فصل تجارت - افزایش اعتبار کالابرگ الکترونیکی پس از ماه‌ها ثابت ماندن مبلغ آن سرانجام از مهرماه اجرایی شد. بر اساس تصمیم جدید، اعتبار کالابرگ برای نخستین گروه از مشمولان از یک میلیون تومان به یک میلیون و 500 هزار تومان افزایش یافته است؛ افزایشی که معادل 50 درصد رشد اعتبار قبلی است.
با این حال، بررسی هزینه کالاهای اساسی در نیمه مهرماه نشان می‌دهد فاصله میان اعتبار حمایتی و هزینه واقعی تهیه سبد غذایی همچنان قابل توجه است. بر اساس محاسبات انجام‌شده، هزینه تهیه سبد 11 قلم کالای اساسی برای یک نفر به حدود 4 میلیون و 127 هزار تومان رسیده است.
در این محاسبه، قیمت کالاهایی مانند برنج، گوشت، مرغ، شیر، پنیر، ماست، تخم‌مرغ، روغن، حبوبات، ماکارونی و قند و شکر در نظر گرفته شده است. البته بخشی از قیمت‌های مورد استفاده مربوط به میادین میوه و تره‌بار است و ممکن است خرید همین کالاها از سایر فروشگاه‌ها هزینه بیشتری برای خانوار داشته باشد.
اعتبار 1.5 میلیون تومانی چقدر از هزینه سبد را پوشش می‌دهد؟
با هزینه حدود 4 میلیون و 127 هزار تومانی سبد مورد بررسی، اعتبار قبلی یک میلیون تومانی تنها حدود 24.2 درصد هزینه این سبد را پوشش می‌داد.
پس از افزایش اعتبار به یک میلیون و 500 هزار تومان، میزان پوشش به حدود 36.3 درصد می‌رسد. به این ترتیب، افزایش 500 هزار تومانی اعتبار باعث رشد حدود 12 واحد درصدی سهم کالابرگ از هزینه این سبد شده است.
با این حال، فردی که یک میلیون و 500 هزار تومان اعتبار دریافت می‌کند، برای تهیه تمام مقادیر در نظر گرفته‌شده در این سبد، همچنان باید حدود 2 میلیون و 627 هزار تومان از منابع شخصی خود پرداخت کند.
برنج و گوشت بیشتر از کل اعتبار کالابرگ هزینه دارند
بررسی جزئیات هزینه‌ها نشان می‌دهد برخی اقلام اصلی به تنهایی بخش قابل توجهی از اعتبار کالابرگ را مصرف می‌کنند.
برای نمونه، هزینه خرید دو کیلوگرم برنج ایرانی حدود 845 هزار تومان برآورد شده است. نیم کیلوگرم گوشت منجمد گوساله نیز حدود 772 هزار و 500 تومان هزینه دارد.
مجموع قیمت این دو قلم به حدود یک میلیون و 617 هزار و 500 تومان می‌رسد؛ رقمی که حتی از اعتبار جدید یک میلیون و 500 هزار تومانی بیشتر است. این در حالی است که هزینه سایر اقلام سبد غذایی هنوز محاسبه نشده است.
هزینه سبد برای خانواده چهارنفره چقدر می‌شود؟
اگر هزینه محاسبه‌شده برای یک نفر را برای خانواده‌ای چهار نفره در نظر بگیریم، هزینه تهیه همین سبد 11 قلمی به حدود 16 میلیون و 510 هزار تومان می‌رسد.
در مقابل، در صورت اختصاص اعتبار یک میلیون و 500 هزار تومانی به هر عضو خانواده، مجموع اعتبار کالابرگ یک خانوار چهارنفره به 6 میلیون تومان خواهد رسید.
بنابراین چنین خانواده‌ای برای تأمین تمام مقادیر در نظر گرفته‌شده در این سبد، حدود 10 میلیون و 510 هزار تومان دیگر باید از منابع شخصی خود پرداخت کند.
البته این رقم تنها مربوط به 11 گروه کالایی منتخب است و هزینه‌هایی مانند نان، میوه، سبزیجات و سایر مواد غذایی خارج از این سبد را شامل نمی‌شود. همچنین هزینه‌های مسکن، درمان، حمل‌ونقل، آموزش و دیگر مخارج خانوار نیز در این محاسبه لحاظ نشده است.
افزایش کالابرگ در برابر رشد قیمت خوراکی‌ها
یکی از نکات مهم در بررسی اثر افزایش اعتبار، مقایسه آن با روند رشد قیمت کالاهای خوراکی است. اعتبار یک میلیون تومانی از دی‌ماه 1404 تا پیش از افزایش مهرماه ثابت مانده بود؛ در حالی که قیمت بسیاری از اقلام اساسی در این مدت افزایش پیدا کرد.
بر اساس آمار مورد استناد این گزارش، تورم نقطه‌به‌نقطه گروه خوراکی‌ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات در شهریورماه به بیش از 121 درصد رسیده بود. بنابراین بخشی از افزایش 500 هزار تومانی جدید را می‌توان در چارچوب جبران بخشی از کاهش قدرت خرید اعتبار قبلی بررسی کرد.
البته مقایسه مستقیم نرخ تورم نقطه‌ای با افزایش 50 درصدی اعتبار، به تنهایی نمی‌تواند میزان دقیق کاهش یا افزایش قدرت خرید کالابرگ را مشخص کند؛ زیرا این دو شاخص دوره زمانی و مبنای محاسبات متفاوتی دارند.
مسئله مهم‌تر، استمرار این حمایت و نحوه تعدیل اعتبار در برابر تغییر قیمت کالاهای اساسی است. اگر قیمت اقلام سبد همچنان افزایش یابد اما اعتبار برای مدت طولانی ثابت بماند، فاصله میان حمایت دولت و هزینه واقعی خانوار دوباره افزایش خواهد یافت.
در نهایت، افزایش 500 هزار تومانی کالابرگ امکان خرید بیشتری برای مشمولان فراهم کرده است، اما محاسبات هزینه سبد غذایی نشان می‌دهد اعتبار یک میلیون و 500 هزار تومانی همچنان تنها حدود یک‌سوم هزینه سبد 11 قلمی را پوشش می‌دهد و بخش عمده هزینه خرید این کالاها همچنان بر عهده خانوار خواهد بود.
منبع: اقتصاد نیوز