصادی، زمینه‌ساز تسهیل و تسریع در تأمین کالاهای اساسی کشور شوند.

به گزارش خبرنگار خانه ملت نشست کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی، ظهر امروز (سه‌شنبه، 14 مهرماه) با حضور فرزانه صادق، وزیر راه و شهرسازی و جمعی از معاونان وزارت راه و شهرسازی به منظور بررسی چالش‌های حوزه حمل‌ونقل و ترانزیت کالا برگزار شد.
محمدرضا رضایی‌کوچی در تشریح نشست، با اشاره به مباحث مطرح شده پیرامون ترخیص کالاهای اساسی از بنادر و پایانه‌های مرزی، اظهار داشت: با توجه به شرایط خاص کشور، انتظار می‌رود دستگاه‌های اجرایی با اتخاذ آرایش جنگی، کالاهای اساسی مورد نیاز مردم را در کوتاه‌ترین زمان ممکن تأمین کنند.
لزوم حذف مقررات زاید برای افزایش سرعت ترخیص کالا
رئیس کمیسیون عمران مجلس با انتقاد از وجود حجم انبوهی از مقررات مازاد که فرآیند ترخیص کالا را با کندی مواجه کرده است، افزود: یکی از تکالیف اصلی که در این نشست برای وزارت اقتصاد مشخص کردیم، حذف فوری مقررات مازاد است. تجربه دوران دفاع مقدس نشان می‌دهد که با تفویض اختیارات ویژه به دستگاه‌های اجرایی و حذف تشریفات زائد، سرعت ترخیص کالا از بنادر و مرزهای زمینی حتی تا دو برابر شرایط عادی افزایش یافت؛ لذا باید از این تجربیات بهره‌مند شویم.
استقرار مدیریت واحد در بنادر و پایانه‌ها
رضایی‌کوچی بر ضرورت ایجاد «مدیریت واحد» در مبادی ورودی و خروجی کشور تأکید کرد و گفت: در حال حاضر دستگاه‌های متعددی در بنادر و پایانه‌ها حضور دارند که در بسیاری از موارد فعالیت‌های آن‌ها با یکدیگر همپوشانی نداشته و یا در تضاد است. کمیسیون عمران تأکید دارد که یک دستگاه باید محوریت و فرماندهی پایانه‌ها را بر عهده بگیرد تا دستورات وی لازم‌الاجرا بوده و از موازی‌کاری جلوگیری شود.
تقویت دیپلماسی اقتصادی برای تسهیل صادرات و واردات
وی همچنین به نقش مهم وزارت امور خارجه در حل مشکلات پایانه‌های مرزی اشاره کرد و افزود: بخشی از صف‌های طولانی در پایانه‌های مرزی به ناهماهنگی با کشورهای مقصد بازمی‌گردد. از دوستان در وزارت امور خارجه انتظار داریم دیپلماسی اقتصادی را فعال‌تر کرده و با رایزنی‌های مؤثر با کشورهای همسایه، بستری فراهم کنند تا کالاها اعم از صادراتی و وارداتی به سهولت ترخیص شوند.
تسریع در تکمیل زیرساخت‌های دسترسی به بنادر
رئیس کمیسیون عمران مجلس در پایان با اشاره به ارائه گزارش سازمان راهداری در خصوص وضعیت دسترسی به بنادر و پایانه‌ها، خاطرنشان کرد: بهبود مسیرهای مواصلاتی، ارتقای وضعیت جاده‌ها و کوتاه‌سازی زمان حمل‌ونقل کالا از دیگر موضوعات ضروری است. اطمینان داریم که با تجربه ارزشمند دوران دفاع مقدس و هم‌افزایی تمامی دستگاه‌های اجرایی، می‌توانیم بدون هیچ‌گونه دغدغه‌ای کالاهای اساسی مورد نیاز کشور را حتی در شرایط سخت تأمین کنیم.
فرزانه صادق، وزیر راه و شهرسازی نیز در ادامه این نشست، با اشاره به تعامل سازنده میان این وزارتخانه و گمرک در دوره یک‌ساله اخیر برای مدیریت شرایط جنگ اقتصادی، اظهار داشت: با هماهنگی‌های انجام شده در کارگروه تسهیل و تسریع ترخیص کالا، موفق شدیم با تعریف بازه زمانی عملیاتی (سه روزه) بخش بزرگی از گلوگاه‌های ترخیص را برطرف کنیم که نتیجه آن، خروج رکوردگونه کامیون‌ها از بنادر و پایانه‌ها بود.
وزیر راه و شهرسازی با تأکید بر اهمیت «ستاد گذر» در رفع موانع اجرایی، از همکاری نزدیک مجلس شورای اسلامی قدردانی کرد و گفت: مصوبات اخیر این ستاد با ابلاغ رئیس‌جمهور، نقش مؤثری در روانی جریان کالا داشته است.
وی همچنین با اشاره به توافقات دیپلماتیک در حوزه حمل‌ونقل با کشورهای همسایه، از اجرای سامانه تبادل الکترونیک اسناد ترانزیتی با آذربایجان به عنوان یک الگوی موفق یاد کرد و افزود: این تجربه در سایر مرزها نیز در حال پیاده‌سازی است.
صادق در بخش پایانی سخنان خود با اشاره به پیگیری‌های مستمر برای حل چالش‌های زیرساختی و مدیریت پایانه های مرزی (از جمله بازرگان)، تصریح کرد: مدیریت یکپارچه در منابع و آیین‌نامه‌ها با همکاری وزارت اقتصاد و دستگاه‌های ذی‌ربط، اولویت اصلی ماست و دستورات لازم به استانداران برای رفع موانع اجرایی در پایانه‌های مرزی ابلاغ شده است.
وی همچنین با تأکید بر لزوم دیپلماسی فعال حمل‌ونقل، خواستار تداوم رایزنی‌های سطح بالا برای کاهش توقف کالا در مسیرهای ترانزیتی کشورهای همسایه شد.
بررسی عملکرد تجارت خارجی و توسعه زیرساخت‌های ریلی در نشست تخصصی وزارت راه و شهرسازی
در این نشست، گزارشی جامع از عملکرد تجارت خارجی کشور طی پنج‌ماهه گذشته در بخش‌های مختلف از جمله در حوزه بنادر، پایانه‌های جاده‌ای و بنادر شمالی (با تمرکز بر فرآیند واردات) و نیز اخرین وضعیت صادرات و واردات ارائه شد. همچنین اقدامات راهبردی در چارچوب دیپلماسی حمل‌ونقل و رایزنی‌های بین‌المللی تشریح شد. از سوی دیگر اهم برنامه‌های پیاده‌سازی‌شده در حوزه «مدیریت یکپارچه مرزی»، شامل مقررات‌زدایی، حذف برخوردهای سلیقه‌ای و رفع موانع موجود در بهره‌گیری از مزیت‌های شبکه ریلی، مورد بررسی قرار گرفت.
حسین محمدزاده عضو ناظر مجلس در شورای عالی ترانزیت با اشاره به افزایش حجم تردد در برخی گذرگاه‌ها، از فاصله میان ظرفیت پیش‌بینی‌شده و میزان واقعی تردد انتقاد کرد و گفت برنامه‌ریزی‌ها باید با توجه به آمار و نیازهای روز انجام شود.
وی کاهش صادرات و اختلال در مسیرهای ترانزیتی را از پیامدهای مشکلات موجود دانست و تأکید کرد: رسیدگی به موانع مرزی نباید به اقدامات مقطعی محدود بماند.
محمدزاده با انتقاد از ضعف دیپلماسی حمل‌ونقل، گفت: حل مسائل مرزی نیازمند پیگیری منسجم در سطح ملی است و نباید مسئولیت آن صرفاً به استانداران واگذار شود.
وی همچنین خواستار حضور مؤثرتر وزارت امور خارجه و دیگر دستگاه‌های مرتبط در رایزنی‌ها با کشورهای همسایه شد و بر ضرورت رفع موانع مقرراتی و رفتارهای سلیقه‌ای تأکید کرد.
وی با اشاره به اهمیت همکاری با ترکمنستان و ظرفیت گذرگاه لطف‌آباد هشدار داد که ایجاد اختلال در این مسیر می‌تواند بر فعالیت معادن و زنجیره تأمین کشور اثر بگذارد. به گفته محمدزاده، ظرفیت توسعه این گذرگاه وجود دارد، اما بهره‌برداری پایدار از آن به پیگیری دیپلماتیک مستمر و هماهنگی دستگاه‌های مسئول نیاز دارد.
در بخش دیگر نیز مدیرعامل شرکت راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران گزارشی از اقدامات اخیر این شرکت در حوزه دیپلماسی ریلی، احداث و توسعه خطوط آهن و همچنین چالش‌ها و موانع پیش‌روی صنعت حمل‌ونقل ریلی کشور ارائه کرد. 
رئیس سازمان بنادر و دریانوردی نیز با ارائه آماری از عملکرد بنادر در 5 ماهه اخیر، از ثبت رکورد به ویژه در حوزه ترخیص کالاهای اساسی خبر داد. 
وی ضمن اشاره به موفقیت در انتقال ده‌ها هزار کانتینرِ زمین‌گیر شده در بندر جبل‌علی و مدیریت افزایش 85 درصدی تخلیه در بنادر شمالی با جابه‌جایی تجهیزات، گفت: اگرچه به دلیل ریسک‌های منطقه‌ای شاهد کاهش 45 درصدی در عملیات حمل‌ونقل دریایی و ترانزیت بوده‌ایم، اما با پیگیری‌های دیپلماتیک و عملیاتی، عرضه کالای اساسی در کشور با رشد 4 درصدی نسبت به سال گذشته تثبیت شده است.
رئیس سازمان راهداری و حمل و نقل جاده‌ای نیز با تأکید بر اینکه ازدحام فعلی در پایانه‌های مرزی ناشی از «کندی پذیرش ناوگان توسط کشورهای همسایه» است تا ضعف زیرساخت‌های داخلی، اعلام کرد که صف‌های طولانی کامیون‌ها در برخی مرزها، نظیم نتیجه مستقیم محدودیت‌های پذیرش طرف مقابل است. وی با ارائه دو راهکار راهبردی برای کاهش بحران مرزی، از مجلس خواست با تصویب فوری موافقت‌نامه‌های حمل‌ونقل با عراق و قزاقستان، قفل مسیرهای ترانزیتی و کریدورهای جدید ایران را بشکند تا از انباشت کامیون‌ها و تبعات پدافندی آن جلوگیری شود.
اعضای کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی نیز در این نشست به بیان نقطه نظرات خود پرداخته و پیشنهاداتی جهت بهبود روند و گاهش چالش‌ها مطرح کردند./
پایان پیام